కౌన్తేయస్త్వం న రాధేయో న తవాధిరథః పితా। సూర్యజస్త్వం మహాబాహో విదితో నారదాన్మయా
నీవు కుంతీ కుమారుడవు, రాధేయుడు కాదవు, అధిరథుడు నీ తండ్రి కాదు; నీవు సూర్యుని కుమారుడవు, మహాబాహువా! నారదుని ద్వారా నాకు తెలిసింది.
కృష్ణద్వైపాయనాచ్చైవ తేజసా చ న సంశయః । న చ ద్వేషోస్తి మే తాత త్వయి సత్యం బ్రవీమి తే
కృష్ణ ద్వైపాయనుని ద్వారా, నీ తేజస్సు ద్వారా కూడా నాకు సందేహం లేదు; నిన్ను నేను ద్వేషించను తాత, నిజం చెబుతున్నాను.
తేజోవధనిమిత్తం తు పరుషం త్వాహమబ్రువమ్। అకస్మాత్పాణ్డవాన్హి త్వం ద్విషసీతి మతిర్మమ
నీ తేజస్సును తగ్గించేందుకు నేను నీతో కఠినంగా మాట్లాడాను; అకస్మాత్తుగా, నీవు పాండవులను ద్వేషిస్తున్నావని నా మనసు అనుకుంది.
యేనాసి బహుశో రాజ్ఞా చోదితః సూతనన్దన । జాతోఽసి ధర్మలోపేన తతస్తే బుద్ధిరీదృశీ
రాజు నిన్ను ఎన్నోసార్లు ప్రోత్సహించాడని, ఓ సూతపుత్రా! నీవు ధర్మాన్ని తప్పి పుట్టావు, అందుకే నీ మనస్సు ఇలా మారింది.
నీచాశ్రయాన్మత్సరేణ ద్వేషిణీ గుమినామపి । తేనాసి బహుశో రూక్షం శ్రావితః కురుసంసది
తక్కువవారి సహవాసం వల్ల, అసూయతో, మంచివారినీ ద్వేషిస్తూ, నిన్ను కురు సభలో ఎన్నోసార్లు కఠినంగా మాట్లాడారు.
జానామి సమరే వీర్యం శత్రుభిర్దుఃసహం భువి । బ్రహ్మణ్యతాం చ శౌర్యం చ దానే చ పరమాం స్థితిమ్
పోరులో నీ వీరత్వాన్ని, భూమిపై శత్రువులకు తట్టుకోలేనిదిగా, బ్రాహ్మణుల పట్ల నీ భక్తిని, నీ ధైర్యాన్ని, దానంలో నీ గొప్ప స్థాయిని నాకు తెలుసు.
న త్వయా సదృశః కశ్చిత్పురుషేష్వమరోపమ। కులభేదభయాచ్చాహం సదా పరుషముక్తవాన్
నీవంతటి వాడు మనుషుల్లో ఎవరూ లేరు, ఓ సమానులేని వాడా! వంశ భంగం జరుగుతుందన్న భయంతోనే నేను ఎప్పుడూ నీతో కఠినంగా మాట్లాడాను.
ఇష్వస్త్రే భారసంధానే లాఘవేఽస్త్రబలే తథా । సదృశః ఫల్గునేనాసి కృష్ణేన చ మహాత్మనా
బాణ విద్యలో, బాణ బరువు నిర్ణయించడంలో, వేగంలో, ఆయుధబలంలో, నీవు ఫల్గుణునితో, మహాత్ముడైన కృష్ణునితో సమానమైనవాడవు.
కర్ణ కాశిపురం గత్వా త్వయైకేన ధనుష్మతా । కన్యార్థే కురురాజస్య రాజానో మృదితా యుధి
కర్ణా, నీవొక్కడివే విల్లు పట్టుకుని కాశీపురానికి వెళ్లి, కురురాజు కుమార్తె కోసం జరిగిన యుద్ధంలో రాజులను ఓడించావు.
తథా చ బలవాన్రాజా జరాసన్ధో దురాసదః। సమరే సమరశ్లాఘిన్న త్వయా సదృశోఽభవత్
అలాగే, యుద్ధంలో దుర్జయుడైన బలవంతుడైన జరాసంధుడు కూడా నీకు సమానంగా ఉండలేకపోయాడు.
బ్రహ్మణ్యః సత్త్వయోధీ చ తేజసా చ బలేన చ । దేవగర్భసమః సఙ్ఖ్యే మనుష్యైరధికో యుధి
బ్రాహ్మణులను గౌరవించేవాడవు, ధైర్యవంతుడవు, తేజస్సు, బలంతో కూడినవాడవు. యుద్ధంలో దేవతలవంటి శక్తి కలిగి, మానవులను మించిపోయేవాడవు.
వ్యపనీతోఽద్య మన్యుర్మే యస్త్వాం ప్రతి పురా కృతః । దైవం పురుషకారేణ న శక్యమతివర్తితుమ్
నిన్ను గురించి నాకు ఉన్న కోపం ఈ రోజు పోయింది. విధిని మనుషుల శక్తితో మార్చడం సాధ్యం కాదు.
సోదర్యాః పాణ్డవా వీరా భ్రాతరస్తేఽరిసూదన। సంగచ్ఛ తైర్మహాబాహో మమ చేదిచ్ఛసి ప్రియమ్
పాండవులు నీ సహోదరులు, వీరులు. శత్రువులను సంహరించేవాడా, నన్ను సంతోషపెట్టాలనుకుంటే, మహాబాహువా, వారితో కలవు.
మయా భవతు నిర్వృత్తం వైరమాదిత్యనన్దన । పృథివ్యాం సర్వరాజానో భవన్త్వద్య నిరామయాః
ఆదిత్యుని కుమారుడా, మనిద్దరి మధ్య ఉన్న వైరం ఇక్కడితో ముగియాలి. ఈ రోజు భూమిపై ఉన్న అందరు రాజులు బాధల నుండి విముక్తులవ్వాలి.
జానామ్యేవ మహాబాహో సర్వమేతన్న సంశయః। యథా వదసి మే భీష్మ కౌన్తేయోఽహం న సూతజః
మహాబాహువా, నీవు చెప్పినదంతా నాకు తెలుసు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. భీష్మా, నేను కుంతీ కుమారుడినే, సూతపుత్రుడు కాను.
అవకీర్ణస్త్వహం కున్త్యా సూతేన చ వివర్ధితః। భుక్త్వా దుర్యోధనైశ్వర్యం న మిథ్యా కర్తుముత్సహే
కానీ, నన్ను కుంతీ వదిలేసింది. సూతుడు పెంచాడు. దుర్యోధనుని ఐశ్వర్యాన్ని అనుభవించిన నేను, అసత్యంగా ప్రవర్తించలేను.
వసుదేవసుతో యద్వత్పాణ్డవాయ దృఢవ్రతః । వము చైవ శరీరం చ పుత్రదారం తథా యశః
వసుదేవుని కుమారుడు పాండవుని కోసం తన రాజ్యాన్ని, శరీరాన్ని, కుమారులను, భార్యను, కీర్తిని కూడా త్యాగం చేసినట్టు,
సర్వం దుర్యోధనస్యార్థే త్యక్తం మే భూరిదక్షిణ । మా చైతద్వ్యాధిమరణం క్షత్రం స్యాదితి కౌరవ
అలాగే, దుర్యోధనుని కోసం నేను అన్నీ త్యాగం చేశాను. మహాదానివా, కౌరవా, క్షత్రియులు వ్యాధి వల్ల లేదా ఆకాలమరణం వల్ల నశించకూడదు.
కోపితాః పాణ్డవా నిత్యం మయాఽశ్రిత్య సుయోధనమ్ । అవశ్యభావీ హ్యర్థోఽయం యో న శక్యో నివర్తితుమ్
పాండవులు ఎప్పుడూ కోపంతో ఉంటూ, నా ద్వారా సుయోధనుని ఆశ్రయించారు. ఈ పరిణామం తప్పనిసరి, దాన్ని ఎవరూ మార్చలేరు.
దైవం పురుషకారేణ కో వివర్తితుముత్సహేత్। పృథివీక్షయసంశీని నిమిత్తాని పితామహ
విధిని మనుషుల శక్తితో ఎవరు మార్చగలరు? భూమి నాశనం అవుతుందన్న సూచనలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి, పితామహా.
భవద్భిరుపలబ్ధాని కథితాని చ సంసది । పాణ్డవా వాసుదేవశ్చ విదితా మమ సర్వశః
మీరు సభలో వీటన్నిటిని గమనించి చెప్పారు. పాండవులు, వాసుదేవుడు నాకు పూర్తిగా తెలుసు.
అజేయాః పురుషైరన్యైరితి తంశ్చోత్సహామహే। విజయిష్యే రణే పాణ్డూనితి మే నిశ్చితః మనః
వాళ్లను ఇతరులు జయించలేరని అంటున్నా, అయినా నేను యుద్ధంలో పాండవులను ఓడించాలనే సంకల్పంతో ఉన్నాను.
న చ శక్యమవస్రష్టుం వైరమేతత్సుదారుణమ్ । ధనంజయేన యోత్స్యేఽహం స్వధర్మప్రీతమానసః
ఈ ఘోరమైన వైరం వదిలేయడం సాధ్యం కాదు. నా ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, నేను ధనంజయునితో యుద్ధం చేస్తాను.
అనుజానీష్వ మాం తాత యుద్ధాయ కృతనిశ్చయమ్ । అనుజ్ఞాతస్త్వయా వీర యుధ్యేయమితి మే మతిః
తండ్రీ, నాకు యుద్ధానికి అనుమతి ఇవ్వండి. మీరు అనుమతిస్తేనే, వీరుడా, నేను యుద్ధం చేస్తాను అని నా నిర్ణయం.
దురుక్తం విప్రతీపం వా రభసాచ్చాపలాత్తథా । యన్మయేహ కృతం కించిత్తన్మే త్వం క్షన్తుమర్హసి
ఇక్కడ నేను తొందరలో, అవివేకంతో, ఏదైనా దుర్వాక్యం లేదా అనుచితమైన మాటలు మాట్లాడినట్లయితే, దయచేసి వాటిని క్షమించండి.
న చేచ్ఛక్యమవస్రష్టుం వైరమేతత్సుదారుణమ్। అనుజానామి కర్ణ త్వాం యుధ్యస్వ స్వర్గకామ్యయా
ఈ ఘోరమైన వైరం వదిలేయడం సాధ్యం కానిది కాబట్టి, కర్ణా, నేను నీకు అనుమతి ఇస్తున్నాను. స్వర్గాన్ని కోరుకుంటూ యుద్ధం చేయు.
నిర్మన్యుర్గతసంరమ్భః కృతకర్మా రణే స్మ హ। యథాశక్తి యథోత్సాహం సతాం వృత్తేషు వృత్తవాన్
అహంభావం లేకుండా, కోపం లేకుండా, యుద్ధంలో తన కర్తవ్యాన్ని నెరవేర్చినవాడు, తన శక్తికి తగినంత, ఉత్సాహంతో, మంచి మనుషుల నడవడిలో నడిచాడు.
అహం త్వామనుజానామి యదిచ్ఛసి తదాప్నుహి । క్షత్రధర్మజితాఁల్లోకానవాప్స్యసి ధనంజయాత్
నీవు కోరినది సాధించు అని నేను అనుమతిస్తున్నాను; క్షత్రియ ధర్మాన్ని పాటిస్తూ ధనంజయుని ద్వారా లోకాలను పొందుతావు.
యుధ్యస్వ నిరహంకారో బలవీర్యవ్యపాశ్రయః । ధర్మ్యాద్ధి యుద్ధాదధికం క్షత్రియస్య న విద్యతే
అహంభావం లేకుండా, బలంతో, పరాక్రమంతో యుద్ధం చేయు; క్షత్రియునికి ధర్మయుద్ధం కన్నా గొప్పది మరొకటి లేదు.
ప్రశమే హి కృతో యత్నః సుమహాన్సుచిరం మయా। న చైవ శకితః కర్తుం యతో ధర్మస్తతో జయః
శాంతి కోసం నేను చాలా కాలంగా గొప్ప ప్రయత్నం చేశాను, కానీ అది సాధ్యపడలేదు; ధర్మం ఉన్నచోటే విజయం ఉంటుంది.