యస్మిన్రాజా సత్యధృతిర్యుధిష్ఠిరః సమాస్థితో భీమసేనార్జునౌ చ। వాసుదేవః సాత్యకిః సృంజయాశ్చ మన్యే బలం తదజయ్యం మహీపైః
యుద్ధంలో సత్యాన్ని పాటించే యుదిష్ఠిరుడు, భీమసేనుడు, అర్జునుడు, వాసుదేవుడు, సాత్యకి, శ్రీంజయులు కలిసి ఉన్న ఆ సైన్యాన్ని ఏ రాజులు అయినా ఓడించలేరు అని నేను భావిస్తున్నాను.
తం చేన్మృత్యుః సర్వహరోఽభిరక్షేత్సదాఽప్రమత్తః సమరే కిరీటినమ్। తథాపి హన్తాస్మి సమేత్య సఙ్ఖ్యే యాస్యామి వా భీష్మముఖో యమాయ
యుద్ధంలో అర్జునుడిని స్వయంగా మరణదేవుడు ఎంత జాగ్రత్తగా కాపాడినా, నేను అతడిని ఎదుర్కొని పడగొడతాను. లేకపోతే భీష్ముడు నడిపించే మార్గంలో యమలోకానికి వెళ్తాను.
న త్వేవాహం న గమిష్యామి తేషాం మధ్యే శరాణాం తత్ర చాహం బ్రవీమి। మిత్రద్రుహో దుర్బలభక్తయో యే పాపాత్మానో న మమైతే సహాయాః
అయితే, నేను వారి మధ్య, బాణాల మధ్యకి వెళ్లను. ఇప్పుడు నేను చెప్పేది ఏమిటంటే—మిత్రులను మోసం చేసే వారు, నమ్మకంలేని వారు, దుష్టహృదయులు—వారు నా మిత్రులు కావు.
సమృద్ధిమన్తం రథముత్తమం దృఢం సకూబరం హేమపరిష్కృతం శుభమ్। పతాకినం వాతజవైర్హయోత్తమైర్యుక్తం సమాస్థాయ యయౌ జయాయ
బలమైన, బంగారు అలంకారాలతో, మంచి గుఱ్ఱాలతో, జెండాతో అలంకరించబడిన, అద్భుతమైన రథంపై ఎక్కి, విజయానికి బయలుదేరాడు.
సమ్పూజ్యమానః కురుభిర్మహాత్మా రథర్షభో దేవగణైర్యథేన్ద్రః। యయౌ తదాయోధనముగ్రధన్వా యత్రావసానం భరతర్షభస్య
కౌరవులు గౌరవించగా, ఆ మహాత్ముడు, రథాలలో శ్రేష్ఠుడు, దేవతలలో ఇంద్రుడిలా, గొప్ప ధనుస్సుతో యుద్ధభూమికి వెళ్లాడు. అక్కడే భారత వంశాధిపతి భవితవ్యము నిర్ణయించబడుతుంది.
వరూథినా మహతా సధ్వజేన సువర్ణముక్తామణిరత్నమాలినా। సదశ్వయుక్తేన రథేన కర్ణో మేఘస్వనేనార్క ఇవామితౌజాః
బలమైన కవచంతో, జెండాలతో, బంగారం, ముత్యాలు, రత్నాలతో అలంకరించబడిన గొప్ప సైన్యంతో, ఉత్తమమైన గుఱ్ఱాలతో కూడిన రథంపై కర్ణుడు, మేఘగర్జనలా ధ్వనిస్తూ, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ బయలుదేరాడు.
హుతాశనాభః స హుతాశనప్రభే శుభః శుభే వై స్వరథే ధనుర్ధరః। స్థితో రరాజాధిరథిర్మహారథః స్వయం విమానే సురరాడివాస్థితః
అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, అద్భుతమైన తన రథంపై, గొప్ప ధనుర్ధారి అయిన అధిరథుని కుమారుడు, దేవేంద్రుడు తన విమానంలో నిలబడినట్టు, అద్భుతంగా మెరిసిపోతూ నిలిచాడు.
క్షత్రియాన్తకరో ఘోరో దేవదానవదర్పహా। `సోప్యద్యాభిహతః శేతే శరైః ప్రోతః శిఖణ్డినా
క్షత్రియులను సంహరించిన భయంకరుడు, దేవతలు, దానవుల గర్వాన్ని చూరిన వాడు, ఈ రోజు శిఖండినిచేత బాణాలతో పొడవబడి పడిపోయాడు.
తమద్యాహం పాణ్డవం యుద్ధశౌణ్డమమృష్యమాణో భవతా చానుశిష్టః। ఆశీవిషం హష్టిహరం సుఘోరం శూరం శక్ష్యామ్యస్త్రబలాన్నిహన్తుమ్
ఈ రోజు, యుద్ధ నైపుణ్యం కలిగిన ఆ పాండవుని శక్తిని తట్టుకోలేక, నీ ఉపదేశంతో, ఆయుధబలంతో ఆ పామువంటి, ఏనుగులను సంహరించే భయంకరుడైన వీరుణ్ణి నేను సంహరించగలను.
ఏష సేనాప్రణేతౄణామేష శస్త్రభృతామపి। ఏష బుద్ధిమతాం చైవ శ్రేష్ఠో రాజన్గురుస్తవ
ఇతడు సైన్యాధిపతులలో, ఆయుధధారులలో, తెలివిగలవారిలో కూడా శ్రేష్ఠుడు, రాజా! ఇతడే నీ గురువు.
ఏవం దుర్యోధనాచార్యమాశు సేనాపతిం కురు। జిగీషన్తో సురాన్సఙ్ఖ్యే కార్తికేయమివామరాః
దుర్యోధనుడు తన గురువుని త్వరగా సేనాధిపతిగా నియమించాడు. దేవతలు విజయాన్ని కోరుతూ యుద్ధంలో కార్తికేయుని నియమించినట్లే.
తే త్వన్యోన్యం సుసంరబ్ధాః పాణ్డవాః కౌరవైః సహ। అభ్యఘ్నన్నిశితైః శస్త్రైర్జయగృద్ధాః ప్రహారిణః
ఆ సమయంలో పాండవులు, కౌరవులతో కలిసి, విజయం కోసం తహతహలాడుతూ, పదునైన ఆయుధాలతో ఒకరిని ఒకరు ఉగ్రంగా ఎదుర్కొన్నారు.
స పాణ్డవానాం మహతీం మహేష్వాసో మహాద్యుతిః। వేగేనాభ్యద్రవత్సేనాం కిరఞ్శరశతైః శితైః
ఆ మహాశక్తిశాలి, గొప్ప ధనుర్ధారి, పాండవుల గొప్ప సైన్యంపై వేగంగా దూసుకెళ్లి, వందలాది పదునైన బాణాలను వర్షించాడు.
ద్రోణమభ్యుద్యతం దృష్ట్వా పాణ్డవాః సహసృఞ్జయైః। ప్రత్యగృహ్ణంస్తదా రాజఞ్ఛరవర్షైః పృథక్పృథక్
ద్రోణుడు ముందుకు వస్తున్నాడని చూసి, పాండవులు శ్రీంజయులతో కలిసి, వేరువేరుగా బాణవర్షాలతో అతన్ని అడ్డుకున్నారు, ఓ రాజా!
విక్షోభ్యమాణఆ ద్రోణేన భిద్యమానా మహాచమూః। వ్యశీర్యత సపాఞ్చాలా వాతేనేవ వలాహకాః
ద్రోణుడు దెబ్బతీయగా, ఆ మహాసైన్యం చీలిపోతూ, గాలికి మేఘాలు చెల్లిపోయినట్టు చెదిరిపోయింది.
బహూనీహ వికుర్వాణో దివ్యాన్యస్త్రాణి సంయుగే। అపీడయత్క్షణేనైవ ద్రోణః పాణ్డవసృఞ్జయాన్
యుద్ధంలో ద్రోణుడు అనేక అద్భుతమైన దివ్యాస్త్రాలు ప్రయోగిస్తూ, ఒక్క క్షణంలోనే పాండవులు, శ్రీంజయులను బాగా ఇబ్బంది పెట్టాడు.
తే వధ్యమానా ద్రోణేన వాసవేనేవ దానవాః। పాఞ్చాలాః సమకమ్పన్త ధృష్టద్యుమ్నపురోగమాః
ద్రోణుడు వారిని సంహరిస్తుండగా, ధృష్టద్యుమ్నుడు ముందుండి నడిపించిన పాంచాళులు, ఇంద్రుని ఎదుట దానవులు వణికినట్టు వణికిపోయారు.
తతో దివ్యాస్త్రవిచ్ఛూరో యాజ్ఞసేనిర్మహారథః। అభినచ్ఛరవర్షేణ ద్రోణానీకమనేకధా
ఆ తరువాత, దివ్యాస్త్రాలలో నైపుణ్యం కలిగిన మహారథి యాజ్ఞసేని, బాణవర్షంతో అనేక విధాలుగా ద్రోణుని సైన్యాన్ని కొట్టాడు.
ద్రోణస్య శరవర్షాణి శరవర్షేణ పార్షతః। సన్నివార్య తతః సర్వాన్కురూనప్యవధీద్బలీ
పార్షతుడు ధ్రోణుని బాణవర్షాన్ని తన బాణాలతో అడ్డగించి, ఆ తరువాత తన శక్తితో కౌరవ సైనికులను చంపాడు.
సంయమ్య తు తతో ద్రోణః సమవస్థాప్య చాహవే। స్వమనీకం మహేష్వాసః పార్షతం సముపాద్రవత్
అప్పుడూ ధ్రోణుడు తనను తాను నియంత్రించుకుని, తన సైన్యాన్ని యుద్ధానికి సిద్ధం చేసి, గొప్ప విలువిద్యావంతుడైన పార్షతుని వైపు ముందుకు వచ్చాడు.
స బాణవర్షం సుమహదసృజత్పార్షతం ప్రతి। మఘవాన్సమభిక్రుద్ధః సహసా దానవానివ
ఆ ధ్రోణుడు కోపంతో ఇంద్రుడు దానవులను ఎలా బలంగా దాడి చేస్తాడో అలా పార్షతునిపై విపరీతమైన బాణవర్షాన్ని కురిపించాడు.
తే కమ్ప్యమానా ద్రోణేన బాణైః పాణ్డవసృఞ్జయాః। పునఃపునరభజ్యన్త సింహేనైవేతరే మృగాః
ధ్రోణుని బాణాలతో పాండవులు, శ్రీంజయులు భయంతో వణికిపోయి, సింహం ముందు మిగతా జంతువులు ఎలా పారిపోతాయో అలా మళ్లీ మళ్లీ చెల్లాచెదురయ్యారు.
తథా పర్యపతద్రోణః పాణ్డవానాం బలే బలీ। అలాతచక్రవద్రాజంస్తదద్భుతమివాభవత్
అలా ధ్రోణుడు పాండవుల సైన్యంలో అగ్ని చక్రంలా తిరుగుతూ, రాజా! అద్భుతంగా కనిపించాడు.
ఖచరనగరకల్పం కల్పితం శాస్త్రదృష్ట్యా చలదనిలపతాకం హ్లాదనం వల్గితాశ్వమ్। స్ఫటికవిమలకేతుం త్రాసనం శాత్రవాణాం రథవరమధిరూఢః సఞ్జహారారిసేనామ్
ఆయన ఆకాశంలో నగరంలా కనిపించే, శాస్త్రోక్తంగా అలంకరించబడిన, గాలిలో ఎగురుతున్న జెండాలతో, ఉల్లాసంగా పరుగెత్తే గుర్రాలతో, స్ఫటికపు నిర్మల ధ్వజంతో, శత్రువులకు భయంకరంగా ఉన్న రథంపై ఎక్కి, శత్రుసైన్యాన్ని ధ్వంసం చేశాడు.
శతాద్విశిష్టం యం యుద్ధే సమమన్యన్త వృష్ణయః। చేకితానం మహేష్వాసం కస్తం ద్రోణాదవారయత్
యుద్ధంలో వృష్ణులు వంద మందితో సమానంగా భావించిన గొప్ప విలువిద్యావంతుడైన చెకితానుని, ధ్రోణుని నుండి ఎవరు అడ్డుకున్నారు?
వార్ధక్షేమిః కలిఙ్గానాం యః కన్యామాహరద్యుధి। అనాధృష్టిరదీనాత్మా కస్తం ద్రోణాదవారయత్
కలింగుల రాజకుమార్తెను యుద్ధంలో పట్టుకున్న, భయమేమీ లేని వర్ధక్షేమిని ధ్రోణుని నుండి ఎవరు అడ్డుకున్నారు?
భ్రాతరః పఞ్చ కైకేయా ధార్మికాః సత్యవిక్రమాః। ఇన్ద్రగోపకసఙ్కాశా రక్తవర్మాయుధధ్వజాః
ధర్మబద్ధులు, నిజమైన పరాక్రమవంతులు, ఎర్రని ఇంద్రగోపాల్లా మెరిసే, ఎర్రబొమ్మలు, ఆయుధాలు, జెండాలతో అలంకరించబడిన ఐదుగురు కైకేయులు.
మాతృష్వసుః సుతా వీరాః పాణ్డవానాం జయార్థినః। తాన్ద్రోణం హన్తుమాయాతాన్కే వీరాః పర్యవారయన్
వారు పాండవులకు విజయాన్ని తేవాలని వచ్చిన, తల్లిపక్కన బంధువులైన వీరులు. ధ్రోణుని సంహరించేందుకు వచ్చిన వారిని, ఇతర వీరులు చుట్టుముట్టారు.
యం యోధయన్తో రాజానో నాజయన్వారణావతే। షణ్మాసానపి సంరబ్ధా జిఘాంసన్తో యుధాం పతిం
వరణావతలో రాజులు ఆ యుద్ధపటువుని మీద ఆరు నెలలు తీవ్రంగా పోరాడినా, యుద్ధాధిపతిని ఓడించలేకపోయారు.
ధనుష్మతాం వరం శూరం సత్యసన్ధం మహాబలమ్। ద్రోణాత్కస్తం నరవ్యాఘ్రం యుయుత్సుం పర్యవారయత్
ధనుర్విద్యలో అగ్రగణ్యుడు, శూరుడు, సత్యవంతుడు, మహాబలశాలి అయిన యుయుత్సువును ధ్రోణుని నుండి ఎవరు అడ్డుకున్నారు?