శల్యస్తు నకులం వీరః స్వస్రీయం ప్రియమాత్మనః। వివ్యాధ ప్రహసన్బాణైర్లాలయన్కోపయన్నివ
శూరుడు శల్యుడు, తనకు ఎంతో ఇష్టమైన అక్క కుమారుడైన నకులుడిని, చిరునవ్వుతో బాణాలతో కొట్టి, ఒకవైపు లాలిస్తూ మరోవైపు రెచ్చగొట్టినట్టు చేశాడు.
తస్యాశ్వానాతపత్రం చ ధ్వజం సూతమథో ధనుః। నిపాత్య నకులః సఙ్ఖ్యే శఙ్ఖం దధ్మౌ ప్రతాపవాన్
నకులుడు యుద్ధంలో ధైర్యంగా నిలిచి, శల్యుడి గుర్రాలు, గొడుగు, జెండా, రథసారథి, విల్లు అన్నింటినీ కూల్చివేసి, గర్వంగా తన శంఖాన్ని ఊదాడు.
ధృష్టకేతుః కృపేణాస్తాఞ్ఛిత్త్వా బహువిధాఞ్ఛరాన్। కృపం వివ్యాధ సప్తత్యా ధ్వజం చాస్య త్రిభిః శరైః
ధృష్టకేతుడు, కృపాచార్యుడు వదిలిన అనేక బాణాలను నరికివేసి, అతనిని డబ్బై బాణాలతో గాయపరిచాడు. మరో మూడు బాణాలతో కృపుని జెండాను కూడా కొట్టాడు.
తం కృపః శరవర్షేణ మహతా సమవారయత్। వివ్యాధ చ రణే విప్రో ధృష్టకేతుమమర్షణమ్
కృపుడు పెద్ద బాణవర్షంతో ధృష్టకేతుని ఎదుర్కొని, కోపంతో యుద్ధంలో అతనికి గాయపరిచాడు.
సాత్యకిః కృతవర్మాణం నారాచేన స్తనాన్తరే। విద్ధ్వా వివ్యాధ సప్తత్యా పునరన్యైః స్మయన్నివ
సాత్యకి, కృతవర్ముడిని విశాలమైన బాణంతో ఛాతీలో గాయపరిచి, చిరునవ్వుతో మరో డబ్బై బాణాలతో మళ్లీ గాయపరిచాడు.
తం భోజః సప్తసప్తత్యా విద్ధ్వాఽఽశు నిశితైః శరైః। నాకమ్పయత శైనేయం శీఘ్రో వాయురివాచలమ్
భోజరాజు, సాత్యకిని డబ్బైఏడు పదునైన బాణాలతో వేగంగా గాయపరిచినా, అతడిని కదిలించలేకపోయాడు. అది గాలి కొండను కదిలించలేకపోయినట్టు అయింది.
సేనాపతిః సుశర్మాణం భృశం మర్మస్వతాడయత్। స చాపి తం తోమరేణ జత్రుదేశేఽభ్యతాడయత్
సేనాధిపతి, సుశర్ముడిని బలంగా ప్రాణాంతర భాగాల్లో కొట్టాడు. వెంటనే సుశర్ముడు అతనిని కత్తితో ఛాతీలో గాయపరిచాడు.
వైకర్తనం తు సమరే విరాటః ప్రత్యవారయత్। సహ మత్స్యైర్మహావీర్యైస్తదద్భుతమివాభవత్
విరాటుడు తన శక్తివంతమైన మత్స్య సైనికులతో కలిసి సమరంలో కర్ణుడిని ఎదుర్కొన్నాడు. ఆ దృశ్యం ఆశ్చర్యంగా కనిపించింది.
తత్పౌరుషమభూత్తత్ర సూతపుత్రస్య దారుణమ్। యత్సైన్యం వారయామాస శరైః సన్నతపర్వభిః
ఆ సమరంలో రథసారథి కుమారుడైన కర్ణుడి భయంకరమైన పరాక్రమం కనబడింది. అతడు తన బాణాలతో శత్రు సైన్యాన్ని అడ్డుకున్నాడు.
ద్రుపదస్తు స్వయం రాజా భగదత్తేన సఙ్గతః। తయోర్యుద్ధం మహారాజ చిత్రరూపమివాభవత్
రాజు ద్రుపదుడు స్వయంగా భగదత్తుడితో యుద్ధానికి దిగాడు. వారి యుద్ధం, ఓ రాజా, అనేక రూపాలలో కనబడే అద్భుతమైన దృశ్యంగా మారింది.
భగదత్తస్తు రాజానం ద్రుపదం నతపర్వభిః। సనియన్తృధ్వజరథం వివ్యాధ పురుషర్షభః
పురుషోత్తముడైన భగదత్తుడు, ద్రుపదుడు, అతని రథసారథి, జెండా, రథంతో పాటు వంకర బాణాలతో గాయపరిచాడు.
ద్రుపదస్తు తతః క్రుద్ధో భగదత్తం మహారథమ్। ఆజఘానోరసి క్షిప్రం శరేణానతపర్వణా
దాంతో కోపంతో ఉన్న ద్రుపదుడు వెంటనే భగదత్తుడిని నేరుగా ఛాతీలో బాణంతో వేగంగా గాయపరిచాడు.
యుద్ధం యోధవరౌ లోకే సౌమదత్తిశిఖణ్డినౌ। భూతానాం త్రాసజననం చక్రాతేఽస్త్రవిశారదౌ
సౌమదత్తి, శిఖండిలు ఇద్దరూ ఆయుధాల్లో నిపుణులు, యుద్ధంలో భయంకరంగా పోరాడి, అందరికీ భయాన్ని కలిగించారు.
భూరిశ్రవా రణే రాజన్యాజ్ఞసేనిం మహారథమ్। మహతా సాయకౌఘేన చ్ఛాదయామాస వీర్యవాన్
యుద్ధంలో వీరుడైన భూరిశ్రవుడు, మహారథుడైన యాజ్ఞసేనిని గొప్ప బాణవర్షంతో పూర్తిగా కప్పేశాడు.
శిఖణ్డీ తు తతః క్రుద్ధః సౌమదత్తిం విశామ్పతే। నవత్యా సాయకానాం తు కమ్పయామాస భారత
తర్వాత కోపంతో ఉన్న శిఖండి, సౌమదత్తిని తొంభై బాణాలతో గట్టిగా గాయపరిచాడు, ఓ భారత.
రాక్షసౌ రౌద్రకర్మాణౌ హేడిమ్బాలమ్బుసావుభౌ। చక్రాతేఽత్యుద్భుతం యుద్ధం పరస్పరజయైషిణౌ
హిడింబుని కుమారుడు, అలంబుసా అనే ఇద్దరు రాక్షసులు, పరస్పర విజయాన్ని కోరుతూ, అద్భుతమైన యుద్ధాన్ని చేశారు.
మాయాశతసృజౌ దృప్తౌ మాయాభిరితరేతరమ్। అన్తర్హితౌ చేరతుస్తౌ భృశం విస్మయకారిణౌ
వారు గర్వంతో వందలాది మాయలు సృష్టిస్తూ, ఒకరిని ఒకరు కనిపించకుండా, ఆశ్చర్యంగా సంచరించారు.
చేకితానోఽనువిన్దేన యుయుధే చాతిభైరవమ్। యథా దేవాసురే యుద్ధే బలశక్రౌ మహాబలౌ
చెకితానుడు, అనువిందునితో భయంకరమైన యుద్ధం చేశాడు. అది దేవాసుర సంగ్రామంలో బలుడు, ఇంద్రుడు పోరాడినట్టు ఉండింది.
లక్ష్మణః క్షత్రదేవేన విమర్దమకరోద్భృశమ్। యథా విష్ణుః పురా రాజన్హిరణ్యాక్షేణ సంయుగే
లక్ష్మణుడు క్షత్రదేవునితో భయంకరంగా యుద్ధం చేశాడు, రాజా! అది విష్ణువు హిరణ్యాక్షునితో యుద్ధంలో చేసినట్టు జరిగింది.
తతః ప్రచలితాశ్వేన విధివత్కల్పితేన చ। రథేనాభ్యపతద్రాజన్సౌభద్రం పౌరవో పౌరవో నదన్
తరువాత, బాగా కట్టిన గుర్రాలతో కూడిన రథాన్ని నడిపిస్తూ, పౌరవుడు గర్జిస్తూ సౌభద్రుడి వైపు దూసుకొచ్చాడు, రాజా!
తతోఽభ్యయాత్స త్వరితో యుద్ధాకాఙ్క్షీ మహాబలః। తేన చక్రే మహద్యుద్ధమభిమన్యురరిన్దమః
ఆ తరువాత, మహాబలుడు యుద్ధానికి తహతహలాడుతూ వేగంగా వచ్చాడు; అరిచేత్తిని సంహరించే అభిమన్యుడు అతనితో ఘోరమైన యుద్ధం చేశాడు.
పౌరవస్త్వథ సౌభద్రం శరవ్రాతైరవాకిరత్। తస్యార్జునిర్ధ్వజం ఛత్రం ధనుశ్చోర్వ్యామపాతయత్
అప్పుడు పౌరవుడు సౌభద్రుడిపై బాణాల వర్షం కురిపించాడు; అర్జునుని కుమారుడు అతని ధ్వజాన్ని, ఛత్రాన్ని, ధనుస్సును నేలపై పడగొట్టాడు.
సౌభద్రః పౌరవం త్వన్యైర్విద్ధ్వా సప్తభిరాశుగైః। పఞ్చభిస్తస్య వివ్యాధ హయాన్సూనం చ సాయకైః
సౌభద్రుడు పౌరవుని ఏడుగురు వేగవంతమైన బాణాలతో గాయపరిచాడు; ఐదు బాణాలతో అతని గుర్రాలను, రథసారథిని కూడా గాయపరిచాడు.
తతః ప్రహర్షయన్సేనాం సింహవద్వినదన్ముహుః। సమాదత్తార్జునిస్తూర్ణం పౌరవాన్తకరం శరమ్
ఆ తరువాత, సింహంలా గర్జిస్తూ సైన్యాన్ని ఉల్లాసపరిచిన అర్జునుని కుమారుడు వేగంగా పౌరవుని సంహరించేందుకు ఘోరమైన బాణాన్ని తీసుకున్నాడు.
తం తు సన్ధితమాజ్ఞాయ సాయకం ఘోరదర్శనమ్। ద్వాభ్యాం శరాభ్యాం హార్దిక్యశ్చిచ్ఛేద సశరం ధనుః
అభిమన్యుడు బాణాన్ని విల్లులో పెట్టి సంధించగా, హార్దిక్యుడు రెండు బాణాలతో ఆ బాణాన్ని, విల్లును కూడా కోసేశాడు.
తదుత్సృజ్య ధనుశ్ఛిన్నం సౌభద్రః పరవీరహా। ఉద్బబర్హ సితం ఖఙ్గమాదదనాః శరావరమ్
విల్లు తెగిపోవడంతో, శత్రువులను సంహరించే సౌభద్రుడు దాన్ని వదిలేసి మెరిసే ఖడ్గాన్ని, అద్భుతమైన కవచాన్ని చేతబట్టాడు.
స తేనానేకతారేణ చర్మణా కృతహస్తవత్। భ్రాన్తాసినా చరన్మార్గాన్దర్శయన్వీర్యమాత్మనః
ఆ అనేక పట్టీలతో కూడిన కవచాన్ని చేతబట్టి, అభిమన్యుడు ఖడ్గాన్ని తిప్పుతూ తిరుగుతూ తన శౌర్యాన్ని చూపించాడు.
భ్రామితం పునరుద్ధాన్తమాధూతం పునరుత్థితమ్। చర్మనిస్త్రింశయో రాజన్నిర్విశేషమదృశ్యత
రాజా! ఆ కవచం, ఖడ్గం తిరుగుతూ, పైకి లేచి, ఊగిపోతూ ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోయినట్టు కనిపించాయి.
స పౌరవరథస్యేషామాప్లుత్య సహసా నదన్। పౌరవం రథమాస్థాయ కేశపక్షే పరామృశత్
అభిమన్యుడు ఒక్కసారిగా గర్జిస్తూ పౌరవుని రథంపైకి ఎక్కి, అతని జుట్టు పట్టుకున్నాడు.
జఘానాస్య పదా సూతమసినా పాతయద్ధృజమ్। విక్షోభ్యామ్భోనిధిం తార్క్ష్యస్తం నాగమివ చాక్షిపత్
అతడు తన కాలితో రథసారథిని తన్నాడు, ఖడ్గంతో అతన్ని కూల్చేశాడు; తర్వాత గరుడుడు సముద్రాన్ని కలకలం చేయడంలా, పౌరవుని రథం నుంచి విసిరేశాడు.