బాహ్యమాభ్యన్తరం చైవ చరన్తౌ మార్గముత్తమమ్। దదృశాతే మహాత్మానౌ సపక్షావివ పర్వతౌ
బయట, లోపల రెండింటిలోనూ ఉత్తమమైన మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ, ఆ మహాత్ములు రెక్కలతో ఉన్న రెండు కొండల్లా కనిపించారు.
తతో విక్షిపతః ఖఙ్గం సౌభద్రస్య యశస్వినః। శరావరణపక్షాన్తే ప్రజహార జయద్రథః
ఆ సమయంలో, ఖ్యాతిగాంచిన సౌభద్రుడు ఖడ్గాన్ని ఊపుతుండగా, జయద్రథుడు బాణాలతో కప్పబడ్డ తన కవచపు అంచున దాన్ని కొట్టాడు.
రుక్మపత్రాన్తరే సక్తస్తస్మింశ్చర్మణి భాస్వరే। సిన్ధురాజబలోద్ధూతః సోఽభజ్యత మహానసిః
ఆ మెరిసే కవచంలోని బంగారు పలకల మధ్య చిక్కుకున్న ఆ గొప్ప ఖడ్గాన్ని సింధు రాజు బలంతో కొట్టడంతో అది విరిగిపోయింది.
భగ్నమాజ్ఞాయ నిస్త్రింశమవప్లుత్య పదాని షట్। అదృశ్యత నిమేషేణ స్వరథం పునరాస్థితః
తన ఖడ్గం విరిగిపోయినదని గ్రహించి, ఆరు అడుగులు వెనక్కి దూకి, క్షణంలోనే మళ్లీ తన రథంపై నిలబడి కనిపించాడు.
తం కార్ష్ణిం సమరాన్ముక్తమాస్థితం రథముత్తమమ్। సహితాః సర్వరాజానః పరివవ్రుః సమన్తతః
అప్పుడు యుద్ధం నుంచి బయటపడిన కృష్ణుని కుమారుడిని, తన గొప్ప రథంపై నిలిచిన వానిని, చుట్టూ ఉన్న రాజులు అందరూ అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టారు.
తతశ్చర్మ చ ఖఙ్గం చ సముత్క్షిప్య మహాబలః। ననాదార్జునదాయాదః ప్రేక్షమాణో జయద్రథమ్
తర్వాత అర్జునుని వారసుడు మహాబలుడు తన కవచం, ఖడ్గాన్ని పైకి ఎత్తి, జయద్రథుని చూశాడు. ఆ సమయంలో గర్జించాడు.
సిన్ధురాజం పరిత్యజ్య సౌభద్రః పరవీరహా। తాపయామాస తత్సైన్యం భువనం భాస్కరో యథా
తర్వాత సౌభద్రుడు సింధు రాజును వదిలిపెట్టి, శత్రు వీరులను సంహరించేవాడు, ఆ సైన్యాన్ని సూర్యుడు లోకాన్ని కాల్చినట్లు బాధించసాగాడు.
తస్య సర్వాయసీం శక్తిం శల్యః కనకభూషణామ్। చిక్షేప సమరే ఘోరాం దీప్తామగ్నిశిఖామివ
ఆ సమయంలో శల్యుడు బంగారు అలంకారాలతో అలంకరించిన, అగ్ని జ్వాలలా మెరిసే, భయంకరమైన ఇనుప శక్తిని యుద్ధంలో అతనిపై విసిరాడు.
తామవప్లుత్య జగ్రాహ వికోశం చాకరోదసిమ్। వైనతేయో యథా కార్ష్ణిః పతన్తమురగోత్తమమ్
అతడు పక్కకు దూకి, ఆ శక్తిని పట్టుకుని, ఖడ్గాన్ని దూసాడు. అది వైనతేయుడు పడుతున్న గొప్ప పామును పట్టుకున్నట్లు ఉండింది.
తస్య లాషవమాజ్ఞాయ సత్వం చామితతేజసః। సహితాః సర్వరాజానః సింహనాదమథానదన్
ఆ అమిత తేజస్సుతో ఉన్న వాడి శౌర్యాన్ని, ధైర్యాన్ని చూసి, అక్కడున్న రాజులందరూ సింహాలు గర్జించినట్లు గర్జించారు.
తతస్తామేవ శల్యస్య సౌభద్రః పరవీరహా। ముమోచ భుజవీర్యేణ వైదూర్యవికృతాం శితామ్
తర్వాత సౌభద్రుడు శత్రు వీరులను సంహరించేవాడు, అదే శల్యుని వైడూర్య రత్నాలతో అలంకరించిన పదునైన శక్తిని తన భుజబలంతో విసిరాడు.
సా తస్య రథమాసాద్య నిర్ముక్తభుజగోపమా। జఘాన సూతం శల్యస్య రథాచ్చైనమపాతయత్
ఆ శక్తి విడుదలైన పామువులా శల్యుని రథాన్ని తాకి, అతని సారథిని చంపి, రథం నుంచి కింద పడేసింది.
తతో విరాటద్రుపదౌ ధృష్టకేతుర్యుధిష్ఠిరః। సాత్యకిః కేకయా భీమో ధృష్టద్యుమ్నశిఖణ్డినౌ
అప్పుడు విరాటుడు, ద్రుపదుడు, ధృష్టకేతుడు, యుధిష్ఠిరుడు, సాత్యకి, కేకయులు, భీముడు, ధృష్టద్యుమ్నుడు, శిఖండినుడు—
యమౌ చ ద్రౌపదేయాశ్చ సాధుసాధ్వితి చుక్రుశుః। బాణశబ్దాశ్చ వివిధాః సింహనాదాశ్చ పుష్కలాః
యమద్వయము, ద్రౌపదేయులు కూడా 'బాగుంది! బాగుంది!' అని కేకలు వేస్తూ, బాణాల శబ్దాలు, ఘనమైన సింహగర్జనలు ప్రతిధ్వనించాయి.
ప్రాదురాసన్హర్షయన్తః సౌభద్రమపలాయినమ్। తన్నామృష్యన్త పుత్రాస్తే శత్రోర్విజయలక్షణమ్
సౌభద్రుడు పరారెత్తగా, శత్రువుల విజయం చూసి నీ కుమారులు తట్టుకోలేకపోయారు. అప్పుడా వారు ఆనందంతో అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యారు.
అథైనం సహసా సర్వే సమన్తాన్నిశితైః శరైః। అభ్యాకిరన్మహారాజ జలదా ఇవ పర్వతమ్
రాజా! వెంటనే అందరూ అన్ని వైపుల నుంచి పదునైన బాణాలతో అతనిపై వర్షంలా విసిరారు. అది కొండపై మేఘాలు వర్షించడంలా కనిపించింది.
తేషాం చ ప్రియమన్విచ్ఛన్సూతస్య చ పరాభవమ్। ఆర్తాయనిరమిత్రఘ్నః క్రుద్ధః సౌభద్రమభ్యయాత్
వారికి ఇష్టమైనదాన్ని సాధించాలనే కోరికతో, సారధిని ఓడించాలనే ఉద్దేశంతో, ఆర్తాయనుడి కుమారుడు అమిత్రఘ్నుడు కోపంతో సౌభద్రుడి వైపు దూసుకొచ్చాడు.
తద్బలం సుమహద్దీర్ణం త్వదీయం ప్రేక్ష్య వీర్యవాన్। దధారైకో రణే పాణ్డూన్వృషసేనోఽస్త్రమాయయా
నీ గొప్ప సైన్యం చెల్లాచెదురైపోయినదాన్ని చూసి, వీరుడైన వృషసేనుడు ఒక్కడే తన ఆయుధ నైపుణ్యంతో పాండవులను యుద్ధంలో ఎదుర్కొన్నాడు.
శరా దశ దిశో ముక్తా వృషసేనేన సంయుగే। విచేరుస్తే వినిర్భిద్య నరవాజిరథద్విపాన్
యుద్ధంలో వృషసేనుడు వదిలిన పది బాణాలు, మనుషులు, గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులను చీల్చుతూ అన్ని దిశల్లో సంచరించాయి.
తస్య దీప్తా మహాబాణా వివిశ్చేరుః సహస్రశః। భానోరివ మహారాజ ఘర్మకాలే మరీచయః
రాజా! అతని ఉగ్రమైన గొప్ప బాణాలు వేల సంఖ్యలో వెలిగిపోతూ వెళ్లాయి. అవి వేసవిలో సూర్యకిరణాల్లా మెరిసాయి.
తేనార్దితా మహారాజ రథినః సాదినస్తథా। నిపేతురుర్వ్యాం సహసా వాతభగ్నా ఇవ ద్రుమాః
రాజా! అతని బాణాలకు గాయపడి, రథికులు, గుర్రస్వారులు ఒక్కసారిగా నేలపై పడిపోయారు. అవి గాలికి విరిగిపోయిన చెట్లలా ఉండింది.
హయౌఘాంశ్చ రథౌఘాంశ్చ గజౌఘాంశ్చ మహారథః। అపాతయద్రణే రాజఞ్శతశోఽథ సహస్రశః
ఆ మహారథుడు యుద్ధంలో వందలాది, వేలాది గుర్రాల గుంపులు, రథాల గుంపులు, ఏనుగుల గుంపులను నేలకూల్చాడు, రాజా!
దృష్ట్వా తమేకం సమరే విచరన్తమభీతవత్। సహితాః సర్వరాజానః పరివవ్రుః సమన్తతః
అతను ఒక్కడే భయమేమీ లేకుండా యుద్ధంలో సంచరిస్తున్నాడని చూసి, అన్ని రాజులు కలసి అన్ని వైపుల నుంచి అతన్ని చుట్టుముట్టారు.
నాకులిస్తు శతానీకో వృషసేనం సమభ్యయాత్। వివ్యాధ చైనం దశభిర్నారాచైర్మర్మభేదిభిః
నకులుడు, వంద దళాల అధిపతి, వృషసేనుని ఎదుర్కొని, అతనిని పది బలమైన బాణాలతో, ప్రాణస్థానాల్లో గాయపరిచాడు.
తస్య కర్ణాత్మజశ్చాపం ఛిత్త్వా కేతుమపాతయత్। తం భ్రాతరం పరీప్సన్తో ద్రౌపదేయాః సమభ్యయుః
కర్ణుని కుమారుడు నకులుని ధనుస్సును తెంచి, అతని పతాకాన్ని కూల్చాడు. వెంటనే తన అన్నయ్యను రక్షించేందుకు ద్రౌపదేయులు పరుగెత్తారు.
కర్ణాత్మజం శరవ్రాతైరదృశ్యం చక్రురఞ్జసా। తాన్నదన్తోఽభ్యధావన్త ద్రోణపుత్రముఖా రథాః
ద్రౌపదేయులు బాణవర్షాలతో కర్ణుని కుమారుడిని కనబడకుండా చేశారు. అప్పుడు ద్రోణుని కుమారుడు ముందుండి ఇతర రథికులు గర్జిస్తూ వారిపై దూసుకొచ్చారు.
ఛాదయన్తో మహారాజ ద్రౌపదేయాన్మహారథాన్। శరైర్నానావిధైస్తూర్ణం పర్వతాఞ్జలదా ఇవ
రాజా! మేఘాలు కొండలను కప్పినట్లు, వారు ద్రౌపదేయ మహారథులను色色మైన బాణాలతో వేగంగా కప్పేశారు.
తాన్పాణ్డవాః ప్రత్యగృహ్ణంస్త్వరితాః పుత్రగృద్ధినః। పాఞ్చాలాః కేకయా మత్స్యాః సృఞ్జయాశ్చోద్యతాయుధాః
పాండవులు తమ కుమారుల కోసం తపించి, త్వరగా వారిని ఎదుర్కొన్నారు. పాంచాళులు, కేకయులు, మత్స్యులు, శ్రీంజయులు ఆయుధాలు ఎత్తుకొని సిద్ధంగా ఉన్నారు.
తద్యుద్ధమభవద్ధోరం సుమహద్రోమహర్షణమ్। త్వదీయైః పాణ్డుపుత్రాణాం దేవానామివ దానవైః
ఆ యుద్ధం భయంకరంగా, అపారంగా, రోమాలు నిక్కబొడిచేలా మారింది. నీవారు, పాండవులు దేవతలు-దానవుల యుద్ధంలా పోరాడారు.
ఏవం యుయుధిరే వీరాః సంరబ్ధాః కురుపాణ్డవాః। పరస్పరముదీక్షన్తః పరస్పరకృతాగసః
అలా కోపంతో ఉన్న కురు, పాండవ వీరులు పరస్పరం ఒకరినొకరు చూస్తూ, ఒకరిపై ఒకరు కోపంగా యుద్ధం చేశారు.