బ్రహ్మణ్యః సత్త్వయోధీ చ తేజసా చ బలేన చ । దేవగర్భసమః సఙ్ఖ్యే మనుష్యైరధికో యుధి
బ్రాహ్మణులను గౌరవించేవాడవు, ధైర్యవంతుడవు, తేజస్సు, బలంతో కూడినవాడవు. యుద్ధంలో దేవతలవంటి శక్తి కలిగి, మానవులను మించిపోయేవాడవు.
వ్యపనీతోఽద్య మన్యుర్మే యస్త్వాం ప్రతి పురా కృతః । దైవం పురుషకారేణ న శక్యమతివర్తితుమ్
నిన్ను గురించి నాకు ఉన్న కోపం ఈ రోజు పోయింది. విధిని మనుషుల శక్తితో మార్చడం సాధ్యం కాదు.
సోదర్యాః పాణ్డవా వీరా భ్రాతరస్తేఽరిసూదన। సంగచ్ఛ తైర్మహాబాహో మమ చేదిచ్ఛసి ప్రియమ్
పాండవులు నీ సహోదరులు, వీరులు. శత్రువులను సంహరించేవాడా, నన్ను సంతోషపెట్టాలనుకుంటే, మహాబాహువా, వారితో కలవు.
మయా భవతు నిర్వృత్తం వైరమాదిత్యనన్దన । పృథివ్యాం సర్వరాజానో భవన్త్వద్య నిరామయాః
ఆదిత్యుని కుమారుడా, మనిద్దరి మధ్య ఉన్న వైరం ఇక్కడితో ముగియాలి. ఈ రోజు భూమిపై ఉన్న అందరు రాజులు బాధల నుండి విముక్తులవ్వాలి.
జానామ్యేవ మహాబాహో సర్వమేతన్న సంశయః। యథా వదసి మే భీష్మ కౌన్తేయోఽహం న సూతజః
మహాబాహువా, నీవు చెప్పినదంతా నాకు తెలుసు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. భీష్మా, నేను కుంతీ కుమారుడినే, సూతపుత్రుడు కాను.
అవకీర్ణస్త్వహం కున్త్యా సూతేన చ వివర్ధితః। భుక్త్వా దుర్యోధనైశ్వర్యం న మిథ్యా కర్తుముత్సహే
కానీ, నన్ను కుంతీ వదిలేసింది. సూతుడు పెంచాడు. దుర్యోధనుని ఐశ్వర్యాన్ని అనుభవించిన నేను, అసత్యంగా ప్రవర్తించలేను.
వసుదేవసుతో యద్వత్పాణ్డవాయ దృఢవ్రతః । వము చైవ శరీరం చ పుత్రదారం తథా యశః
వసుదేవుని కుమారుడు పాండవుని కోసం తన రాజ్యాన్ని, శరీరాన్ని, కుమారులను, భార్యను, కీర్తిని కూడా త్యాగం చేసినట్టు,
సర్వం దుర్యోధనస్యార్థే త్యక్తం మే భూరిదక్షిణ । మా చైతద్వ్యాధిమరణం క్షత్రం స్యాదితి కౌరవ
అలాగే, దుర్యోధనుని కోసం నేను అన్నీ త్యాగం చేశాను. మహాదానివా, కౌరవా, క్షత్రియులు వ్యాధి వల్ల లేదా ఆకాలమరణం వల్ల నశించకూడదు.
కోపితాః పాణ్డవా నిత్యం మయాఽశ్రిత్య సుయోధనమ్ । అవశ్యభావీ హ్యర్థోఽయం యో న శక్యో నివర్తితుమ్
పాండవులు ఎప్పుడూ కోపంతో ఉంటూ, నా ద్వారా సుయోధనుని ఆశ్రయించారు. ఈ పరిణామం తప్పనిసరి, దాన్ని ఎవరూ మార్చలేరు.
దైవం పురుషకారేణ కో వివర్తితుముత్సహేత్। పృథివీక్షయసంశీని నిమిత్తాని పితామహ
విధిని మనుషుల శక్తితో ఎవరు మార్చగలరు? భూమి నాశనం అవుతుందన్న సూచనలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి, పితామహా.
భవద్భిరుపలబ్ధాని కథితాని చ సంసది । పాణ్డవా వాసుదేవశ్చ విదితా మమ సర్వశః
మీరు సభలో వీటన్నిటిని గమనించి చెప్పారు. పాండవులు, వాసుదేవుడు నాకు పూర్తిగా తెలుసు.
అజేయాః పురుషైరన్యైరితి తంశ్చోత్సహామహే। విజయిష్యే రణే పాణ్డూనితి మే నిశ్చితః మనః
వాళ్లను ఇతరులు జయించలేరని అంటున్నా, అయినా నేను యుద్ధంలో పాండవులను ఓడించాలనే సంకల్పంతో ఉన్నాను.
న చ శక్యమవస్రష్టుం వైరమేతత్సుదారుణమ్ । ధనంజయేన యోత్స్యేఽహం స్వధర్మప్రీతమానసః
ఈ ఘోరమైన వైరం వదిలేయడం సాధ్యం కాదు. నా ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, నేను ధనంజయునితో యుద్ధం చేస్తాను.
అనుజానీష్వ మాం తాత యుద్ధాయ కృతనిశ్చయమ్ । అనుజ్ఞాతస్త్వయా వీర యుధ్యేయమితి మే మతిః
తండ్రీ, నాకు యుద్ధానికి అనుమతి ఇవ్వండి. మీరు అనుమతిస్తేనే, వీరుడా, నేను యుద్ధం చేస్తాను అని నా నిర్ణయం.
దురుక్తం విప్రతీపం వా రభసాచ్చాపలాత్తథా । యన్మయేహ కృతం కించిత్తన్మే త్వం క్షన్తుమర్హసి
ఇక్కడ నేను తొందరలో, అవివేకంతో, ఏదైనా దుర్వాక్యం లేదా అనుచితమైన మాటలు మాట్లాడినట్లయితే, దయచేసి వాటిని క్షమించండి.
న చేచ్ఛక్యమవస్రష్టుం వైరమేతత్సుదారుణమ్। అనుజానామి కర్ణ త్వాం యుధ్యస్వ స్వర్గకామ్యయా
ఈ ఘోరమైన వైరం వదిలేయడం సాధ్యం కానిది కాబట్టి, కర్ణా, నేను నీకు అనుమతి ఇస్తున్నాను. స్వర్గాన్ని కోరుకుంటూ యుద్ధం చేయు.
నిర్మన్యుర్గతసంరమ్భః కృతకర్మా రణే స్మ హ। యథాశక్తి యథోత్సాహం సతాం వృత్తేషు వృత్తవాన్
అహంభావం లేకుండా, కోపం లేకుండా, యుద్ధంలో తన కర్తవ్యాన్ని నెరవేర్చినవాడు, తన శక్తికి తగినంత, ఉత్సాహంతో, మంచి మనుషుల నడవడిలో నడిచాడు.
అహం త్వామనుజానామి యదిచ్ఛసి తదాప్నుహి । క్షత్రధర్మజితాఁల్లోకానవాప్స్యసి ధనంజయాత్
నీవు కోరినది సాధించు అని నేను అనుమతిస్తున్నాను; క్షత్రియ ధర్మాన్ని పాటిస్తూ ధనంజయుని ద్వారా లోకాలను పొందుతావు.
యుధ్యస్వ నిరహంకారో బలవీర్యవ్యపాశ్రయః । ధర్మ్యాద్ధి యుద్ధాదధికం క్షత్రియస్య న విద్యతే
అహంభావం లేకుండా, బలంతో, పరాక్రమంతో యుద్ధం చేయు; క్షత్రియునికి ధర్మయుద్ధం కన్నా గొప్పది మరొకటి లేదు.
ప్రశమే హి కృతో యత్నః సుమహాన్సుచిరం మయా। న చైవ శకితః కర్తుం యతో ధర్మస్తతో జయః
శాంతి కోసం నేను చాలా కాలంగా గొప్ప ప్రయత్నం చేశాను, కానీ అది సాధ్యపడలేదు; ధర్మం ఉన్నచోటే విజయం ఉంటుంది.
ఇత్యుక్తవతి గాఙ్గేయే అభివాద్యోపమన్త్ర్య చ। రాధేయో రథమారుహ్య ప్రాయాత్తవ సుతం ప్రతి
భీష్ముడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, కర్ణుడు నమస్కరించి, అనుమతి తీసుకుని, రథంపై ఎక్కి నీ కుమారుని వైపు వెళ్లాడు.
ఇత్యేతద్బహువృత్తాన్తం భీష్మపర్వాఖిలం మయా। శృణ్వతే తే మహారాజ ప్రోక్తం పాపహరం శుభమ్
ఓ మహారాజా! పాపాలను తొలగించే, మంగళకరమైన, అనేక సంఘటనలతో కూడిన భీష్మపర్వాన్ని నేను నీకు పూర్తిగా వివరించాను.
యః శ్రావయేత్సదా రాజన్బ్రాహ్మణాన్వేదపారగాన్ । శ్రద్ధావన్తశ్చ యే చాపి శ్రోష్యన్తి మనుజా భువి
వేదాలను పూర్తిగా అభ్యసించిన బ్రాహ్మణులకు, భక్తితో వినే మనుష్యులకు ఈ కథను ఎవరైనా వినిపిస్తే,
విధూయ సర్వపాపాని విహాయాన్తే కలేవరమ్ । ప్రయాన్తి తత్పదం విష్ణోర్యత్ప్రాప్య న నివర్తతే
వారు అన్ని పాపాలను తొలగించుకొని, చివరికి శరీరం విడిచిన తర్వాత, తిరిగి రాని విష్ణువు లోకాన్ని చేరుకుంటారు.
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన భారతం భరతర్షభ। శృణుయాత్సిద్ధిమన్విచ్ఛన్నిహ వాముత్ర మానవః
అందువల్ల, ఓ భరతశ్రేష్ఠా! విజయాన్ని కోరే వాడు, ఇక్కడ లేదా పరలోకంలో, భరతాన్ని అన్ని ప్రయత్నాలతో వినాలి.
భోజనం భోజయేద్విప్రాన్గన్ధమాల్యైరలఙ్కృతాన్ । భీష్మపర్వణి రాజేన్ద్ర దద్యాత్పానీయముత్తమమ్
భీష్మపర్వంలో, సుగంధమాలలు ధరించిన బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి, రాజేంద్రా! ఉత్తమమైన నీటిని కూడా ఇవ్వాలి.
పతితే భరతశ్రేష్ఠే బభూవ కురువాహినీ। ద్యౌరివాపేతనక్షత్రా హీనం ఖమివ వాయునా
భరతులలో శ్రేష్ఠుడు పడిపోవడంతో, కౌరవ సేన, నక్షత్రాలు లేని ఆకాశంలా, గాలి వలన ఖం ఖాళీ అయినట్లు అయింది.
విపన్నసస్యేవ మహీ వాక్చైవాసంస్కృతా యథా। ఆసురీవ యథా సేనా నిగృహీతే నృపే బలౌ
పంటలు నాశనం అయిన పొలంలా భూమి, సంస్కారం లేని మాటలవంటి మాట, రాజు ఓడిపోయినప్పుడు రాక్షస సేనలా ఆ సైన్యం అయింది.
విధవేవ వారారోహా శుష్కతోయేవ నిమ్నగా। వృకైరివ వనే రుద్ధా పృషతీ హతయూథపా
భర్తను కోల్పోయిన విధవలా, నీరు ఎండిపోయిన నది వలె, నాయకుడు చనిపోయిన తర్వాత అడవిలో చిక్కుకున్న జింకల మంద వలె అయింది.
శరభాఽఽహతసింహేవ మహతీ గిరికన్దరా। సా సేనా భరతశ్రేష్ఠే పతితే జాహ్నవీసుతే
శరభుడు కొట్టి పడగొట్టిన సింహంతో గొప్ప కొండ గుహ ఎలా ఉంటుందో, అలాగే, జాహ్నవీ కుమారుడు అయిన భరతశ్రేష్ఠుడు పడిపోవడంతో ఆ సైన్యం అయింది.