తేనార్దితా మహారాజ రథినః సాదినస్తథా। నిపేతురుర్వ్యాం సహసా వాతభగ్నా ఇవ ద్రుమాః
రాజా! అతని బాణాలకు గాయపడి, రథికులు, గుర్రస్వారులు ఒక్కసారిగా నేలపై పడిపోయారు. అవి గాలికి విరిగిపోయిన చెట్లలా ఉండింది.
హయౌఘాంశ్చ రథౌఘాంశ్చ గజౌఘాంశ్చ మహారథః। అపాతయద్రణే రాజఞ్శతశోఽథ సహస్రశః
ఆ మహారథుడు యుద్ధంలో వందలాది, వేలాది గుర్రాల గుంపులు, రథాల గుంపులు, ఏనుగుల గుంపులను నేలకూల్చాడు, రాజా!
దృష్ట్వా తమేకం సమరే విచరన్తమభీతవత్। సహితాః సర్వరాజానః పరివవ్రుః సమన్తతః
అతను ఒక్కడే భయమేమీ లేకుండా యుద్ధంలో సంచరిస్తున్నాడని చూసి, అన్ని రాజులు కలసి అన్ని వైపుల నుంచి అతన్ని చుట్టుముట్టారు.
నాకులిస్తు శతానీకో వృషసేనం సమభ్యయాత్। వివ్యాధ చైనం దశభిర్నారాచైర్మర్మభేదిభిః
నకులుడు, వంద దళాల అధిపతి, వృషసేనుని ఎదుర్కొని, అతనిని పది బలమైన బాణాలతో, ప్రాణస్థానాల్లో గాయపరిచాడు.
తస్య కర్ణాత్మజశ్చాపం ఛిత్త్వా కేతుమపాతయత్। తం భ్రాతరం పరీప్సన్తో ద్రౌపదేయాః సమభ్యయుః
కర్ణుని కుమారుడు నకులుని ధనుస్సును తెంచి, అతని పతాకాన్ని కూల్చాడు. వెంటనే తన అన్నయ్యను రక్షించేందుకు ద్రౌపదేయులు పరుగెత్తారు.
కర్ణాత్మజం శరవ్రాతైరదృశ్యం చక్రురఞ్జసా। తాన్నదన్తోఽభ్యధావన్త ద్రోణపుత్రముఖా రథాః
ద్రౌపదేయులు బాణవర్షాలతో కర్ణుని కుమారుడిని కనబడకుండా చేశారు. అప్పుడు ద్రోణుని కుమారుడు ముందుండి ఇతర రథికులు గర్జిస్తూ వారిపై దూసుకొచ్చారు.
ఛాదయన్తో మహారాజ ద్రౌపదేయాన్మహారథాన్। శరైర్నానావిధైస్తూర్ణం పర్వతాఞ్జలదా ఇవ
రాజా! మేఘాలు కొండలను కప్పినట్లు, వారు ద్రౌపదేయ మహారథులను色色మైన బాణాలతో వేగంగా కప్పేశారు.
తాన్పాణ్డవాః ప్రత్యగృహ్ణంస్త్వరితాః పుత్రగృద్ధినః। పాఞ్చాలాః కేకయా మత్స్యాః సృఞ్జయాశ్చోద్యతాయుధాః
పాండవులు తమ కుమారుల కోసం తపించి, త్వరగా వారిని ఎదుర్కొన్నారు. పాంచాళులు, కేకయులు, మత్స్యులు, శ్రీంజయులు ఆయుధాలు ఎత్తుకొని సిద్ధంగా ఉన్నారు.
తద్యుద్ధమభవద్ధోరం సుమహద్రోమహర్షణమ్। త్వదీయైః పాణ్డుపుత్రాణాం దేవానామివ దానవైః
ఆ యుద్ధం భయంకరంగా, అపారంగా, రోమాలు నిక్కబొడిచేలా మారింది. నీవారు, పాండవులు దేవతలు-దానవుల యుద్ధంలా పోరాడారు.
ఏవం యుయుధిరే వీరాః సంరబ్ధాః కురుపాణ్డవాః। పరస్పరముదీక్షన్తః పరస్పరకృతాగసః
అలా కోపంతో ఉన్న కురు, పాండవ వీరులు పరస్పరం ఒకరినొకరు చూస్తూ, ఒకరిపై ఒకరు కోపంగా యుద్ధం చేశారు.
తేషాం దదృశిరే కోపాద్వపూమ్ష్యమితతేజసామ్। యుయుత్సూనామివాకాశే పతత్త్రివరభోగినామ్
అపారమైన శక్తి కలిగిన వారిలో, కోపంతో ఉన్న వారి శరీరాలు ఆకాశంలో ఉత్తమ పక్షిరాజుల్లా, యుద్ధానికి సిద్ధంగా కనిపించాయి.
భీమకర్ణకృపద్రోణద్రౌణిపార్షతసాత్యకైః। బభాసే స రణోద్దేశః కాలసూర్యైరివోదితైః
భీముడు, కర్ణుడు, కృప, ద్రోణుడు, ద్రౌణి, పార్థుడు, సాత్యకిలతో ఆ యుద్ధ ప్రదేశం కాలసూర్యులు ఉదయించినట్లు ప్రకాశించింది.
ప్రజానాం సంక్షయే ఘోరే యథా సూర్యోదయో భవేత్। శూరాణాముదయస్తద్వదాసీత్పురుషసత్తమ
ప్రాణులంతా ఘోరంగా నాశనం అయిన తర్వాత సూర్యుడు ఉదయించేలా, ఆ వీరుల ఉద్భవం కూడా అలా జరిగింది, ఓ మనుష్యులలో శ్రేష్ఠుడా!
తదాసీత్తుములం యుద్ధం నిఘ్నతామితరేతరమ్। మహాబలానాం బలిభిర్దానవానాం యథా సురైః
అప్పుడు మహాబలులు పరస్పరం ఒకరిని ఒకరు చంపుకుంటూ, దేవతలు రాక్షసులతో యుద్ధం చేసినట్టు, ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది.
తతో యుధిష్ఠిరానీకముద్ధూతార్ణవనిఃస్వనమ్। త్వదీయమవధీత్సైన్యం సంప్రద్రుతమహారథమ్
ఆ తరువాత, యుధిష్ఠిరుని సైన్యం ఉప్పెనలా గర్జిస్తూ, నీ సైన్యాన్ని ఛిన్నాభిన్నం చేసి, మహారథులు పారిపోవేలా చేసింది.
తత్ప్రభగ్నం బలం దృష్ట్వా శత్రుభిర్భృశమర్దితమ్। అలం ద్రుతేన వః శూరా ఇతి ద్రోణోఽభ్యభాషత
శత్రువుల చేతిలో దెబ్బతిని, పూర్తిగా పగులగొట్టబడిన ఆ సైన్యాన్ని చూసి, ద్రోణుడు, 'పారిపోవడం చాలూ వీరులారా!' అని అన్నాడు.
భారద్వాజమమర్షశ్చ విక్రమశ్చ సమావిశత్। సముద్ధృత్య నిషఙ్గాచ్చ ధనుర్జ్యామవమృజ్య చ। మహాశరధనుష్పాణిర్యన్తారమిదమబ్రవీత్
భారద్వాజుని కుమారుడైన ద్రోణునికి కోపం, ధైర్యం పెరిగాయి. తన కవరులోంచి విల్లు తీసి, దాని తంతిని బిగించి, గొప్ప విల్లు, బాణాలు పట్టుకుని తన రథసారధిని ఇలా అన్నాడు.
సారథే యాహి యత్రైష పాణ్డరేణ విరాజతా। ధ్రియమాణేన చ్ఛేణ రాజా తిష్ఠతి ధర్మరాట్
సారధీ, ఆ తెల్ల గొడుగు మెరిసిపోతూ, రాజచిహ్నాన్ని పట్టుకుని ధర్మరాజు నిలబడి ఉన్న చోటికి రథాన్ని తీసుకెళ్ళు.
తదేతద్దీర్యతే సైన్యం ధార్తరాష్ట్రమనేకధా। ఏతత్సంస్తమ్భయిష్యామి ప్రతివార్య యుధిష్ఠిరమ్
ఈ ధృతరాష్ట్రుని సైన్యం అనేక చోట్ల విరిగిపోతుంది. యుధిష్ఠిరుని ఎదుర్కొని, దీన్ని నేను నిలబెడతాను.
న హి మామభివర్షన్తం సంయుగే తాత పాణ్డవాః। మాత్స్యపాఞ్చాలరాజానః సర్వే చ సహసోమకాః
ఓ కుమారా, యుద్ధంలో నేను ఆయుధాలు వర్షంలా కురిపిస్తే, పాండవులు, మత్స్య, పాంచాల రాజులు, సోమకులు ఎవ్వరూ నన్ను ఎదుర్కొలేరు.
అర్జునో మత్ప్రసాదాద్ధి మహాస్త్రాణి సమాప్తవాన్। న మాముత్సహతే తాత న భీమో న చ సాత్యకిః
అర్జునుడు నా అనుగ్రహంతో గొప్ప ఆయుధ విద్యను నేర్చుకున్నాడు. అయినా, ఓ కుమారా, అతడూ, భీముడూ, సత్యకియూ నన్ను ఎదుర్కొలేరు.
మత్ప్రసాదాద్ధి బీభత్సుః పరమేష్వాసతాం గతః। మమైవాస్త్రం విజానాతి ధృష్టద్యుమ్నోఽపి పార్షతః
నా కృప వల్ల అర్జునుడు అత్యుత్తమ ధనుర్విద్యలో నిపుణుడయ్యాడు. నా ఆయుధాన్ని అర్జునుడూ, ప్రిషతుని కుమారుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడూ మాత్రమే తెలుసారు.
నాయం సంరక్షితుం కాలః ప్రాణాంస్తాత జయైషిణా। యాహి సర్గం పురస్కృత్య యశసే చ జయాయ చ
ఓ కుమారా, విజయాన్ని కోరేవారికి ఇప్పుడు ప్రాణాలను కాపాడుకునే సమయం కాదు. కీర్తి, విజయం కోసం ముందుకు పో.
ఏవం సఞ్చోదితో యన్తా ద్రోణమభ్యవహత్తతః
ఇలా ప్రేరేపించబడిన సారధి, ద్రోణుని ముందుకు తీసుకెళ్లాడు.
తదాఽశ్వహృదయేనాశ్వానభిమన్త్ర్యాశు హర్షయన్। రథేన సవరూథేన భాస్వరేణ విరాజతా
అప్పుడు సారధి, గుర్రాలను నైపుణ్యంగా నడిపిస్తూ, ఉత్సాహపరిచి, జెండాతో మెరిసే రథాన్ని వేగంగా నడిపించాడు.
తం కరూశాశ్చ మాత్స్యాశ్చ చేదయశ్చ ససాత్వతాః। పాణ్డవాశ్చ సపాఞ్చాలాః సహితాః పర్యవారయన్
అప్పుడు కరూశులు, మత్స్యులు, చేదులు, సాత్వతులు, పాండవులు, పాంచాళులు అందరూ కలసి అతన్ని చుట్టుముట్టారు.
తతః శోణహయః క్రుద్ధశ్చతుర్దన్త ఇవ ద్విపః। ప్రవిశ్య పాణ్డవానీకం యుధిష్ఠిరముపాద్రవత్
తర్వాత ఎర్ర గుర్రాలు కలిగి, కోపంతో ఉన్న ద్రోణుడు, నాలుగు దంతాలు ఉన్న ఏనుగు లా, పాండవుల సైన్యంలోకి ప్రవేశించి యుధిష్ఠిరుని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
తమావిధ్యచ్ఛితైర్బాణైః కఙ్కపత్రైర్యుధిష్ఠిరః। తస్య ద్రోణో ధనుశ్ఛిత్వా తం ద్రుతం సముపాద్రవత్
యుధిష్ఠిరుడు, గద్దపక్షి రెక్కలతో చేసిన పదునైన బాణాలతో ద్రోణుని గాయపరిచాడు. ద్రోణుడు అతని విల్లు కోసి, వేగంగా అతని దగ్గరకు వచ్చాడు.
చక్రరక్షః కుమారస్తు పాఞ్చాలానాం యశస్కరః। దధార ద్రోణమాయాన్తం వేలేవ సరితాం పతిమ్
పాంచాళులలో కీర్తిగాంచిన యువరాజు, నదులను ఆపే తీరంలా, ద్రోణుడు ముందుకు రావడాన్ని అడ్డుకున్నాడు.
ద్రోణం నివారితం దృష్ట్వా కుమారేణ ద్విజర్షభమ్। సింహనాదరవో హ్యాసీత్సాధుసాధ్వితి భాషితమ్
బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణుని యువరాజు అడ్డుకున్నాడని చూసి, అక్కడ సింహగర్జనలు, 'బాగుంది! బాగుంది!' అనే అరుపులు వినిపించాయి.