దుఃశాసనస్తు సఙ్క్రుద్ధః ప్రభిన్న ఇవ కుఞ్జరః। అయోధయత సౌభద్రమభిమన్యుశ్చ తం రణే
దుఃశాసనుడు కోపంతో మత్తెక్కిన ఏనుగులా సౌభద్రుడితో యుద్ధం చేశాడు. అభిమన్యుడు కూడా అతనితో సమరంలో పోరాడాడు.
తౌ మణ్డలాని చిత్రాణి రథాభ్యాం సవ్యదక్షిణమ్। చరమాణావయుధ్యేతాం రథశిక్షావిశారదౌ
వారు ఇద్దరూ రథయానం విద్యలో నిపుణులు, రథాలతో ఎడమ, కుడి వైపులా వలయాకారంగా తిరుగుతూ పరస్పరం యుద్ధం చేశారు.
అథ పణవమృదఙ్గదున్దుభీనాం క్రకచమహానకభేరిఝర్ఝరాణమ్। నినదమతిభృశం నరాః ప్రచక్రు-- ర్లవణజలోద్భవసింహనాదమిశ్రమ్
ఆ సమయంలో మానవులు, ఉప్పు సముద్రంలో పుట్టిన సింహాల గర్జనలు, పణవాలు, మృదంగాలు, దుండుభులు, క్రకచాలు, పెద్ద నకాలు, భేరీలు, ఝర్జరాల శబ్దాలతో కలిపి ఘోరమైన అరుపులు చేశారు.
తతః శిలాశితైస్తీక్ష్ణైర్భల్లైరానతపర్వభిః। ఛిత్త్వా ధనూంషి శూరాణామార్జునిః కర్ణమార్దయత్
ఆ తర్వాత అర్జుని, రాళ్లతో పదునైన వంకర బాణాలతో వీరుల ధనుస్సులను తెంచి, కర్ణుడిని గాయపరిచాడు.
ధనుర్మణ్డలనిర్ముక్తైః శరైరాశీవిషోపమైః। సచ్ఛత్రధ్వజయన్తారం సాశ్వమాశు స్మయన్నివ
తన ధనుస్సు నుంచి వలయాల్లా విడిచిన, పాముల్లాంటి విషబాణాలతో, కర్ణుడి రథసారథి, జెండా, గుర్రాలను వేగంగా కొట్టి పడగొట్టాడు, ముఖంలో చిరునవ్వుతో.
కర్ణోఽపి చాస్య చిక్షేప బాణాన్సన్నతపర్వణః। అసమ్బ్రాన్తశ్చ తాన్సర్వానగృహ్ణాత్ఫల్గునాత్మజః
కర్ణుడు కూడా మెత్తగా తయారైన బాణాలతో అతనిపై ప్రయోగించాడు. కానీ ఫల్గునుని కుమారుడు ఆ బాణాలన్నింటినీ ప్రశాంతంగా అడ్డుకున్నాడు.
తతో ముహూర్తాత్కర్ణస్య బాణేనైకేన వీర్యవాన్। సధ్వజం కార్ముకం వీరశ్ఛిత్త్వా భూమావపాతయత్
అంతట ఒక క్షణంలోనే, పరాక్రమశాలి వీరుడు ఒకే ఒక బాణంతో కర్ణుడి ధనుస్సు, జెండాను తెంచి భూమిపై పడేశాడు.
తతః కృచ్ఛ్రగతం కర్ణం దృష్ట్వా కర్ణాదనన్తరః। సౌభద్రమభ్యయాత్తూర్ణం దృఢముద్యమ్య కార్ముకమ్
అప్పుడు కర్ణుడు కష్టంలో ఉన్నాడని చూసి, కర్ణుడి తరువాతి యోధుడు తన ధనుస్సును బలంగా ఎత్తి, వేగంగా సౌభద్రుడిపై దాడికి వచ్చాడు.
తత ఉచ్చుక్రుశుః పార్థాస్తేషాం చానుచరా జనాః। వాదిత్రాణి చ సఞ్జఘ్నః సౌభద్రం చాపి తుష్టువుః
అప్పుడు పాండవులు, వారి అనుచరులు ఆనందంగా అరవడం మొదలుపెట్టారు. వాద్యాలు మోగించారు. సౌభద్రుడిని స్తుతించారు.
స కక్షేఽగ్నిరివోత్సృష్టో నిర్దహంస్తరసా రిపూన్। మధ్యే భారతసైన్యానామార్జునిః పర్యవర్తత
అర్జుని అరణ్యంలో వదిలిన అగ్నిలా శత్రువులను వేగంగా కాల్చుతూ, భారత సైన్యమధ్యంలో తిరుగుతూ యుద్ధం చేశాడు.
రథనాగాశ్వమనుజానర్దయన్నిశితైః శరైః। సమ్ప్రవిశ్యాకరోద్భూమిం కబన్ధగణసఙ్కులామ్
తీవ్రమైన బాణాలతో రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, మనుష్యులను పొడిచి, భూమిని తలలు లేని శరీరాలతో నిండిపోయేలా చేశాడు.
సౌభద్రచాపప్రభవైర్నికృత్తాః పరమేషుభిః। స్వానేవాభిముఖాన్ధ్నన్తః ప్రాద్రవఞ్జీవితార్థినః
సౌభద్రుని విల్లు నుండి వచ్చిన గొప్ప బాణాలతో నరికివేయబడిన వారు, తమ ప్రాణాలను కాపాడుకోవడానికి, తమవారిపైనే తిరిగి పరుగెత్తారు.
తే ఘోరా రౌద్రకర్మాణో విపాఠా బహవః శితాః। నిఘ్న్తో రథనాగాశ్వాఞ్జగ్మురాశు వసున్ధరామ్
ఆ భయంకరమైనవారు, ఘోరమైన పనులు చేసిన వారు, పదునైన ఆయుధాలతో నరికివేయబడి, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలను కొట్టి, వేగంగా భూమిపై పడిపోతున్నారు.
సాయుధాః సాఙ్గులిత్రాణాః సగదాః సాఙ్గదా రణే। దృశ్యన్తే బాహవశ్చిన్నా హేమాభారణభూషితాః
పోరులో ఆయుధాలు, వేలికవచాలు, గదలు, భుజబంధాలు ధరించిన వారు, బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన నరికిన చేతులు కనిపించాయి.
శరాశ్చాపాని ఖఙ్గాశ్చ శరీరాణి శిరాంసి చ। సకుణ్డలాని స్రగ్వీణి భూమావాసన్సహస్రశః
బాణాలు, విల్లు, ఖడ్గాలు, శరీరాలు, తలలు—కొన్ని కుండలాలు, హారాలతో కూడినవి—వెయ్యల కొద్దీ భూమిపై పడి ఉన్నాయి.
సోపస్కరైరధిష్ఠానైరీషాదణ్డకబన్ధురైః। అక్షైర్విమథితైశ్చక్రైర్బహుధా పతితైర్యుగైః
రథాల ఉపకరణాలు, పీఠాలు, యోగదండాలు, అక్షాలు, విరిగిపోయిన చక్రాలు, పడిపోయిన యోగాలు అన్నీ అక్కడ కనిపించాయి.
శక్తిచాపాసిభిశ్చైవ పతితైశ్చ మహాధ్వజైః। చర్మచాపశరైశ్చైవ వ్యవకీర్ణైః సమన్తతతః
శక్తులు, విల్లు, ఖడ్గాలు, పడిపోయిన గొప్ప జెండాలు, చర్మపు కవచాలు, విల్లు, బాణాలు చుట్టూ చుట్టూ చెల్లిపోయి ఉన్నాయి.
నిహతైః క్షత్రియైరశ్వైర్వారణైశ్చ విశామ్పతే। అగమ్యరూపా పృథివీ క్షణేనాసీత్సుదారుణా
హతమైన క్షత్రియులు, గుర్రాలు, ఏనుగులతో, ఓ రాజా, భూమి ఒక్కసారిగా దాటలేని విధంగా, భయంకరంగా మారింది.
వధ్యతాం రాజపుత్రాణాం క్రన్దతామితరేతరమ్। ప్రాదురాసీన్మహాశబ్దో భీరూణాం భయవర్ధనః
రాజకుమారులు చనిపోతుండగా, వారు ఒకరినొకరు పిలుచుకుంటూ అరవడం వినిపించింది. ఆ గొప్ప శబ్దం భయపడే వారికి మరింత భయాన్ని కలిగించింది.
స శబ్దో భరతశ్చేష్ఠ దిశః సర్వా వ్యనాదయత్।। సౌభద్రశ్చాద్రవత్సేనాం ఘ్నన్వరాశ్వరథద్విపాన్
ఆ శబ్దం, ఓ భరత శ్రేష్ఠా, అన్ని దిక్కులలో ప్రతిధ్వనించింది. సౌభద్రుడు ఆ సైన్యాన్ని దాడి చేసి, ఉత్తమ గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులను సంహరించాడు.
కక్షమగ్నిరివోత్సృష్టో నిర్దహంస్తరసా రిపూన్। మధ్యే భారతసైన్యానామార్జునిః ప్రత్యదృశ్యత
కాకినడిలో విడిచిన అగ్ని వలె, శత్రువులను వేగంగా కాల్చుతూ, అర్జునుని కుమారుడు భరతుల సైన్యంలో మధ్యలో కనిపించాడు.
విచరన్తం దిశః సర్వాః ప్రదిశశ్చాపి భారత। తం తదా నానుపశ్యామః సైన్యే చ రజసాఽఽవృతే
అతడు అన్ని దిక్కులలో సంచరిస్తూ ఉండగా, ఓ భరత, సైన్యం మట్టితో కప్పబడినందున, మేము అతడిని చూడలేకపోయాం.
ఆదదానం గజాశ్వానాం ణాం చాయుంషి భారత। క్షమేన భూయః పశ్యామః సూర్యం మధ్యందినే యథా
ఏనుగులు, గుర్రాలు, మనుష్యుల ప్రాణాలను తీసుకుంటూ, ఓ భరత, మేము అతడిని మళ్లీ మధ్యాహ్నపు సూర్యుని చూసినట్టు చూశాము.
అభిమన్యుం మహారాజ ప్రతపన్తం ద్విషద్గణాన్। స వాసవసమః సఙ్ఖ్యే వాసవస్యాత్మజాత్మజః
మహారాజా, శత్రు గణాలను కాల్చుతున్న అభిమన్యుడు, యుద్ధంలో ఇంద్రునితో సమానంగా, ఇంద్రుని మనవడు లాగా కనిపించాడు.
అభిమన్యుర్మహారాజ సైన్యమధ్యే వ్యరోచత। `యథా పురా వహ్నిసుతః సురసైన్యేషు వీర్యవాన్
మహారాజా, అభిమన్యుడు సైన్యమధ్యంలో ప్రకాశించాడు. ఎప్పుడో ఒకప్పుడు అగ్నిపుత్రుడు దేవతల సైన్యంలో వీరంగా వెలిగినట్లు.
యన్మాం పృచ్ఛసి రాజేన్ద్ర సిన్ధురాజస్య విక్రమమ్। శృణు తత్సర్వమాఖ్యాస్యే యథా పాణ్డూనయోధయత్
రాజేంద్ర, నువ్వు నన్ను సింధు రాజు పరాక్రమం గురించి అడిగావు. అతడు పాండవులతో ఎలా యుద్ధం చేశాడో, నేను నీకు అన్నీ వివరంగా చెబుతాను.
తమూహుర్వాజినో వశ్యాః సైన్ధవాః సాధువాహినః। వికుర్వాణా బృహన్తోఽశ్వాః శ్వసనోపరంహసః
అతని గుర్రాలు, సింధు దేశంలో పుట్టినవి, ఆజ్ఞలో ఉండేవి, యుద్ధానికి అనువైనవి, బలమైనవి, పొడవైనవి, గాలివలె వేగంగా పరిగెత్తేవని వారు చెప్పారు.
గన్ధర్వనగరాకారం విధివత్కల్పితం రథమ్। తస్యాభ్యశోభయత్కేతుర్వారాహో రాజతో మహాన్
అతని రథం, గంధర్వ నగరంలా నిర్మించబడింది. దానిపై ఒక పెద్ద వెండి వరాహధ్వజం ప్రకాశిస్తూ కనిపించింది.
శ్వేతశ్చత్రపతాకాభిశ్చామరవ్యజనేన చ। స బభౌ రాజలిఙ్గైస్తైస్తారాపతిరివామ్బరే
తెల్లని గొడుగులు, జెండాలు, చామరాలు చేత పట్టిన వాడు, రాజసముద్రికలతో ఆకాశంలో నక్షత్రాధిపతిలా ప్రకాశించాడు.
ముక్తావజ్రమణిస్వర్ణైర్భూషితం తదయస్మయమ్। వరూథం విబభౌ తస్య జ్యోతిర్భిః ఖమివావృతమ్
ముత్యాలు, వజ్రాలు, రత్నాలు, బంగారం అలంకరించిన ఆ ఇనుప కవచం ప్రకాశంతో ఆకాశాన్ని కప్పిన వెలుగులా మెరిసింది.