ఏవం దుర్యోధనాచార్యమాశు సేనాపతిం కురు। జిగీషన్తో సురాన్సఙ్ఖ్యే కార్తికేయమివామరాః
దుర్యోధనుడు తన గురువుని త్వరగా సేనాధిపతిగా నియమించాడు. దేవతలు విజయాన్ని కోరుతూ యుద్ధంలో కార్తికేయుని నియమించినట్లే.
తే త్వన్యోన్యం సుసంరబ్ధాః పాణ్డవాః కౌరవైః సహ। అభ్యఘ్నన్నిశితైః శస్త్రైర్జయగృద్ధాః ప్రహారిణః
ఆ సమయంలో పాండవులు, కౌరవులతో కలిసి, విజయం కోసం తహతహలాడుతూ, పదునైన ఆయుధాలతో ఒకరిని ఒకరు ఉగ్రంగా ఎదుర్కొన్నారు.
స పాణ్డవానాం మహతీం మహేష్వాసో మహాద్యుతిః। వేగేనాభ్యద్రవత్సేనాం కిరఞ్శరశతైః శితైః
ఆ మహాశక్తిశాలి, గొప్ప ధనుర్ధారి, పాండవుల గొప్ప సైన్యంపై వేగంగా దూసుకెళ్లి, వందలాది పదునైన బాణాలను వర్షించాడు.
ద్రోణమభ్యుద్యతం దృష్ట్వా పాణ్డవాః సహసృఞ్జయైః। ప్రత్యగృహ్ణంస్తదా రాజఞ్ఛరవర్షైః పృథక్పృథక్
ద్రోణుడు ముందుకు వస్తున్నాడని చూసి, పాండవులు శ్రీంజయులతో కలిసి, వేరువేరుగా బాణవర్షాలతో అతన్ని అడ్డుకున్నారు, ఓ రాజా!
విక్షోభ్యమాణఆ ద్రోణేన భిద్యమానా మహాచమూః। వ్యశీర్యత సపాఞ్చాలా వాతేనేవ వలాహకాః
ద్రోణుడు దెబ్బతీయగా, ఆ మహాసైన్యం చీలిపోతూ, గాలికి మేఘాలు చెల్లిపోయినట్టు చెదిరిపోయింది.
బహూనీహ వికుర్వాణో దివ్యాన్యస్త్రాణి సంయుగే। అపీడయత్క్షణేనైవ ద్రోణః పాణ్డవసృఞ్జయాన్
యుద్ధంలో ద్రోణుడు అనేక అద్భుతమైన దివ్యాస్త్రాలు ప్రయోగిస్తూ, ఒక్క క్షణంలోనే పాండవులు, శ్రీంజయులను బాగా ఇబ్బంది పెట్టాడు.
తే వధ్యమానా ద్రోణేన వాసవేనేవ దానవాః। పాఞ్చాలాః సమకమ్పన్త ధృష్టద్యుమ్నపురోగమాః
ద్రోణుడు వారిని సంహరిస్తుండగా, ధృష్టద్యుమ్నుడు ముందుండి నడిపించిన పాంచాళులు, ఇంద్రుని ఎదుట దానవులు వణికినట్టు వణికిపోయారు.
తతో దివ్యాస్త్రవిచ్ఛూరో యాజ్ఞసేనిర్మహారథః। అభినచ్ఛరవర్షేణ ద్రోణానీకమనేకధా
ఆ తరువాత, దివ్యాస్త్రాలలో నైపుణ్యం కలిగిన మహారథి యాజ్ఞసేని, బాణవర్షంతో అనేక విధాలుగా ద్రోణుని సైన్యాన్ని కొట్టాడు.
ద్రోణస్య శరవర్షాణి శరవర్షేణ పార్షతః। సన్నివార్య తతః సర్వాన్కురూనప్యవధీద్బలీ
పార్షతుడు ధ్రోణుని బాణవర్షాన్ని తన బాణాలతో అడ్డగించి, ఆ తరువాత తన శక్తితో కౌరవ సైనికులను చంపాడు.
సంయమ్య తు తతో ద్రోణః సమవస్థాప్య చాహవే। స్వమనీకం మహేష్వాసః పార్షతం సముపాద్రవత్
అప్పుడూ ధ్రోణుడు తనను తాను నియంత్రించుకుని, తన సైన్యాన్ని యుద్ధానికి సిద్ధం చేసి, గొప్ప విలువిద్యావంతుడైన పార్షతుని వైపు ముందుకు వచ్చాడు.
స బాణవర్షం సుమహదసృజత్పార్షతం ప్రతి। మఘవాన్సమభిక్రుద్ధః సహసా దానవానివ
ఆ ధ్రోణుడు కోపంతో ఇంద్రుడు దానవులను ఎలా బలంగా దాడి చేస్తాడో అలా పార్షతునిపై విపరీతమైన బాణవర్షాన్ని కురిపించాడు.
తే కమ్ప్యమానా ద్రోణేన బాణైః పాణ్డవసృఞ్జయాః। పునఃపునరభజ్యన్త సింహేనైవేతరే మృగాః
ధ్రోణుని బాణాలతో పాండవులు, శ్రీంజయులు భయంతో వణికిపోయి, సింహం ముందు మిగతా జంతువులు ఎలా పారిపోతాయో అలా మళ్లీ మళ్లీ చెల్లాచెదురయ్యారు.
తథా పర్యపతద్రోణః పాణ్డవానాం బలే బలీ। అలాతచక్రవద్రాజంస్తదద్భుతమివాభవత్
అలా ధ్రోణుడు పాండవుల సైన్యంలో అగ్ని చక్రంలా తిరుగుతూ, రాజా! అద్భుతంగా కనిపించాడు.
ఖచరనగరకల్పం కల్పితం శాస్త్రదృష్ట్యా చలదనిలపతాకం హ్లాదనం వల్గితాశ్వమ్। స్ఫటికవిమలకేతుం త్రాసనం శాత్రవాణాం రథవరమధిరూఢః సఞ్జహారారిసేనామ్
ఆయన ఆకాశంలో నగరంలా కనిపించే, శాస్త్రోక్తంగా అలంకరించబడిన, గాలిలో ఎగురుతున్న జెండాలతో, ఉల్లాసంగా పరుగెత్తే గుర్రాలతో, స్ఫటికపు నిర్మల ధ్వజంతో, శత్రువులకు భయంకరంగా ఉన్న రథంపై ఎక్కి, శత్రుసైన్యాన్ని ధ్వంసం చేశాడు.
శతాద్విశిష్టం యం యుద్ధే సమమన్యన్త వృష్ణయః। చేకితానం మహేష్వాసం కస్తం ద్రోణాదవారయత్
యుద్ధంలో వృష్ణులు వంద మందితో సమానంగా భావించిన గొప్ప విలువిద్యావంతుడైన చెకితానుని, ధ్రోణుని నుండి ఎవరు అడ్డుకున్నారు?
వార్ధక్షేమిః కలిఙ్గానాం యః కన్యామాహరద్యుధి। అనాధృష్టిరదీనాత్మా కస్తం ద్రోణాదవారయత్
కలింగుల రాజకుమార్తెను యుద్ధంలో పట్టుకున్న, భయమేమీ లేని వర్ధక్షేమిని ధ్రోణుని నుండి ఎవరు అడ్డుకున్నారు?
భ్రాతరః పఞ్చ కైకేయా ధార్మికాః సత్యవిక్రమాః। ఇన్ద్రగోపకసఙ్కాశా రక్తవర్మాయుధధ్వజాః
ధర్మబద్ధులు, నిజమైన పరాక్రమవంతులు, ఎర్రని ఇంద్రగోపాల్లా మెరిసే, ఎర్రబొమ్మలు, ఆయుధాలు, జెండాలతో అలంకరించబడిన ఐదుగురు కైకేయులు.
మాతృష్వసుః సుతా వీరాః పాణ్డవానాం జయార్థినః। తాన్ద్రోణం హన్తుమాయాతాన్కే వీరాః పర్యవారయన్
వారు పాండవులకు విజయాన్ని తేవాలని వచ్చిన, తల్లిపక్కన బంధువులైన వీరులు. ధ్రోణుని సంహరించేందుకు వచ్చిన వారిని, ఇతర వీరులు చుట్టుముట్టారు.
యం యోధయన్తో రాజానో నాజయన్వారణావతే। షణ్మాసానపి సంరబ్ధా జిఘాంసన్తో యుధాం పతిం
వరణావతలో రాజులు ఆ యుద్ధపటువుని మీద ఆరు నెలలు తీవ్రంగా పోరాడినా, యుద్ధాధిపతిని ఓడించలేకపోయారు.
ధనుష్మతాం వరం శూరం సత్యసన్ధం మహాబలమ్। ద్రోణాత్కస్తం నరవ్యాఘ్రం యుయుత్సుం పర్యవారయత్
ధనుర్విద్యలో అగ్రగణ్యుడు, శూరుడు, సత్యవంతుడు, మహాబలశాలి అయిన యుయుత్సువును ధ్రోణుని నుండి ఎవరు అడ్డుకున్నారు?
యః పుత్రం కాశిరాజస్య వారాణస్యాం మహారథమ్। సమరే స్త్రీషు గృధ్యన్తం భల్లేనాపాహరద్రథాత్
వారణాసిలో యుద్ధంలో, కాశిరాజు కుమారుడైన మహారథుని, స్త్రీలపై ఆశపడి ఉన్నవాడిని, గొడ్డలితో రథం మీద నుంచి పడగొట్టినవాడు ఎవరు?
ధృష్టద్యుమ్నం మహేష్వాసం పార్థానాం మన్త్రధారిణమ్। యుక్తం దుర్యోధనానర్థే సృష్టం ద్రోణవధాయ చ
పాండవులకు మంత్రిగా, గొప్ప విలువిద్యావంతుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడు, దుర్యోధనుని కోసం నియమించబడి, ధ్రోణుని సంహరించేందుకు పుట్టినవాడు.
నిర్దహన్తం రణే యోధాన్దారయన్తం చ సర్వతః। ద్రోణాభిముఖమాయాన్తం కే శూరాః పర్యవారయన్
యుద్ధంలో యోధులను కాల్చుతూ, చుట్టూ చీల్చుకుంటూ, ధ్రోణుని ఎదుటికి వచ్చిన వాడిని ఏ వీరులు చుట్టుముట్టారు?
ఉత్సఙ్గ ఇవ సమ్వృద్ధం ద్రుపదస్యాస్త్రవిత్తమమ్। శైఖణ్డినం శస్త్రగుప్తం కే ద్రోణాదవారయన్
ద్రుపదుని ఒడిలో పెరిగిన, ఆయుధ విద్యలో నిపుణుడైన, ఆయుధాలతో రక్షించబడిన శిఖండిని ధ్రోణుని నుండి ఎవరు అడ్డుకున్నారు?
య ఇమాం పృథివీం కృత్స్నాం చర్మవత్సమవేష్టయత్। మహతా రథఘోషేణ ముఖ్యారిఘ్నో మహారథః
తన రథధ్వనితో భూమంతటిని చర్మంలా కప్పేసిన, శత్రువులను సంహరించే మహారథుడు ఎవరు?
దశాశ్వమేధానాజహే స్వన్నపానాప్తదక్షిణాన్। నిరర్గలాన్సర్వమేధాన్పుత్రవత్పాలయన్ప్రజాః
పదిఅశ్వమేధ యాగాలు, సమృద్ధిగా అన్నపానాలు, దక్షిణలు ఇచ్చి, నిర్బంధంగా అన్ని యాగాలు చేసి, ప్రజలను తన కుమారుల్లా కాపాడినవాడు.
విసృష్టా దక్షిణా యస్య గఙ్గాజలమవారయత్। గఙ్గాస్రోతసి యావత్యః సికతా అప్యశేషతః। తావతీర్గా దదౌ వీర ఉశీనరసుతోఽధ్వరే
దక్షిణగా ఇచ్చిన దానాన్ని గంగా నీరు ఆపింది. గంగా ప్రవాహంలో ఉన్న అన్ని ఇసుక కణాల సంఖ్యకు సమానంగా, ఉశీనరుని కుమారుడు ఆ యజ్ఞంలో అంతే గోవులను దానం చేశాడు.
న పూర్వే నాపరే చక్రురిదం కేచన మానవాః। ఇతీదం చుక్రుశుర్దేవాః కృతే కర్మణి దుష్కరే
ఇలాంటి కార్యాన్ని మునుపు ఎవరూ చేయలేదు, తరువాత కూడా ఎవరూ చేయరు అని ఆ దుర్లభ కార్యం పూర్తయినప్పుడు దేవతలు అన్నారు.
పశ్యామస్త్రిషు లోకేషు న తం సంస్థాస్నుచారిషు। జాతం చాపి జనిష్యన్తం ద్వితీయం చాపి సామ్ప్రతమ్
మూడు లోకాలలో, గతంలో ఉన్నవారిలో, ఇప్పుడున్నవారిలో, ఇంకా పుట్టబోయే వారిలో కూడా, అతడిలాంటి మరొకరిని మేము ఎక్కడా చూడలేదు.
అన్యమౌశీనరాచ్ఛేబ్యాద్ధురో వోఢారమిత్యుత। గతిం యస్య న యాస్యన్తి మానుషా లోకవాసినః
ఉశీనరుని కుమారుడు లేదా శైబ్యుడు తప్ప మరెవరు అలాంటి భారాన్ని మోయగలరు? లోకంలో నివసించే మానవులు అతని మార్గాన్ని అనుసరించలేరు.