తే చైనం భృశసన్తప్తాః శరవర్షైరవాకిరన్। స చ తాంశ్ఛాదయామాస శరజాలైః పునః పునః
వారు కోపంతో కర్ణుని బాణవర్షంతో కప్పివేశారు. కర్ణుడు కూడా వారిని మళ్లీ మళ్లీ బాణాల జాలులతో కప్పేశాడు.
నైవ కర్ణో న తే పఞ్చ దదృశర్బాణసంవృతాః। సాశ్వసూతధ్వజరథాః పరస్పరశరాచితాః
బాణాలతో పూర్తిగా కప్పబడిన కర్ణుని, ఆ ఐదుగురు, వారి గుర్రాలు, రథసారథులు, జెండాలు, రథాలు — ఎవ్వరినీ ఎవ్వరూ చూడలేకపోయారు.
పుత్రాస్తే దుర్జయశ్చైవ జయశ్చ విజయశ్చ హ। నీలకాశ్యజయత్సేనాంస్త్రయస్త్రీన్ప్రత్యవారయన్
నీ కుమారులు దుర్జయుడు, జయుడు, విజయుడు — వారిలో ప్రతి ఒక్కరు మూడు మూడు సేనలను అడ్డుకున్నారు.
తద్యుద్ధమభవద్ధోరమీక్షితృప్రీతివర్ధనమ్। సింహవ్యాఘ్రతరక్షూణాం యథర్క్షమహిషర్షభైః
ఆ యుద్ధం ఎంతో భయంకరంగా, చూసేవారికి ఆనందాన్ని కలిగించేలా మారింది. అది సింహాలు, పులులు, ఎలుగుబంట్లు, ఎద్దులు, మహిషులతో పోరాడినట్లుగా కనిపించింది.
క్షేమధూర్తిబృహన్తౌ తు భ్రాతరౌ సాత్వతం యుధి। ద్రోణాయాభిముఖం యాన్తం శరైస్తీక్ష్ణైస్తతక్షతుః
క్షేమధూర్తి, బృహంతు అనే ఇద్దరు సోదరులు, యుద్ధంలో ద్రోణుని వైపు పోతున్న సాత్యకిని పదునైన బాణాలతో గాయపరిచారు.
తయోస్తస్య చ తద్యుద్ధమత్యద్భుతమివాభవత్। సింహస్య ద్విపముఖ్యాభ్యాం ప్రభిన్నాభ్యాం యథా వనే
వారిద్దరూ, అతడు పోరాడిన యుద్ధం అద్భుతంగా జరిగింది. అది అడవిలో మత్తెక్కిన రెండు గొప్ప ఏనుగులతో సింహం పోరాడినట్లుండింది.
రాజానం తు తథామ్బష్ఠమేకం యుద్ధాభినన్దినమ్। చేదిరాజః శరానస్యన్క్రుద్ధో ద్రోణాదవారయత్
ఆయుధాలలో ఆనందించే అంబష్ట రాజును ద్రోణునిపై దూసుకొచ్చే వేళ, చేదిరాజు కోపంతో తన బాణాలతో అతన్ని అడ్డుకున్నాడు.
తతోఽమ్బష్ఠోఽస్థిభేదిన్యా నిరభిద్యచ్ఛలాకయా। స త్యక్త్వా సశరం చాపం రథాద్భూమిముపాగమత్
ఆ తరువాత, అంబష్టుడు ఎముకలు ఛేదించే బాణంతో గాయపడి, తన విల్లు బాణాలను వదిలిపెట్టి, రథం నుండి భూమిపైకి దిగాడు.
వార్ధక్షేమిం తు వార్ష్ణేయం కృపః శారద్వతః శరైః। అక్షుద్రః క్షుద్రకైర్బాణైః క్రుద్ధరూపమవారయత్
శారద్వతుని కుమారుడు కృపుడు, తాను చిన్నవాడు కాకపోయినా, చిన్న చిన్న బాణాలతో కోపంగా ముందుకు వచ్చే వృష్ణికుల వీరుడు సత్యకిని అడ్డుకున్నాడు.
యుధ్యన్తౌ కృపవార్ష్ణేయౌ యేఽపశ్యంశ్చిత్రయోధినౌ। తే యుద్ధాసక్తమనసో నాన్యం బుబుధిరే క్రియామ్
కృపుడు, వృష్ణికుల సైనికుడు ఇద్దరూ యుద్ధం చేస్తుండగా, వారిద్దరిని చూసినవారు ఆ యుద్ధంలో అంతగా మునిగిపోయి, ఇంకేమీ గమనించలేదు.
సౌమదత్తిస్తు రాజానం మణిమన్తమతన్ద్రితమ్। పర్యవారయదాయాన్తం యశో ద్రోణస్య వర్ఘయన్
సౌమదత్తి అనే రాజు, ఏ మాత్రం అలసట లేకుండా, ద్రోణుని కీర్తిని పెంచాలని ఆశించి, ముందుకు వచ్చే మణిమంతుని అడ్డుకున్నాడు.
స సౌమదత్తేస్త్వరితశ్చిత్రేష్వసనకేతనే। పునః పతాకాం సూతం చచ్ఛత్రం చాపాతయద్రథాత్
ఆ అద్భుతమైన యుద్ధంలో, సౌమదత్తి వేగంగా మణిమంతుని రథంపై ఉన్న జెండా, రథసారథి, వడగండ్లను కూల్చేశాడు.
అథాప్లుత్య రథాత్తూర్ణం యూపకేతురమిత్రహా। సాశ్వసూతధ్వజరథం తం చకర్త వరాసినా
తర్వాత, యూపకేతు అనే శత్రునాశకుడు తన రథం నుండి త్వరగా దిగి, గొప్ప కత్తితో ఆ రథాన్ని, దాని గుర్రాలు, సారథి, జెండాతో సహా నరికేశాడు.
రథం చ స్వం సమాస్థాయ ధనురాదాయ చాపరమ్। స్వయం యచ్ఛన్హయాన్రాజన్వ్యధమత్పాణ్డవీం చమూమ్
తన రథాన్ని ఎక్కి, మరో విల్లు తీసుకుని, తానే స్వయంగా గుర్రాలను నడిపిస్తూ, పాండవుల సైన్యాన్ని ఛేదించాడు, ఓ రాజా.
పాణ్డ్యమిన్ద్రమివాయాన్తమసురాన్ప్రతి దుర్జయమ్। సమర్థః సాయకౌఘేన వృషసేనో న్యవారయత్
ఇంద్రునిలా రాక్షసులను ఎదుర్కొంటూ ముందుకు వచ్చే పాండ్యుడిని, అప్రతిహత శక్తి గల వృషసేనుడు బాణాల వర్షంతో అడ్డుకున్నాడు.
అథాజగామ హైడిమ్బో మహామాయో మహాబలః। పితౄణాం హితమన్విచ్ఛన్దహన్కౌరవవాహినీమ్
తర్వాత, గొప్ప మాయలు, అపార బలమున్న హైడింబుడు తన తండ్రుల మేలుకోసం కోరుకుంటూ, కౌరవుల సైన్యాన్ని ఎదుర్కొంటూ వచ్చాడు.
గదాపరిఘనిస్త్రింశపట్టసాయోఘనోపలైః। కడఙ్గరైర్భుశుణ్డీభిః ప్రాసైస్తోమరసాయకైః
గదలు, ఇనుప గదలు, కత్తులు, వంకర కత్తులు, బరువైన ముష్టులు, ముళ్ల గదలు, భుజశక్తి ఆయుధాలు, కుంచెలు, జావళి, బాణాలతో,
ముసలైర్ముద్గరైశ్చక్రైర్న్భిణ్డిపాలపరశ్వథైః। పాంసువాతాగ్నిసలిలైర్భస్మలోష్ఠతృణద్రుమైః
ముసల్లు, ముద్గరాలు, చక్రాలు, గులికాయుధాలు, గొడ్డళ్లతో పాటు, దుమ్ము, గాలి, అగ్ని, నీరు, బూడిద, మట్టికట్టలు, గడ్డి, చెట్లతో,
ఆతుదన్ప్రరుజన్భఞ్జన్నిఘ్నన్విద్రావయన్క్షిపన్। సేనాం విభీషయన్నాయాద్దోణప్రేప్సుర్ఘటోత్కచః
కొడుతూ, గాయపరుస్తూ, విరుచుతూ, చంపుతూ, పారదోపెడుతూ, విసిరేస్తూ, ఆ సైన్యాన్ని భయపెట్టుతూ, ఘటోత్కచుడు ద్రోణుని వెతుకుతూ ముందుకు దూసుకొచ్చాడు.
తం తు నానాప్రహరణైర్నానాయుద్ధవిశేషణైః। రాక్షసం రాక్షసః క్రుద్ధః సమాజఘ్నే హ్యలమ్బుసః
అప్పుడు అలంబుస అనే రాక్షసుడు, కోపంతో, ఆ రాక్షసుడిని అనేక ఆయుధాలతో, అనేక విధాలుగా యుద్ధం చేస్తూ ఎదుర్కొన్నాడు.
తయోస్తదభవద్యుద్ధం రక్షోగ్రామణిముఖ్యయోః। తాదృగ్యాదృక్పురావృత్తం శమ్బరామరరాజయోః
రాక్షసులలో ప్రధానులైన వారిద్దరి మధ్య జరిగిన ఆ యుద్ధం, ఒకప్పుడు శంబరుడు దేవేంద్రునితో చేసిన యుద్ధంలా ఘోరంగా జరిగింది.
ఏవం ద్వన్ద్వశతాన్యాసన్రథవారణవాజినామ్। పదాతీనాం చ భద్రం తే తవ తేషాం చ సఙ్కులే
అలా, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, కాలాళ్లు — నీవారు, వారి వారు — అందరి మధ్యన వందలాది ద్వంద్వ యుద్ధాలు ఆ కలకలంలో జరిగాయి.
నైతాదృశో దృష్టపూర్వః సఙ్గ్రామో నైవ చ శ్రుతః। ద్రోణస్యాభావభావే తు ప్రసక్తానాం పరస్పరమ్
ద్రోణుడు ఉన్నా, లేనప్పటికీ, పరస్పరం ఉత్సాహంగా యుద్ధం చేసినప్పుడు, ఇంతటి ఘోరమైన యుద్ధం ఎప్పుడూ చూడలేదు, వినలేదు కూడా.
ఇదం ఘోరమిదం చిత్రమిదం రౌద్రమితి ప్రభో। తత్ర యుద్ధాన్యదృశ్యన్త ప్రతతాని బహూని చ
అక్కడ, ఓ ప్రభూ, అనేక యుద్ధాలు జరిగాయి — కొన్ని భయంకరంగా, కొన్ని అద్భుతంగా, మరికొన్ని ఉగ్రంగా — విస్తరించి కనిపించాయి.
తేన నాగేన సన్త్రస్తా పాణ్డవానామనీకినీ। సహసాఽభ్యద్రవద్రాజన్యత్ర తస్యౌ వృకోదరః
ఆ ఏనుగు వల్ల పాండవుల సైన్యంలో భయాందోళన కలిగింది. అప్పుడు వృకోదరుడు ఒక్కసారిగా ఆ ఎడదవైపు దూసుకెళ్లాడు.
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా హతం మత్వా వృకోదరమ్। భగదత్తం సపాఞ్చాల్యః సర్వతః సమవారయత్
వృకోదరుడు చనిపోయాడని యుదిష్ఠిరుడు అనుకుని, పాంచాళులతో కలిసి భగదత్తుని అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టాడు.
తం రథం రథినాం శ్రేష్ఠాః పరివార్య పరన్తపాః। అవాకిరఞ్శరైస్తీక్ష్ణైః శతశోఽథ సహస్రశః
శత్రువులను సంహరించే అగ్రగామి రథయోధులు ఆ రథాన్ని చుట్టుముట్టి, వందలాది, వేలాది పదునైన బాణాలతో వర్షంలా కురిపించారు.
స విఘాతం పృషత్కానామఙ్కుశేన సమాహరన్। క్షణేన పాణ్డుపాఞ్జాలాన్వ్యధమత్పర్వతేశ్వరః
ఆయన అంకుశంతో వచ్చిన బాణాలను తిప్పికొట్టాడు. కొద్ది సేపులోనే ఆ పర్వతాధిపతి పాండవులను, పాంచాళులను చెల్లాచెదురుగా చేసేశాడు.
తదద్భుతమపశ్యామ భగదత్తస్య సంయుగే। తథా వృద్ధస్య చరితం కుఞ్జరేణ విశామ్పతే
ఆ యుద్ధంలో భగదత్తుని అద్భుతమైన కార్యాలు చూశాము, రాజా! వృద్ధుడైనా, తన ఏనుగుతో చేసిన ప్రదర్శన నిజంగా ఆశ్చర్యకరం.
తతో రాజా దశార్ణానాం ప్రాగ్జ్యోతిషముపాద్రవత్। తిర్యగ్యాతేన నాగేన సమదేనాశుగామినా
ఆ తరువాత దశార్ణ రాజు, తన వేగంగా పరుగెత్తే మత్తులో ఉన్న ఏనుగుపై ఎక్కి, పాక్షికంగా ప్రాఘ్యోతిషుడి వైపు దూసుకెళ్లాడు.