సంరక్ష్యమాణో ద్రోణేన మన్యతే వీర్యమాత్మనః। ఆత్మసమ్భావితో మూఢస్తం ప్రమథ్నీత మాచిరమ్
ద్రోణుడు కాపాడుతున్నందువల్ల ఇతడు తన శక్తిని ఎక్కువగా భావిస్తున్నాడు; మూర్ఖుడు, అహంకారంతో ఉన్న ఇతడిని త్వరగా సంహరించాలి.
ఏవముక్తాస్తు తే రాజ్ఞా సాత్వతీపుత్రమభ్యయుః। సంరబ్ధాస్తే జిఘాంసన్తో భారద్వాజస్య పశ్యతః
రాజు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, వారు సాత్వతుడి కుమారునిపై దాడికి వెళ్లారు; భారద్వాజుడు చూస్తుండగానే, కోపంతో అతన్ని సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో ముందుకు సాగారు.
దుఃశాసనస్తు తచ్ఛ్రుత్వా దుర్యోధనవచస్తదా। అబ్రవీత్కురుశార్దూల దుర్యోధనమిదం వచః
ఆ సమయంలో దుర్యోధనుడు చెప్పిన మాటలు విని, కురు వంశశార్దూలా, దుఃశాసనుడు దుర్యోధనునికి ఇలా అన్నాడు.
అహమేనం హనిష్యామి మహారాజ బ్రవీమి తే। మిషతాం పాణ్డు పుత్రాణాం పాఞ్చాలానాం చ పశ్యతామ్
మహారాజా, నేను అతన్ని చంపుతాను — ఇది నీకు చెప్పుతున్నాను. పాండవులు, పాంచాళులు చూస్తుండగానే ఈ పని చేస్తాను.
గ్రసిష్యామ్యద్య సౌభద్రం యథా రాహుర్దివాకరమ్। ఉత్క్రుశ్య చాబ్రవీద్వాక్యం కురురాజమిదం పునః
ఈ రోజు నేను సౌభద్రుడిని రాహువు సూర్యుని మింగినట్టు మింగేస్తాను. అలా గొంతెత్తి, మళ్లీ కురు రాజుని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు.
శ్రుత్వా కృష్ణౌ మయా గ్రస్తం సౌభద్రమతిమానినౌ। గమిష్యతః ప్రేతలోకం జీవలోకాన్న సంశయః
కృష్ణుడు, అర్జునుడు నేను గర్వంగా ఉన్న సౌభద్రుడిని పట్టుకున్నానని వింటే, వారు నిస్సందేహంగా ప్రాణాలను విడిచి పితృలోకానికి వెళ్ళిపోతారు.
తౌ చ శ్రుత్వా మృతౌ వ్యక్తం పాణ్డోః క్షేత్రోద్భవాః సుతాః। ఏకాహ్వా ససుహృద్వర్గాః క్లైబ్యాద్ధాస్యన్తి జీవితమ్
వారిద్దరూ చనిపోయారని పాండవులు, వారి మిత్రులు వింటే, ఒక్కరోజులోనే బలహీనతతో ప్రాణాలు విడిచిపెడతారు.
తస్మాదస్మిన్హతే శత్రౌ హతాః సర్వేఽహితాస్తవ। శివేన మాం ధ్యాహి రాజన్నేష హన్మి రిపూంస్తవ
కాబట్టి ఈ శత్రువు చనిపోతే నీ శత్రువులందరూ నశించిపోతారు. రాజా, శుభంగా నన్ను గుర్తు పెట్టుకో, నేను నీ శత్రువులను సంహరిస్తాను.
ఏవముక్త్వాఽనదద్రాజన్పుత్రో దుఃశాసనస్తవ। సౌభద్రమభ్యయాత్క్రుద్ధః శరవర్షైరవాకిరన్
ఇలా చెప్పి, రాజా, నీ కుమారుడు దుఃశాసనుడు కోపంతో సౌభద్రుడిపై దూకి, బాణవర్షాలతో అతన్ని ముంచెత్తాడు.
తమతిక్రుద్ధమాయాన్తం తవ పుత్రమరిందమః। అభిమన్యుః శరైస్తీక్ష్ణైః షడ్వింశత్యా సమార్పయత్
అప్పుడు శత్రువులను సంహరించే అభిమన్యుడు, అత్యంత కోపంతో ముందుకు వస్తున్న నీ కుమారుడిని ఇరవై ఆరు పదునైన బాణాలతో గాయపరిచాడు.
దుఃశాసనస్తు సఙ్క్రుద్ధః ప్రభిన్న ఇవ కుఞ్జరః। అయోధయత సౌభద్రమభిమన్యుశ్చ తం రణే
దుఃశాసనుడు కోపంతో మత్తెక్కిన ఏనుగులా సౌభద్రుడితో యుద్ధం చేశాడు. అభిమన్యుడు కూడా అతనితో సమరంలో పోరాడాడు.
తౌ మణ్డలాని చిత్రాణి రథాభ్యాం సవ్యదక్షిణమ్। చరమాణావయుధ్యేతాం రథశిక్షావిశారదౌ
వారు ఇద్దరూ రథయానం విద్యలో నిపుణులు, రథాలతో ఎడమ, కుడి వైపులా వలయాకారంగా తిరుగుతూ పరస్పరం యుద్ధం చేశారు.
అథ పణవమృదఙ్గదున్దుభీనాం క్రకచమహానకభేరిఝర్ఝరాణమ్। నినదమతిభృశం నరాః ప్రచక్రు-- ర్లవణజలోద్భవసింహనాదమిశ్రమ్
ఆ సమయంలో మానవులు, ఉప్పు సముద్రంలో పుట్టిన సింహాల గర్జనలు, పణవాలు, మృదంగాలు, దుండుభులు, క్రకచాలు, పెద్ద నకాలు, భేరీలు, ఝర్జరాల శబ్దాలతో కలిపి ఘోరమైన అరుపులు చేశారు.
తతః శిలాశితైస్తీక్ష్ణైర్భల్లైరానతపర్వభిః। ఛిత్త్వా ధనూంషి శూరాణామార్జునిః కర్ణమార్దయత్
ఆ తర్వాత అర్జుని, రాళ్లతో పదునైన వంకర బాణాలతో వీరుల ధనుస్సులను తెంచి, కర్ణుడిని గాయపరిచాడు.
ధనుర్మణ్డలనిర్ముక్తైః శరైరాశీవిషోపమైః। సచ్ఛత్రధ్వజయన్తారం సాశ్వమాశు స్మయన్నివ
తన ధనుస్సు నుంచి వలయాల్లా విడిచిన, పాముల్లాంటి విషబాణాలతో, కర్ణుడి రథసారథి, జెండా, గుర్రాలను వేగంగా కొట్టి పడగొట్టాడు, ముఖంలో చిరునవ్వుతో.
కర్ణోఽపి చాస్య చిక్షేప బాణాన్సన్నతపర్వణః। అసమ్బ్రాన్తశ్చ తాన్సర్వానగృహ్ణాత్ఫల్గునాత్మజః
కర్ణుడు కూడా మెత్తగా తయారైన బాణాలతో అతనిపై ప్రయోగించాడు. కానీ ఫల్గునుని కుమారుడు ఆ బాణాలన్నింటినీ ప్రశాంతంగా అడ్డుకున్నాడు.
తతో ముహూర్తాత్కర్ణస్య బాణేనైకేన వీర్యవాన్। సధ్వజం కార్ముకం వీరశ్ఛిత్త్వా భూమావపాతయత్
అంతట ఒక క్షణంలోనే, పరాక్రమశాలి వీరుడు ఒకే ఒక బాణంతో కర్ణుడి ధనుస్సు, జెండాను తెంచి భూమిపై పడేశాడు.
తతః కృచ్ఛ్రగతం కర్ణం దృష్ట్వా కర్ణాదనన్తరః। సౌభద్రమభ్యయాత్తూర్ణం దృఢముద్యమ్య కార్ముకమ్
అప్పుడు కర్ణుడు కష్టంలో ఉన్నాడని చూసి, కర్ణుడి తరువాతి యోధుడు తన ధనుస్సును బలంగా ఎత్తి, వేగంగా సౌభద్రుడిపై దాడికి వచ్చాడు.
తత ఉచ్చుక్రుశుః పార్థాస్తేషాం చానుచరా జనాః। వాదిత్రాణి చ సఞ్జఘ్నః సౌభద్రం చాపి తుష్టువుః
అప్పుడు పాండవులు, వారి అనుచరులు ఆనందంగా అరవడం మొదలుపెట్టారు. వాద్యాలు మోగించారు. సౌభద్రుడిని స్తుతించారు.
స కక్షేఽగ్నిరివోత్సృష్టో నిర్దహంస్తరసా రిపూన్। మధ్యే భారతసైన్యానామార్జునిః పర్యవర్తత
అర్జుని అరణ్యంలో వదిలిన అగ్నిలా శత్రువులను వేగంగా కాల్చుతూ, భారత సైన్యమధ్యంలో తిరుగుతూ యుద్ధం చేశాడు.
రథనాగాశ్వమనుజానర్దయన్నిశితైః శరైః। సమ్ప్రవిశ్యాకరోద్భూమిం కబన్ధగణసఙ్కులామ్
తీవ్రమైన బాణాలతో రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, మనుష్యులను పొడిచి, భూమిని తలలు లేని శరీరాలతో నిండిపోయేలా చేశాడు.
సౌభద్రచాపప్రభవైర్నికృత్తాః పరమేషుభిః। స్వానేవాభిముఖాన్ధ్నన్తః ప్రాద్రవఞ్జీవితార్థినః
సౌభద్రుని విల్లు నుండి వచ్చిన గొప్ప బాణాలతో నరికివేయబడిన వారు, తమ ప్రాణాలను కాపాడుకోవడానికి, తమవారిపైనే తిరిగి పరుగెత్తారు.
తే ఘోరా రౌద్రకర్మాణో విపాఠా బహవః శితాః। నిఘ్న్తో రథనాగాశ్వాఞ్జగ్మురాశు వసున్ధరామ్
ఆ భయంకరమైనవారు, ఘోరమైన పనులు చేసిన వారు, పదునైన ఆయుధాలతో నరికివేయబడి, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలను కొట్టి, వేగంగా భూమిపై పడిపోతున్నారు.
సాయుధాః సాఙ్గులిత్రాణాః సగదాః సాఙ్గదా రణే। దృశ్యన్తే బాహవశ్చిన్నా హేమాభారణభూషితాః
పోరులో ఆయుధాలు, వేలికవచాలు, గదలు, భుజబంధాలు ధరించిన వారు, బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన నరికిన చేతులు కనిపించాయి.
శరాశ్చాపాని ఖఙ్గాశ్చ శరీరాణి శిరాంసి చ। సకుణ్డలాని స్రగ్వీణి భూమావాసన్సహస్రశః
బాణాలు, విల్లు, ఖడ్గాలు, శరీరాలు, తలలు—కొన్ని కుండలాలు, హారాలతో కూడినవి—వెయ్యల కొద్దీ భూమిపై పడి ఉన్నాయి.
సోపస్కరైరధిష్ఠానైరీషాదణ్డకబన్ధురైః। అక్షైర్విమథితైశ్చక్రైర్బహుధా పతితైర్యుగైః
రథాల ఉపకరణాలు, పీఠాలు, యోగదండాలు, అక్షాలు, విరిగిపోయిన చక్రాలు, పడిపోయిన యోగాలు అన్నీ అక్కడ కనిపించాయి.
శక్తిచాపాసిభిశ్చైవ పతితైశ్చ మహాధ్వజైః। చర్మచాపశరైశ్చైవ వ్యవకీర్ణైః సమన్తతతః
శక్తులు, విల్లు, ఖడ్గాలు, పడిపోయిన గొప్ప జెండాలు, చర్మపు కవచాలు, విల్లు, బాణాలు చుట్టూ చుట్టూ చెల్లిపోయి ఉన్నాయి.
నిహతైః క్షత్రియైరశ్వైర్వారణైశ్చ విశామ్పతే। అగమ్యరూపా పృథివీ క్షణేనాసీత్సుదారుణా
హతమైన క్షత్రియులు, గుర్రాలు, ఏనుగులతో, ఓ రాజా, భూమి ఒక్కసారిగా దాటలేని విధంగా, భయంకరంగా మారింది.
వధ్యతాం రాజపుత్రాణాం క్రన్దతామితరేతరమ్। ప్రాదురాసీన్మహాశబ్దో భీరూణాం భయవర్ధనః
రాజకుమారులు చనిపోతుండగా, వారు ఒకరినొకరు పిలుచుకుంటూ అరవడం వినిపించింది. ఆ గొప్ప శబ్దం భయపడే వారికి మరింత భయాన్ని కలిగించింది.
స శబ్దో భరతశ్చేష్ఠ దిశః సర్వా వ్యనాదయత్।। సౌభద్రశ్చాద్రవత్సేనాం ఘ్నన్వరాశ్వరథద్విపాన్
ఆ శబ్దం, ఓ భరత శ్రేష్ఠా, అన్ని దిక్కులలో ప్రతిధ్వనించింది. సౌభద్రుడు ఆ సైన్యాన్ని దాడి చేసి, ఉత్తమ గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులను సంహరించాడు.