ఏష చ భ్రాతృభిః సార్ధం సుశర్మాఽఽహ్వయతే రణే। వధాయ సగణస్యాస్య మామనుజ్ఞాతుమర్హసి
ఇక్కడ, తన సోదరులతో కలిసి సుశర్మ నన్ను యుద్ధానికి పిలుస్తున్నాడు. తన సేనతో కలిసి నన్ను సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో ఉన్నాడు. మీరు నాకు అనుమతి ఇవ్వాలి.
నైతచ్ఛక్నోమి సంసోఢుమాహ్వానం పురుషర్షభ। సత్యం తే ప్రతిజానామి హతాన్విద్ధి పరాన్యుధి
ఈ ఆహ్వానాన్ని నేను భరించలేను, పురుషోత్తమా! నిజంగా నేను హామీ ఇస్తున్నాను: శత్రువులు యుద్ధంలో హతమవుతారని తెలుసుకో.
శ్రుతం తే తత్త్వతస్తాత యద్ద్రోణస్య చికీర్షితమ్। యథా తదనృతం తస్య భవేతత్త్వం సమాచర
తండ్రి! ద్రోణుడు ఏం చేయాలనుకుంటున్నాడో నీవు సరిగ్గా విన్నావు. అతని సంకల్పం ఫలించకుండా ఉండేలా నీవు చర్య తీసుకో.
ద్రోణో హి బలవాఞ్శూరః కృతాస్త్రశ్చ జితశ్రమః। ప్రతిజ్ఞాతం చ తేనైతద్గ్రహణం మే మహారథ
ద్రోణుడు బలవంతుడు, వీరుడు, ఆయుధ విద్యలో నిపుణుడు, అలసట లేని యోధుడు. మహారథుడా! నన్ను పట్టుకోవాలని అతడు ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.
అయం వై సత్యజిద్రాజన్నద్య త్వాం రక్షితా యుధి। ధ్రియమాణే చ పాఞ్చాల్యే నాచార్యః కామమాప్స్యతి
ఓ రాజా! నేడు యుద్ధంలో సత్యజిత్ నిన్ను రక్షిస్తాడు. పాంచాలి దగ్గర ఉన్నంతవరకు గురువు తన కోరికను సాధించలేడు.
హతే తు పురుషవ్యాఘ్రే రణే సత్యజితి ప్రభో। సర్వైరపి సమేతైర్వా న స్థాతవ్యం కథంచన
యుద్ధంలో ఆ పురుషశార్దూలుడు సత్యజిత్ చనిపోతే, ప్రభూ! అందరూ కలిసినా అక్కడ నిలబడలేరు.
అనుజ్ఞాతస్తతో రాజ్ఞా పరిష్వక్తశ్చ ఫల్గునః। ప్రేమ్ణా దృష్టశ్చ బహుధా హ్యాశిషశ్చాస్య యోజితాః
తర్వాత రాజు అనుమతితో ఫల్గుణుడు అతన్ని ఆలింగనం చేసి, ఎంతో ప్రేమతో పలకరించి, అనేక ఆశీర్వాదాలు ఇచ్చాడు.
విహాయైనం తతః పార్థస్త్రిగర్తాన్ప్రత్యయాద్బలీ। క్షుధితః క్షుద్విఘాతార్థం సింహో మృగగణానివ
అతన్ని వదిలి, పార్థుడు త్రిగర్తులను ఎదుర్కొనడానికి బయలుదేరాడు. ఆకలితో ఉన్న సింహం మృగాలను ఎలా దాడి చేస్తుందో అలా అతడు యుద్ధానికి వెళ్లాడు.
తతో దౌర్యోధనం సైన్యం ముదా పరమయా యుతమ్। ఋతేఽర్జునం భృశం క్రుద్ధం ధర్మరాజస్య నిగ్రహే
అర్జునుడు తప్ప, దుర్యోధన సైన్యం ధర్మరాజును అడ్డుకోవడానికి ఎంతో కోపంతో, గొప్ప ఆనందంతో నిండిపోయింది.
తతోఽన్యోన్యేన తే సైన్యే సమాజగ్మతురోజసా। గఙ్గాసరయ్వౌ వేగేన ప్రావృషీవోల్బణోదకే
ఆ సైన్యాలు పరస్పరం బలంగా ఢీకొన్నాయి. వర్షాకాలంలో గంగ, సరస్వతి నదులు ఉప్పొంగిన నీటితో కలిసిపోవడం లాగా అది జరిగింది.
భూయిష్ఠం ప్రతిరుద్ధా యే హతైర్యోధైర్యశస్వినః'। వ్యద్రవన్త భయాద్భీతా యత్ర దౌర్యోధనం బలమ్
ప్రముఖ యోధులు యుద్ధంలో చనిపోవడంతో, అక్కడి వారిలో చాలా మంది భయంతో, గందరగోళంగా దుర్యోధన సైన్యం వైపు పారిపోయారు.
తతో జఘానం సఙ్క్రుద్ధో వాసవిస్తాం మహాచమూమ్। శరజాలైరవిచ్ఛిన్నైస్తమః సూర్య ఇవాంశుభిః
అప్పుడు వాసవి కోపంతో ఆ మహాసైన్యాన్ని విరామం లేకుండా బాణవర్షంతో కొట్టాడు. అది సూర్యుడు తన కిరణాలతో చీకటిని తొలగించడంలా ఉండింది.
తతో భగ్నే బలే తస్మిన్విప్రలీనే సమన్తతః। సవ్యసాచిని సఙ్క్రుద్వే త్రైగర్తాన్భయమావిశత్
ఆ సైన్యం చెల్లాచెదురై, ఓడిపోయినప్పుడు, సవ్యసాచీ కోపాన్ని చూసి త్రిగర్తులకు భయం పట్టుకుంది.
తే వధ్యమానాః పార్థేన శరైః సన్నతపర్వభిః। అముహ్యంస్తత్రతత్రైవ త్రస్తా మృగగణా ఇవ
పార్థుడు బాగా అమర్చిన బాణాలతో వారిని చంపుతుండగా, వారు భయంతో మృగాల గుంపుల్లా ఇక్కడ అక్కడ పరుగెత్తినా ఎక్కడికీ తప్పించుకోలేకపోయారు.
తతస్త్రిగర్తరాట్ క్రుద్ధస్తానువాచ మహారథాన్। అలం ద్రుతేన వః శూరా న భయం కర్తుమర్హథ
అప్పుడు త్రిగర్త రాజు కోపంతో ఆ మహారథులను ఇలా ఉద్దేశించి చెప్పాడు: 'వీరులారా! ఇక పరుగెత్తడం చాలూ, భయంతో ప్రవర్తించకండి.'
శప్త్వాఽథ శపథాన్ఘోరాన్సర్వసైన్యస్య పశ్యతః। గత్వా దౌర్యోధనం సైన్యం కిం వై వక్ష్యథ ముఖ్యశః
అన్ని సైన్యాల ముందు భయంకరమైన ప్రమాణాలు చేసి, 'మీరు దుర్యోధన సైన్యంలోకి వెళ్లినప్పుడు, నాయకులారా! ఏమి చెప్పబోతున్నారు?' అని అన్నాడు.
నావహాస్యాః కథం లోకే కర్మణాఽనేన సంయుగే। భవేమ సహితాః సర్వే నివర్తధ్వం యథాబలమ్
ఈ యుద్ధంలో చేసిన పనికి మనమంతా కలిసీ లోకంలో నవ్వులపాలవుతామా? మీ శక్తికి తగినట్టు తిరిగి పోరాడండి.
ఏవముక్తాస్తు తే రాజన్నుదక్రోశన్ముహుర్ముహుః। శఙ్ఖాంశ్చ దధ్మిరే వీరా హర్షయన్తః పరస్పరమ్
ఇలా చెప్పిన తరువాత, వారు మళ్లీ మళ్లీ అరవడం మొదలుపెట్టారు. వీరులు పరస్పరం ఉత్సాహపరిచుకుంటూ శంఖాలు ఊదారు.
తతస్తే సన్న్యవర్తన్తం సంశప్తకగణాః పునః। నారాయణాశ్చ గోపాలా మృత్యుం కృత్వాఽనివర్తనమ్
అప్పుడు సంశప్తక గణాలు, నారాయణ గోపాళులు మరణాన్ని ప్రమాణంగా చేసుకుని, తిరిగి పోరాడటానికి ముందుకు వచ్చారు.
సోత్తరాయుధినో నాగాః సపతాకాఙ్కుశధ్వజాః। పేతుః శక్రాశనిహతా ద్రుమవన్త ఇవాచలాః
ఉత్తమ ఆయుధాలు, జెండాలు, అంకుశాలు, ధ్వజాలతో ఉన్న ఏనుగులు, ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో కొట్టినట్లు, కొండలపై వృక్షాలు పడిపోవడంలా నేలపై పడిపోయాయి.
చామరాపీడకవచాః స్రస్తాన్త్రనయనాస్తథా। సారోహాస్తురగాః పేతుః పార్తబాణహతాః క్షితౌ
చామరాలు, కవచాలు సడలిపోయి, కళ్లూ తిరిగిన సారధులతో కూడిన కుదేరులు, పార్థుడు వేసిన బాణాలకు తాళలేక నేలపై పడిపోయాయి.
విప్రవిద్ధాసినారాచాశ్ఛిన్నవర్మర్ష్టిశక్తయః। పత్తయశ్చిన్నవర్మాణః కృపణాః శేరతే హతాః
వెయ్యబడిన ఖడ్గాలు, బాణాలు, కవచాలు, కవచాలు, భుజబలంతో కూడిన కృపాణాలు చిదిమిపోయి, కాలువలపై పడిపోయిన పాదసేనలు అక్కడే చనిపోయి పడి ఉన్నాయి.
తైర్హతైర్హన్యమానైశ్చ పతద్భిః పతితైరపి। భ్రమద్భిర్నిష్టనద్భిశ్చ క్రూరమాయోధనం బభౌ
వారు పడిపోతూ, కొట్టబడి చనిపోతూ, కొందరు గిరగిరా తిరుగుతూ, కొందరు బాధతో అరుస్తూ ఉండగా, ఆ యుద్ధం ఎంతో భయంకరంగా మారింది.
రజశ్చ చాప్యభవద్దుర్గా కబన్ధశతసఙ్కులా।। తద్బభౌ రౌద్రబీభత్సం బీభత్సోర్యానమాహవే
దుమ్ము అంతా దాటి వెళ్లలేనంతగా, వందలాది శిరచ్ఛిన్న శరీరాలతో నిండిపోయింది. ఆ యుద్ధంలో భీమసేనుని రథం భయానకంగా, హృదయాన్ని కలిచివేసేలా కనిపించింది.
ఆక్రీడమివ రుద్రస్య ఘ్నతః కాలాత్యయే పశూన్।। కతే వధ్యమానాః పార్థేన వ్యాకులాశ్వరథద్విపాః
కాలాంతంలో రుద్రుడు జంతువులను సంహరించడంలా, అర్జునుడు కొట్టినవారు, వారి గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులు గందరగోళంగా అయిపోయారు.
తమేవాభిముఖాః క్షీణాః శక్రస్యాతిథితాం గతాః।। సా భూమీర్భరతశ్రేష్ఠ నిహతైస్తైర్మహారథైః
వారు అలసిపోయినా, అతనివైపు ఎదురుగా వచ్చి, ఇంద్రునికి అతిథుల్లా చేరారు. ఆ సమయంలో, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఆ భూమి మహారథుల శవాలతో నిండిపోయింది.
ఆస్తీర్ణా సమ్బభౌ సర్వా ప్రేతీభూతైః సమన్తతః।। ఏతస్మిన్నన్తరే చైవ ప్రమత్తే సవ్యసాచిని
చుట్టూ అంతా మృతుల్లా పడిపోయినవారితో భూమి పరుచబడింది. ఆ సమయంలో సవ్యసాచీ యుద్ధంలో మునిగిపోయి ఉండగా—
వ్యూఢానీకస్తతో ద్రోణో యుధిష్ఠిరముపాద్రవత్।। తం ప్రత్యగృహ్ణంస్త్వరితా వ్యూఢానీకాః ప్రహారిణః
అప్పుడే ద్రోణుడు తన సైన్యాన్ని సిద్ధం చేసి, యుధిష్ఠిరుని మీదకు దూసుకొచ్చాడు. సిద్ధంగా ఉన్న యోధులు వేగంగా అతన్ని ఎదుర్కొన్నారు.
యుధిష్ఠిరం పరీప్సన్తస్తదాసీత్తుములం మహత్
యుధిష్ఠిరుని పట్టుకోవాలని ప్రయత్నించగా, అక్కడ గొప్పగా, ఘోరంగా యుద్ధం మొదలైంది.
బ్రాహ్మణస్య వశం నాహమియామద్య యథా ప్రభో। పారావతసవర్ణాశ్వ తథా నీతిర్విధీయతామ్
ఈ రోజు నేను బ్రాహ్మణుని మాట వినను ప్రభూ. పావురపు రంగు గుర్రాలతో మేము ఎలా వ్యూహం వేసామో అలా వ్యూహం ఏర్పాటు చేయండి.