అహం త్వాఽనుగమిష్యామి ధృష్టద్యుమ్నోఽథ సాత్యకిః। పాఞ్చలాః కేకయా మాత్స్యాస్తథా సర్వే ప్రభద్రకాః
నేను నిన్ను అనుసరిస్తాను. ధృష్టద్యుమ్నుడు, సాత్యకి, పాంచాళులు, కేకయులు, మత్స్యులు, ప్రభద్రకులు అందరూ నిన్ను వెంటపడతారు.
సకృద్భిన్నం త్వయా వ్యూహం తత్ర తత్ర పునః పునః। వయం ప్రధ్వంసయిష్యామో నిఘ్నామానా వరాన్వరాన్
నువ్వు ఎక్కడైనా వ్యూహాన్ని ఛేదించినప్పుడు, మేము మళ్లీ మళ్లీ అక్కడ అక్కడ ఎదురయ్యే శ్రేష్ఠ యోధులను సంహరిస్తాము.
అహమేతత్ప్రవేక్ష్యామి ద్రోణానీకం దురాసదమ్। పతఙ్గ ఇవ సఙ్క్రుద్ధో జ్వలితం జాతవేదసమ్
ఈ దుర్భేద్యమైన ద్రోణుని వ్యూహంలోకి, కోపంతో ఉన్న ఒక పురుగు ఎలా అగ్ని లోపలికి దూసుకెళ్తుందో, అలా నేను ప్రవేశిస్తాను.
తత్కర్మాద్య కరిష్యామి హితం యద్వంశయోర్ద్వయోః। మాతులస్య చ యత్ప్రీతిం కరిష్యతి పితుశ్చ మే
ఈ రోజు నేను రెండు వంశాలకు మేలు కలిగించే పని చేస్తాను. అది నా మామగారికి, నా తండ్రికీ ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.
శిశునైకేన సఙ్గ్రమే కాల్యమానాని సఙ్ఘశః। ద్రక్ష్యన్తి సర్వభూతాని ద్విషత్సైన్యాని వై మయా
ఈ యుద్ధంలో, నేను ఒక్కడే అయినా, శత్రు సేనలను గుంపులుగా ఇబ్బంది పెడుతున్నదాన్ని అన్ని జీవులు చూస్తాయి.
నాహం పార్థేన జాతః స్యాం న చ జాతః సుభద్రయా। యది మే సంయుగే కశ్చిజ్జీవితో నాద్య ముచ్యతే
ఈ రోజు యుద్ధంలో ఒక శత్రువును అయినా బతికించిపంపితే, నేను పార్థుని కుమారుడిని, సుభద్రయా పుత్రుడిని కాను.
యది చైకరథేనాహం సమగ్రం క్షత్రమణ్డలమ్। న కరోమ్యష్టధా యుద్ధే న భవామ్యర్జునాత్మజః
ఒకే రథంతో యుద్ధంలో మొత్తం క్షత్రియ సేనను ఎనిమిది భాగాలుగా విడగొట్టలేకపోతే, నేను అర్జునుని కుమారుడిని కాను.
ఏవం తే భాషమాణస్య బలం సౌభద్ర వర్ధతామ్। యత్సముత్సహసే భేత్తుం ద్రోణానీకం దురాసదమ్
సుభద్ర కుమారుడా! నువ్వు ఇలా ధైర్యంగా మాట్లాడుతున్నప్పుడు నీ బలం మరింత పెరగాలి. ఎందుకంటే ద్రోణుని దుర్భేద్య వ్యూహాన్ని ఛేదించేందుకు నువ్వు సిద్ధంగా ఉన్నావు.
రక్షితం పురుషవ్యాఘ్రైర్మహేష్వాసైర్మహాబలై। సాధ్యరుద్రమరుత్తుల్యైర్వస్వగ్న్యాదిత్యవిక్రమైః
ఆ వ్యూహాన్ని పులిలాంటి పురుషులు, మహాశక్తి కలిగిన ధనుర్ధారులు, సాధ్యులు, రుద్రులు, మరుత్స్వరూపులు, వసువులు, అగ్ని, ఆదిత్యుల వలె వీరులు కాపాడుతున్నారు.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా స యన్తారమచోదయత్
ఆ మాటలు విని, అతడు తన రథసారథిని ముందుకు నడిపించమని ఆదేశించాడు.
సుమిత్రాశ్వాన్రణే క్షిప్రం ద్రోణానీకాయ చోదయ
సుమిత్రులైన గుర్రాలను యుద్ధంలో వేగంగా నడిపించి ద్రోణుని వ్యూహం వైపు తీసుకెళ్ళు.
ప్రవర్తమానే సఙ్గ్రామే తస్మిన్నతిభయఙ్కరే। ద్రోణస్య మిషతో వ్యూహం భిత్త్వా వ్యచరదార్జునిః
ఆ భయంకరమైన యుద్ధం జరుగుతుండగా, ద్రోణుడు చూస్తుండగానే అర్జునుని కుమారుడు వ్యూహాన్ని ఛేదించి అక్కడక్కడ తిరిగాడు.
ద్వైధీభవతి మే చిత్తం శుచా తుష్ట్యా చ సఞ్జయ। మమ పుత్రస్య యత్నైన్యం సౌభద్రః సమవారయత్
సంజయా! నా మనసు దుఃఖంతో, సంతృప్తితో రెండుగా విడిపోతుంది. ఎందుకంటే నా కుమారుని ప్రయత్నాన్ని సుభద్ర కుమారుడు ఒక్కడే అడ్డుకున్నాడు.
విస్తరేణైవ మే శంస సర్వం గావల్గణే పునః। విక్రీడితం కుమారస్య స్కన్దస్యేవాసురైః సహ
గావల్గణా! కుమారుడు యుద్ధంలో చేసిన పరాక్రమాన్ని, స్కందుడు అసురులతో ఆడినట్లు, మళ్లీ పూర్తిగా వివరంగా చెప్పు.
హన్త తే సమ్ప్రవక్ష్యామి విమర్దమతిదారుణమ్। ఏకస్య చ బహూనాం చ యథాసీత్తుములో రణః
ఇప్పుడు నేను నీకు ఒకరి మీద అనేక మంది పడిన ఆ ఘోరమైన యుద్ధాన్ని, ఎంత భయంకరంగా జరిగింది అనేది చెప్పబోతున్నాను.
అభిమన్యుః కృతోత్సాహః కృతోత్సాహానరిన్దమాన్। రథస్థో రథినః సర్వాంస్తావకానభ్యవర్షయత్
ఉత్సాహంతో నిండిన అభిమన్యుడు, శత్రువులను సంహరించడంలో అగ్రగణ్యుడు, తన రథంపై నిలబడి, నీ సైనికులందరిపైనా బాణాల వర్షం కురిపించాడు.
ద్రోణం కర్ణం కృపం శల్యం ద్రౌణిం భోజం బృహద్బలమ్।। దుర్యోధనం సౌమదత్తిం శకునిం చ మహాబలమ్
అతడు ద్రోణుడు, కర్ణుడు, కృపాచార్యుడు, శల్యుడు, ద్రౌణి, భోజుడు, బృహద్బలుడు, దుర్యోధనుడు, సౌమదత్తి, మహాబలుడు అయిన శకుని— వీరందరినీ బాణాలతో తాకాడు.
నానానృపాన్నృపసుతాన్సైన్యాని వివిధాని చ। అలాతచక్రవత్సర్వాంశ్చరన్బాణైః సమార్పయత్
వివిధ రాజులు, రాజ కుమారులు, అనేక రకాల సైన్యాల మీద, అగ్ని చక్రంలా తిరుగుతూ, అభిమన్యుడు బాణాలతో వారందరినీ గాయపరిచాడు.
నిఘ్నన్నమిత్రాన్సౌభద్రః పరమాస్త్రైః ప్రతాపవాన్। అదర్శయత తేజస్వీ దిక్షు సర్వాసు భారత
పరాక్రమశాలి, మహా ఆయుధాలు ఉపయోగించిన సౌభద్రుడు, శత్రువులను సంహరిస్తూ, తన తేజస్సును అన్ని దిశల్లో ప్రదర్శించాడు, ఓ భారత!
తద్దృష్ట్వా చరితం తస్య సౌభద్రస్యామితౌజసః। సమకమ్పన్త సైన్యాని త్వదీయాని సహస్రశః
అమిత తేజస్సుతో కూడిన సౌభద్రుని подుగులు చూసి, నీ సైన్యాలు వేల సంఖ్యలో వణికిపోయాయి.
అథాబ్రవీన్మహాప్రాజ్ఞో భారద్వాజః ప్రతాపవాన్। హర్షేణోత్ఫుల్లనయనః కృపమాభాష్య సత్వరమ్
అప్పుడు మహా జ్ఞాని, పరాక్రమవంతుడు అయిన భారద్వాజుడు, ఆనందంతో కళ్లు మెరిపిస్తూ, త్వరగా కృపాచార్యునితో ఇలా అన్నాడు.
ఘటయన్నివ మర్మాణి పుత్రస్య తవ భారత। అభిమన్యుం రణే దృష్ట్వా తదా రణవిశారదమ్
ఓ భారత! యుద్ధంలో నిపుణుడైన అభిమన్యుని చూసి, నీ కుమారుని హృదయాన్ని గాయపరిచినట్టుగా అనిపించింది.
ఏష గచ్ఛతి సౌభద్రః పార్థానాం ప్రథితో యువా। నన్దయన్సుహృదః సర్వాన్రాజానం చ యుధిష్ఠిరమ్
ఈ సౌభద్రుడు, పాండవులలో ప్రసిద్ధుడైన యువకుడు, యుద్ధంలో తన మిత్రులందరినీ, యుధిష్ఠిర మహారాజును ఆనందింపజేస్తూ ముందుకు సాగుతున్నాడు.
నకులం సహదేవం చ భీమసేనం చ పాణ్డవమ్। బన్ధూన్సమ్బన్ధినశ్చాన్యాన్మధ్యస్థాన్సుహృదస్తథా
అతడు నకులుడు, సహదేవుడు, భీమసేనుడు, తన బంధువులు, ఇతర స్నేహితులు, మధ్యవర్తులు— అందరినీ ఆనందింపజేస్తున్నాడు.
నాస్య యుద్ధే సమం మన్యే కఞ్చిదన్యం ధనుర్ధరమ్। ఇచ్ఛన్హన్యాదిమాం సేనాం కిమర్థమపి నేచ్ఛతి
యుద్ధంలో ఇతనికి సమానంగా మరొక ధనుర్ధారి లేడని నేను భావించను; ఇతడు కోరుకుంటే ఈ సైన్యాన్ని నాశనం చేయగలడు, కానీ ఏదో కారణం వల్ల అలా చేయడం లేదు.
ద్రోణస్య ప్రీతిసంయుక్తం శ్రుత్వా వాక్యం తవాత్మజః। ఆర్జునిం ప్రతి సఙ్క్రుద్ధో ద్రోణం దృష్ట్వా స్మయన్నివ
ద్రోణుని ప్రేమతో కూడిన మాటలు విని, నీ కుమారుడు అర్జునుని కుమారునిపై కోపంతో, ద్రోణుని వైపు చిరునవ్వుతో చూశాడు.
అథ దుర్యోధనః కర్ణమబ్రవీద్బాహ్లికం నృపః। దుఃశాసనం మద్రరాజం తాంస్తథాఽన్యాన్మహారథాన్
అప్పుడు దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, బాహ్లికుడు, దుఃశాసనుడు, మద్రరాజు, ఇతర మహారథులందరితో మాట్లాడాడు.
సర్వభూర్ధాభిషిక్తానామాచార్యో బ్రహ్మవిత్తమః। అర్జునస్య సుతం మూఢం నాయం హన్తుమిహేచ్ఛతి
వేదాల్లో ప్రావీణ్యమున్న గురువు, అందరికి ఆచార్యుడు అయిన ద్రోణుడు, అర్జునుని కుమారుడిని మూర్ఖుడని భావించి, అతన్ని చంపాలని కోరడం లేదు.
న హ్యస్య సమరే యుద్ధ్యేదన్తకోఽప్యాతతాయినః। కిమఙ్గ పునరేవాన్యో మర్త్యః సత్యం బ్రవీమి వః
యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్న యముడు కూడా ఇతనితో యుద్ధం చేయడు; మరి మానవుడు ఎలా చేయగలడు? ఇదే నిజం, నేను మీకు చెబుతున్నాను.
అర్జునస్య సుతం త్వేష శిష్యత్వాదభిరక్షతి। శిష్యాః పుత్రాశ్చ దయితాస్తదపత్యం చ ధర్మిణామ్
ఇతడు అర్జునుని కుమారుడు కాబట్టి, గురుశిష్య సంబంధం వల్ల ద్రోణుడు ఇతనిని కాపాడుతున్నాడు; శిష్యులు, కుమారులు, ధర్మవంతుల సంతానం అందరికీ ప్రియమైనవారు.