సశబ్దమద్రవచ్చాన్యః శబ్దాదన్యోఽత్రసద్భృశమ్। స్వానన్యోఽథ పరానన్యో జఘాన నిశితైః శరైః
ఒకరు అరుపుతో పరుగెత్తాడు, ఆ అరుపుతో ఇంకొకరు కూలిపోయాడు; ఇంకొకరు తనవారిని, మరొకరు శత్రువులను పదునైన బాణాలతో దాడి చేశారు.
గిరిశృఙ్గోపమశ్చాత్ర నారాచేన నిపాతితః। మాతఙ్గో న్యపతద్భూమౌ నదీరోధ ఇవోష్ణగే
అక్కడ కొండ శిఖరంలా ఉన్న పెద్ద ఏనుగు, వెడల్పు గల బాణంతో పడగొట్టబడి, నదిలోని అడ్డంకిలా నేలపై కూలిపోయింది.
తథైవ రథినం నాగః క్షరన్గిరిరివారుజన్। అభ్యతిష్ఠత్పదా భూమౌ సహాశ్వం సహసారథిమ్
అలాగే, కదులుతున్న కొండలాంటి ఏనుగు, రథాన్ని గుర్రాలు, రథసారథితో పాటు నేలపై తొక్కేసింది.
శూరాన్ప్రహరతో దృష్ట్వా కృతాశ్స్త్రాన్రుధిరోక్షితాన్। బహూనప్యావిశన్మోహో భీరూన్హృదయదుర్బలాన్
వీరులు ఆయుధాలలో నైపుణ్యం చూపిస్తూ, రక్తంలో తడిసి యుద్ధం చేస్తుండగా, బలహీన హృదయంతో ఉన్న భయపడే వారు గందరగోళానికి లోనయ్యారు.
సర్వమావిగ్నమభవన్న ప్రాజ్ఞాయత కిఞ్చన। సైన్యేన రజసా ధ్వస్తం నిర్మర్యాదమవర్తత
అక్కడ అన్నీ గందరగోళంగా మారిపోయాయి; ఏదీ స్పష్టంగా కనిపించలేదు. దుమ్ముతో కప్పబడిన సైన్యం నియమాలు లేకుండా తిరిగింది.
తతః సేనాపతిః శీఘ్రమయం క్రాల ఇతి బ్రువన్। నిత్యాభిత్వరితానేవ త్వరయామాస పాణ్డవాన్
అప్పుడు సేనాధిపతి త్వరగా, 'ముందుకు పోవండి! ముందుకు పోవండి!' అని పాండవులను, ఎప్పుడూ యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉండే వారిని, ప్రేరేపించాడు.
కుర్వన్తః శాసనం తస్య పాణ్డవా బాహుశాలినః। సరో హంసా ఇవాపేతుర్ఘ్నన్తో ద్రోణరథం ప్రతి
ఆజ్ఞను పాటిస్తూ బలమైన చేతులు కలిగిన పాండవులు, సరస్సులో హంసలు దూసుకెళ్లినట్లు, ద్రోణుని రథాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని ముందుకు పరిగెత్తారు.
గృహ్ణీతాద్రవతాన్యోన్యం విభీతా వినికృన్తత। ఇత్యాసీత్తుములః శబ్దో దుర్ధర్షస్య రథం ప్రతి
'పట్టుకో! కొట్టు!' అని భయంతో ఉన్న యోధులు ఒకరినొకరు ఎదుర్కొంటూ, దుర్ధర్షుని రథం దగ్గరికి వచ్చిన వారిని కోసుకుంటూ, పెద్ద శబ్దం చేశారు.
తతో ద్రోణః కృపః కర్ణో ద్రౌణీ రాజా జయద్రథః। విన్దానువిన్దావావన్త్యౌ శల్యశ్చైతాన్న్యవారయన్
అప్పుడు ద్రోణుడు, కృప, కర్ణుడు, ద్రోణుని కుమారుడు, రాజు జయద్రథుడు, అవంతి దేశపు వింద్యుడు, అనువిందుడు, శల్యుడు వీరి దారిని అడ్డుకున్నారు.
తే త్వార్యధర్మసంరబ్ధా దుర్నివారా దురాసదాః। శరార్తా న జహుర్ద్రోణం పాఞ్చాలాః పాణ్డవై సహ
ధర్మబద్ధంగా, ఎదుర్కొనలేని శక్తితో ఉన్న పాంచాళులు, పాండవులతో కలిసి బాణాల వల్ల గాయపడి, అయినా ద్రోణుని వదల్లేదు.
తతో ద్రోణోఽతిసంక్రుద్ధో విసృజఞ్శతశః శరాన్। చేదిపాఞ్చాలపాణ్డూనామకరోత్కదనం మహత్
అప్పుడు ద్రోణుడు తీవ్రమైన కోపంతో వందలాది బాణాలు వదిలి, చెది, పాంచాళ, పాండవులలో పెద్ద నాశనం చేశాడు.
తస్య జ్యాతలనిర్ఘోషః శుశ్రువే దిక్షం మారిష। వజ్రసంహ్రాదసఙ్కాశస్త్రాసయన్మానవాన్బహూన్
ఆయన ధనుస్సు తీగ మోగిన శబ్దం, ఓ మారిషా, అన్ని దిక్కులకూ మేఘగర్జనలా వినిపించి, అనేక మందిని భయపెట్టింది.
ఏతస్మిన్నన్తరే జిష్ణుర్జిత్వా సంశప్తకాన్బహూన్। అభ్యయాత్తత్ర యత్రాసౌ ద్రోణః పాణ్డూన్ప్రమర్దతి
ఈ మధ్యలో జిష్ణువు అనేక మంది సంశప్తకులను ఓడించి, ద్రోణుడు పాండవులను నాశనం చేస్తున్న చోటికి వచ్చాడు.
తాఞ్శరౌఘాన్మహావర్తాఞ్శోణితోదాన్మహాహదాన్। తీర్ణః సంశప్తకాన్హత్వా ప్రత్యదృశ్యత ఫల్గునః
ఆ సంశప్తకులను సంహరించి, బాణాల వర్షం, రక్తపు ప్రవాహాలను దాటి, ఫల్గుణుడు అక్కడ కనిపించాడు.
తస్య కీర్తిమతో లక్ష్మ సూర్యప్రతిమతేజసః। దీప్యమానమపశ్యామ తేజసా వానరధ్వజమ్
ఆ కీర్తిశాలి, సూర్యుడితో సమానమైన తేజస్సుతో ఉన్న అర్జునుని వానరధ్వజం, తేజంతో ప్రకాశిస్తూ మేము చూశాము.
సంశప్తకసముద్రం తముచ్ఛోష్యాస్త్రగభస్తిభిః। స పాణ్డవయుగాన్తార్కః కురూనప్యభ్యతీతపత్
తన ఆయుధాల కిరణాలతో సంశప్తకుల సముద్రాన్ని ఎండబెట్టి, యుగాంత సూర్యుడిలా ఆ పాండవుడు కౌరవులను కూడా కాల్చేశాడు.
ప్రదదాహ కురూన్సర్వానర్జునః శస్త్రతేజసా। యుగాన్తే సర్వభూతాని ధూమకేతురివోత్థితః
అర్జునుడు తన ఆయుధాల తేజంతో కౌరవులను కాల్చాడు, యుగాంతంలో లేచిన ధూమకేతువు అన్ని జీవులను దహించినట్లు.
తేన బాణసహస్రౌధైర్గజాశ్వరథయోధినః। తాడ్యమానాః క్షితిం జగ్ముర్ముక్తకేశాఃశరార్దితాః
అతని వేలాది బాణాల దెబ్బలకు, ఏనుగులు, కుదిరాలు, రథాలు, యోధులు, జుట్టు విరబూసి, బాణాలతో గాయపడి భూమిపై పడిపోయారు.
కేచిదార్తస్వనం చక్రుర్వినేశురపరే పునః। పార్థబాణహతాః కేచిన్నిపేతుర్విగతాసవః
కొంతమంది బాధతో అరవగా, మరికొంతమంది మౌనంగా ఉండగా, పార్థుడి బాణాలకు గాయపడి కొందరు ప్రాణాలు విడిచిపెట్టి నేలపై పడిపోయారు.
తేషాముత్పతితాన్కాంశ్చిత్పతితాంశ్చ పరాఙ్ముఖాన్। న జఘానార్జునో యోధాన్యోధవ్రతమనుస్మరన్
వారిలో పైకి లేచినవారినీ, పడిపోయి ముఖం తిప్పినవారినీ, యుద్ధ నియమాన్ని గుర్తు చేసుకొని అర్జునుడు చంపలేదు.
తే వికీర్ణరథాశ్చిత్రాః ప్రాయశశ్చ పరాఙ్ముఖః। కురవః కర్ణకర్ణేతి హాహేతి చ విచుక్రుశుః
వారి రథాలు చెల్లాచెదురై, ఎక్కువ మంది వెనక్కు తిరిగి, 'కర్ణ! కర్ణ!' అని కౌరవులు విలపిస్తూ అరవసాగారు.
తమాధిరథిరాక్రన్దం విజ్ఞాయ శరణైషిణామ్। మా భైష్టేతి ప్రతిశ్రుత్య యయావభిముఖోఽర్జునమ్
ఆ శరణార్థుల అరుపులు విని, అధిరథి కుమారుడు 'భయపడకండి' అని ధైర్యం చెప్పి అర్జునుని ఎదుర్కొనడానికి ముందుకు వచ్చాడు.
స భారతరథశ్రేష్ఠః సర్వభారతహర్షణః। ప్రాదుశ్చక్రే తదాగ్నేయమస్త్రమస్త్రవిదాం వారః
భారత వంశపు శ్రేష్ఠుడు, అందరికీ ఆనందదాయకుడు, ఆయుధ నిపుణుల్లో అగ్రగణ్యుడు, ఆ సమయంలో అగ్నేయాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
తస్య దీప్తశరౌఘస్య దీప్తచాపధరస్య చ। `వారుణేన తదస్త్రేణ విధూయాథ ధనఞ్జయః'। శరౌఘాఞ్శరజాలేన విదుధావ ధనఞ్జయః
అతడు ప్రకాశించే ధనుస్సుతో బాణాల వర్షాన్ని వదిలినప్పుడు, ధనంజయుడు వారుణాస్త్రంతో ఆ బాణవర్షాన్ని తిప్పికొట్టాడు.
తథైవాధిరథిస్తస్య బాణాజ్జ్వలితతేజసః। అస్త్రమస్త్రేణ సంవార్య ప్రాణదద్విసృజఞ్శరాన్
అలాగే అధిరథి కూడా, అర్జునుని ప్రకాశించే బాణాలను తన ఆయుధంతో ఆపి, తిరిగి తన బాణాలను వదిలాడు.
ధృష్టద్యుమ్నశ్చ భీమశ్చ సాత్యకిశ్చ మహారథః। వివ్యధుః కర్ణమాసాద్య త్రిభిస్త్రిభిరజిహ్మగైః
ధృష్టద్యుమ్నుడు, భీముడు, మహారథి సాత్యకి — వీరు ముగ్గురు కర్ణుని దగ్గరకు వెళ్లి, తత్క్షణం మూడు మూడు నేరుగా వెళ్లే బాణాలతో అతన్ని గాయపరిచారు.
అర్జునాస్త్రం తు రాధేయః సంవార్య శరవృష్టిభిః। తేషాం త్రయాణాం చాపాని చిచ్ఛేద విశిఖైస్త్రిభిః
అయితే రాధేయుడు, అర్జునుని ఆయుధాన్ని బాణవర్షంతో తిప్పికొట్టి, ఆ ముగ్గురి ధనుస్సులను మూడు పదునైన బాణాలతో కోసేశాడు.
తే నికృత్తాయుఘాః శూరా నిర్విషా భుజగా ఇవ। రథశక్తీః సముత్క్షిప్య భృశం సింహా ఇవానదన్
వారి ధనుస్సులు తెగిపోవడంతో, ఆ వీరులు విషం లేని పాముల్లా, రథశక్తులను ఎత్తుకొని సింహాల్లా గర్జించారు.
తా భుజాగ్రైర్మహావేగా నిసృష్టా భుజగోపమాః। దీప్యమానా మహాశక్త్యో జగ్మురాధిరథిం ప్రతి
వారు చేతులతో బలంగా విసిరిన ఆ మహాశక్తులు, పాముల్లా మెరిసిపోతూ, అధిరథి వైపు దూసుకెళ్లాయి.
తా నికృత్య శరవ్రాతైస్త్రిభిస్త్రిభిరజిహ్మగైః। ననాద బలవాన్కర్ణః పార్థాయ విసృజఞ్శరాన్
బలవంతుడైన కర్ణుడు, మూడు మూడు బాణాల వర్షాలతో ఆ శక్తులను కోసి, పార్థుడిపై తన బాణాలను వదిలి గర్జించాడు.