త్వయా తు పాణ్డవేయేషు నిహతేషు మహామృధే। దుర్యోధనమనుజ్ఞాప్య వనం యాస్యామి కౌరవ
'పాండవులు నిన్ను గొప్ప యుద్ధంలో చంపిన తర్వాత, దుర్యోధనుడి అనుమతి తీసుకుని నేను అరణ్యానికి వెళ్తాను, ఓ కౌరవా.'
హతే వా త్వయి పార్థైస్తు యుధి స్వర్గముపేయుషి। హన్తాస్మ్యేకరథేనైవ కృత్స్నాన్ యాన్మన్యసే రథాన్
'లేదా, పాండవులు నిన్ను యుద్ధంలో చంపి నీవు స్వర్గానికి వెళ్ళినా, నేను ఒక్క రథంతోనే నీవు రథారోహులుగా భావించిన వారందరినీ సంహరిస్తాను.'
ఏవముక్త్వా మహాబాహుర్దశాహాన్యేక ఏవ స। నాయుధ్యత తతః కర్ణః పుత్రస్య తవ సంయతే
ఇలా చెప్పిన తరువాత, మహాబాహువైన కర్ణుడు పది రోజులు ఒంటరిగా నీ కుమారుని యుద్ధంలో యుద్ధం చేయలేదు.
భీష్మః సమరవిక్రాన్తః పాణ్డవేయస్య భారత। జఘాన సమరే యోధానసఙ్ఖ్యేయపరాక్రమః
యుద్ధంలో పరాక్రమశాలి అయిన భీష్ముడు, ఓ భారతా, పాండవుల సేనలో అనేకమంది యోధులను అపరిమితమైన శక్తితో సంహరించాడు.
తస్మింస్తు నిహతే శూరే సత్యసన్ధే మహౌజసి। త్వత్సుతాః కర్ణమస్మార్షుస్తర్తుకామా ఇవ ప్లవమ్
ఆ వీరుడు, సత్యవంతుడు, మహాశక్తివంతుడు హతుడైనప్పుడు, నీ కుమారులు కర్ణుణ్ణి గుర్తు చేసుకున్నారు. వారు దాటి పోవడానికి పడవ కోసం ఆశపడినవారిలా అతడిని కోరారు.
తావకాస్తవ పుత్రాశ్చ సహితాః సర్వరాజభిః। హా కర్ణ ఇతి చాక్రన్దన్కాలోఽయమితి అబ్రువన్
నీ కుమారులు, అన్ని రాజులతో కలిసి, 'హాయ్ కర్ణా!' అని విలపిస్తూ, 'ఇదే సమయం!' అని అన్నారు.
ఏవం తే స్మ హి రాధేయం సూతపుత్రం తనుత్యజమ్ చుక్రుశుః సహితా యోధాస్తత్ర తత్ర మహాబలాః
అలా అక్కడ ఉన్న మహాబలులు అందరూ కలిసి ప్రాణాన్ని త్యజించగల సూతపుత్రుడైన రాధేయుడిని పిలిచారు.
జామదగ్న్యాభ్యనుజ్ఞాతమస్త్రే దుర్వారపౌరుషమ్। అగమన్నో మనః కర్ణం బన్ధుమాత్యయికేష్వివ
జామదగ్న్యుని అనుమతితో, అప్రతిహతమైన పరాక్రమం కలిగిన కర్ణుణ్ణి, ప్రమాద సమయంలో బంధువును ఆశ్రయించినట్టు వారి మనస్సులు ఆశ్రయించాయి.
స హి శక్తో రణే రాజఞ్స్త్రాతుమస్మాన్మహాభయాత్।। త్రిదశానివ గోవిన్దః సతతం సుమహాభయాత్
రాజా, యుద్ధంలో మహాభయాన్ని ఎదుర్కొనేటప్పుడు అతడు మనలను రక్షించగలిగేవాడు. ఎప్పుడూ దేవతలను మహాభయంనుంచి గోవిందుడు రక్షించినట్లే.
తథా తు సఞ్జయం కర్ణం కీర్తయన్తం పునః పునః। ఆశీవిషవదుచ్ఛ్వస్య ధృతరాష్ట్రోఽబ్రవీదిదమ్
అలా సంజయుడు కర్ణుణ్ణి పదే పదే ప్రశంసిస్తూ ఉండగా, ధృతరాష్ట్రుడు పాము ఊపిరి తీసుకున్నట్టుగా ఊపిరి పీల్చి ఇలా అన్నాడు.
యత్తద్వైకర్తనం కర్ణమగమద్వో మనస్తదా। ఉప్యరక్షత్స రాధేయః సూతపుత్రస్తనుత్యజః
ఆ సమయంలో, నీ మనసు రాధేయుడైన సూతపుత్రుడి వైపు మళ్లిందా? అతడు నిన్ను రక్షించాడా?
అపి తన్న మృషాకార్షీత్కచ్చిత్సత్యపరాక్రమః। సమ్భాన్తానాం తదార్తానాం త్రస్తానాం త్రాణమిచ్ఛతాం
అతడు వృథాగా వ్యవహరించలేదా? అతడు నిజంగా సత్యపరాక్రముడా? భయపడుతున్న, బాధపడుతున్న, రక్షణ కోసం తపిస్తున్న వారిని రక్షించాలనుకున్నాడా?
అపి తత్పూరయాంచక్రే ధనుర్ధరవరో యుధి। యత్తద్వినిహతే భీష్మే కౌరవాణామపాకృతమ్
యుద్ధంలో భీష్ముడు పడిపోయిన తరువాత, కౌరవులు వెనక్కు త్రిప్పబడ్డప్పుడు, ఆ అగ్రధనుర్ధారి మిగిలిన పనిని పూర్తిగా నెరవేర్చాడు.
తత్ఖణ్డం పూరయన్కర్ణః పరేషామాదధద్భయమ్। స హి వై పురుషవ్యాఘ్రో లోకే సఞ్జయ కథ్యతే
అతిథిప్రతాపి కర్ణుడు ఆ లోటును నింపి, శత్రువులకు భయాన్ని కలిగించాడు. సంజయా! అతడు నిజంగా మానవులలో సింహుడిగా లోకంలో ప్రసిద్ధి పొందాడు.
ఆర్తానాం బాన్ధవానాం చ క్రన్దతాం చ విశేషతః। పరిత్యజ్య రణే ప్రాణాంస్తత్త్రాణార్థం చ శర్మ చ। కృతవాన్మమ పుత్రాణాం జయాశాం సఫలామపి
నా కుమారులను రక్షించేందుకు, బాధపడుతున్న బంధువుల అరుపులను, ప్రత్యేకంగా వారి విలాపాలను పట్టించుకోకుండా, యుద్ధంలో తన ప్రాణాన్ని త్యాగం చేసి, వారి విజయాశను సఫలమయ్యేలా చేశాడు.
యుధిష్ఠిరో ధృతిమతిసత్యసత్వవాన్ వృకోదరో గజశతతుల్యవిక్రమః। తథార్జునస్త్రిదశవరాత్మజో యువా న తద్బలం సుజయమిహామరైరపి
ధైర్యవంతుడైన యుధిష్ఠిరుడు, ఏనుగుల వందకు సమానమైన పరాక్రమం గల భీముడు, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన వాడు పుత్రుడైన యువకుడు అర్జునుడు — వీరి బలాన్ని అమృతులైన దేవతలే సైతం సులభంగా జయించలేరు.
యమౌ రణే యత్ర యమోపమౌ బలే ససాత్యకిర్యత్ర చ దేవకీసుతః। న తద్బలం కాపురుషోఽభ్యుపేయివాన్నివర్తతే భృత్యుముఖాదివాసుభృత్
మద్రీ కుమారులు యమునికి సమానులు, సత్యకి, దేవకీసుతుడు ఉన్న యుద్ధంలో, అటువంటి బలాన్ని ఎవరైనా భయపడే వాడు ఎదుర్కొనడానికెప్పుడూ ముందుకు రాడు; మరణం ముఖాన్ని చూసినవాడిలా వెనుదిరుగుతాడు.
తపోఽభ్యుదీర్ణం తపసైవ బాధ్యతే బలం బలేనైవ తథా మనస్విభిః। మనశ్చ మే శత్రునివారణే ధ్రుం స్వరక్షణే చాచలవద్వ్యవస్థితమ్
తపస్సు తపస్సుతోనే, బలం మరింత బలంతోనే, అలాగే ధృఢమైన మనస్సు గలవారితోనే జయించబడుతుంది. శత్రువులను తిప్పికొట్టడంలో, నన్ను నేను కాపాడుకోవడంలో నా మనస్సు పర్వతంలా స్థిరంగా ఉంది.
ఏవం చైషాం బాధమానః ప్రభావం గత్వైవాహం తాఞ్జయామ్యద్య సూత। మిత్రద్రోహో మర్షణీయో న మేఽయం భగ్నే సైన్యే యః సమేయాత్స మిత్రమ్
వారికి ఉన్న శక్తిని తెలుసుకొని, నేడు నేను వెళ్లి వారిని జయిస్తాను, సూతా! సైన్యం ఓడిపోయిన తర్వాత మిత్రుడని వచ్చేవాడు నిజంగా మిత్రుడు కాడు; మిత్రద్రోహాన్ని నేను సహించను.
కర్తాస్మ్యేతత్సత్పురుషార్యకర్మ త్యక్త్వా ప్రాణాననుయాస్యామి భీష్మమ్। సర్వాన్సఙ్ఖ్యే శత్రుశఙ్ఘాన్హనిష్యే హతస్తైర్వా వీరలోకం ప్రపత్స్యే
ఈ సత్కార్యాన్ని నేను చేయబోతున్నాను. అవసరమైతే ప్రాణాలను విడిచిపెట్టి భీష్ముని వెంట పోతాను. యుద్ధంలో శత్రు సమూహాలను సంహరిస్తాను, లేక వారు నన్ను సంహరిస్తే, వీరుల లోకాన్ని చేరుతాను.
సంప్రాక్రుష్టే రుదితస్త్రీకుమారే పరాహతే పౌరుషే ధార్తరాష్ట్రే। మయా కృత్యమితి జానామి సూత తస్మాద్రాజ్ఞస్త్వద్య శత్రూన్విజేష్యే
ధృతరాష్ట్ర కుమారుల స్త్రీలు, పిల్లలు ఏడుస్తూ, వారి పౌరుషం నశించినప్పుడు, నేను ఏం చేయాలో నాకు తెలుసు సూతా! అందుకే నేడు రాజు శత్రువులను జయిస్తాను.
కురూన్రక్షన్పాణ్డుపుత్రాఞ్జిఘాంసంస్త్యక్త్వా ప్రాణాన్ఘోరరూపే రణేఽస్మిన్। సర్వాన్సఙ్ఖ్యే శత్రుసఙ్ఘాన్నిహత్య దాస్యామ్యహం ధర్మxxxxxxxx
కురువంశాన్ని కాపాడుతూ, పాండవులను సంహరించాలనే సంకల్పంతో, ఈ భయంకరమైన యుద్ధంలో ప్రాణాలను త్యాగం చేస్తాను. యుద్ధంలో శత్రు సమూహాలను సంహరించి, ధర్మాన్ని అందిస్తాను—
నిబధ్యతాం మే కవచం విచిత్రం హైమం శుభ్రం మణిరత్నావభాసి। శిరస్త్రాణం చార్కసమానభాసం ధనుః శరాంశ్చాగ్నివిపాహికల్పాన్
నా మెరిసే బంగారు, రత్నాల అలంకారంతో ఉన్న కవచాన్ని, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే తలకట్టు, అగ్నిలా మెరుస్తున్న విల్లు, బాణాలను వేయించండి.
ఉపాసఙ్గాన్పోడశ యోజయన్తు ధనూమ్పి దివ్యాని తథాఽఽహరన్తు। అసీంశ్చ శక్తీశ్చ గదాశ్చ గుర్వీః శఙ్ఖం చ జామ్బూనదచిత్రనాలమ్
నా దివ్యమైన విల్లు, దాని తంతులు వేయించండి. ఖడ్గాలు, శక్తులు, బరువైన గదలు, బంగారు అలంకారంతో ఉన్న శంఖాన్ని త్వరగా తీసుకురావాలి.
ఇమాం రౌక్మీం నాగకక్ష్యాం విచిత్రాం ధ్వజం జైత్రం దివ్యమిన్దీవరాఙ్కమ్। శ్లక్ష్ణైర్వస్త్రైర్విప్రమృజ్యానయన్తు చిత్రాం మాలాం చారుబద్ధాం సలాజామ్
ఈ బంగారు నాగబెల్టును, నీలకమల గుర్తుతో ఉన్న విజయధ్వజాన్ని, మెత్తని వస్త్రాలతో మెరిపించిన, ధాన్యాలతో అందంగా కట్టిన మాలను తీసుకురావాలి.
అశ్వానగ్ర్యాన్పాణ్డురాభ్రప్రకాశాన్ పుష్టాన్స్నాతాన్మన్త్రపూతాభిరద్భిః। తప్తైర్భాణ్డైః కాఞ్చనైరభ్యుపేతాన్ శీఘ్రాఞ్శీఘ్రం సూతపుత్రానయస్వ
పాండురంగు మేఘాల్లా మెరిసే, బలమైన, మంత్రజలంతో స్నానం చేసిన, వేడి బంగారు అలంకారాలతో ఉన్న ఉత్తమమైన, వేగవంతమైన కాళ్లను వెంటనే తీసుకురా సూతపుత్రా!
రథం చాగ్ర్యం హేమమాలావనద్ధం రత్నైశ్చిత్రం సూర్యచన్ద్రప్రకాశైః। ద్రవ్యైర్యుక్తం సమ్ప్రహారోపపన్నైర్బాహైర్యుక్తం తూర్ణమావర్తయస్వ
బంగారు హారాలతో అలంకరించిన, రత్నాలతో సూర్యచంద్రుల్లా మెరిసే, అన్ని ఆయుధాలతో, బలమైన భుజాలతో కూడిన నా అగ్రరథాన్ని త్వరగా సిద్ధం చేయించు.
చిత్రాణి చాపాని చ వేగవన్తి జ్యాశ్చోత్తమాః సన్నహనోపపన్నాః। తూణాంశ్చ పూర్ణాన్మహతః శరాణామాసాద్య గాత్రావరణాని చైవ
వేగవంతమైన, మెరిసే విల్లు, ఉత్తమమైన తంతులు, యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నవి, పెద్ద బాణాలతో నిండిన తుంతాలు, అలాగే శరీరరక్షణ కోసం కావలసిన వస్తువులను తీసుకురావాలి.
ప్రాయాత్రికం చానయతాశు సర్వం పూర్ణం కాన్త్యా వీరకాంస్యాం చ హైమమ్। ఆనీయ మాలామవబధ్య చాఙ్గే ప్రవాదయన్త్వాశు జయాయ భేరీః
ప్రయాణానికి కావలసిన శుభపదార్థాలన్నీ, సంపూర్ణంగా, మెరిసే రాగి, బంగారు వస్తువులతో త్వరగా తీసుకురా. మాలను తీసుకువచ్చి నా శరీరానికి కట్టి, విజయానికి బేరీలను మోగించండి.
ప్రయాహి మూతాశు యతః కిరీటీ వృకోదరో ధర్మసుతో యమౌ చ। తాన్వా హనిష్యామి సమేత్య సఙ్ఖ్యే భీష్మో యథైష్యామి హతో ద్విషద్భిః
కిరీటిని, వృకోదరుడిని, ధర్మపుత్రుడిని, యమద్వయాన్ని ఎక్కడ ఉన్నారో అక్కడకు త్వరగా వెళ్లి, వారిని యుద్ధంలో ఎదుర్కొని, భీష్ముని శత్రువులు ఎలా సంహరించారో, అలాగే వారిని సంహరిస్తాను.