తాం దృష్ట్వా చిన్తయామాస శాన్తనుః పురుషర్షభః। స్యన్దతే కిం న్వియం నాద్య సరిచ్ఛ్రేష్ఠా యథా పురా
ఆమెను చూసిన వెంటనే పురుషశ్రేష్ఠుడు శాంతను ఆశ్చర్యపడి, 'ఈ నదులలో శ్రేష్ఠమైన గంగా నది ఇంతవరకు ఎలా ప్రవహించేది, ఇప్పుడు ఎందుకు ఆగిపోయిందో?' అని ఆలోచించాడు.
తతో నిమిత్తమన్విచ్ఛన్దదర్శ స మహామనాః। కుమారం రూపసంపన్నం బృహన్తం చారుదర్శనమ్
అప్పుడు మహాత్ముడైన రాజు, దానికి కారణం తెలుసుకోవాలని ప్రయత్నించి, అందమైన రూపంతో, ఎత్తుగా, ఆకర్షణీయంగా ఉన్న ఒక యువకుడిని చూశాడు.
దివ్యమస్త్రం వికుర్వాణం యథా దేవం పురన్దరమ్। కృత్స్నాం గఙ్గాం సమావృత్య శరైస్తీక్ష్ణైరవస్థితమ్
ఆ యువకుడు దివ్యాస్త్రాన్ని సంధిస్తూ, దేవేంద్రునిలా, గంగా నదిని అంతటిని పదునైన బాణాలతో చుట్టుముట్టి నిలబడి ఉన్నాడు.
తాం శరైరాచితాం దృష్ట్వా నదీం గఙ్గాం తదన్తికే। అభవద్విస్మితో రాజా దృష్ట్వా కర్మాతిమానుషమ్
ఆ యువకుడి దగ్గర గంగా నది బాణాలతో నిండిపోయిన దృశ్యాన్ని చూసి, రాజు శాంతను మానవులకు అందని అద్భుత కార్యాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు.
జాతమాత్రం పురా దృష్టం తం పుత్రం శాన్తనుస్తదా। నోపలేభే స్మృతిం ధీమానభిజ్ఞాతుం తమాత్మజమ్
పూర్వం పుట్టిన వెంటనే చూసిన తన కుమారుడిని, ధీమంతుడైన శాంతను ఆ సమయంలో గుర్తించలేకపోయాడు, అతను తన కుమారుడని గుర్తు పట్టలేకపోయాడు.
స తు తం పితరం దృష్ట్వా మోహయామాస మాయయా। సంమోహ్య తు తతః క్షిప్రం తత్రైవాన్తరధీయత
ఆ యువకుడు తన తండ్రిని చూసి మాయతో అతన్ని మోహింపజేశాడు. అలా మోహింపజేసిన వెంటనే అక్కడే క్షణంలో అంతర్ధానమయ్యాడు.
తదద్బుతం తతో దృష్ట్వా తత్ర రాజా స శాన్తనుః। సఙ్కమానః సుతం గఙ్గామబ్రవీద్దర్శయేతి హ
ఆ అద్భుతాన్ని చూసిన తరువాత, రాజు శాంతను తన కుమారుడి కోసం తహతహలాడుతూ, గంగాదేవిని చూసి, 'నాకు అతన్ని చూపించు' అని కోరాడు.
దర్శయామాస తం గఙ్గా బిభ్రతీ రూపముత్తమమ్। గృహీత్వా దక్షిణే పాణౌ తం కుమారమలఙ్కృతమ్
అప్పుడు గంగాదేవి అత్యుత్తమ రూపంతో, అలంకారాలతో అలంకరించబడిన ఆ కుమారుడిని తన కుడి చేతిలో పట్టుకుని చూపించింది.
అలఙ్కృతామాభరణైర్విరజోమ్బరధారిణీమ్। దృష్టపూర్వామపి స తాం నాభ్యజానాత్స శాన్తనుః
ఆమె స్వయంగా ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, నిర్మలమైన వస్త్రాలు ధరించి ఉంది. శాంతను ఆమెను పూర్వం చూసినప్పటికీ, ఇప్పుడు గుర్తించలేకపోయాడు.
యం పుత్రమష్టమం రాజంస్త్వం పురా మయ్యవిన్దథాః। స చాయం పురుషవ్యాఘ్ర సర్వాస్త్రవిదనుత్తమః
పురుషశార్దూలా! నీవు పూర్వం నాలో జన్మించిన ఎనిమిదవ కుమారుడు ఇతడే. ఇతడు అన్ని ఆయుధ విద్యల్లో నిపుణుడైన శ్రేష్ఠుడు.
గృహాణేమం మహారాజ మయా సంవర్ధితం సుతమ్। ఆదాయ పురుషవ్యాఘ్ర నయస్వైనం గృహం విభో
మహారాజా! నేను పెంచిన ఈ కుమారుడిని తీసుకో. మహాబలశాలి! ఇతడిని తీసుకుని నీ ఇంటికి తీసుకువెళ్ళు.
వేదానధిజగే సాఙ్గాన్వసిష్ఠాదేష వీర్యవాన్। కృతాస్త్రః పరమేష్వాసో దేవరాజసమో యుధి
వీరు వశిష్ఠుని వద్ద నుండి అన్ని శాఖలతో కూడిన వేదాలను అభ్యసించాడు. ఆయుధ విద్యలో నిపుణుడు, అద్భుతమైన విలువిద్యావంతుడు, యుద్ధంలో దేవేంద్రునితో సమానం.
సురాణాం సంమతో నిత్యమసురాణాం చ భారత। ఉశా వేద యచ్ఛాస్త్రమయం తద్వేద సర్వశః
భారతా! ఇతడు దేవతలు, అసురులు ఎప్పుడూ గౌరవించే వాడు. ఉశానుడు తెలిసిన ఆయుధ విద్య అంతా ఇతడికి పూర్తిగా తెలుసు.
తథైవాఙ్గిరసః పుత్రః సురసురనమస్కృతః। యద్వేద శాస్త్రం తచ్చాపి కృత్స్నమస్మిన్ప్రతిష్ఠితమ్
అలాగే, దేవతలు, అసురులు నమస్కరించే అంగిరసుని కుమారుడు తెలిసిన ఆయుధ శాస్త్రం మొత్తం కూడా ఇతడిలో స్థిరంగా ఉంది.
తవ పుత్రే మహాబాహౌ సాఙ్గోపాఙ్గం మహాత్మని। ఋషిః పరైరనాధృష్యో జామదగ్న్యః ప్రతాపవాన్
మహాబాహువైన నీ కుమారుడిలో అన్ని శాఖలతో కూడిన సంపూర్ణ విద్య స్థిరంగా ఉంది. ఇతరులకు ఎదురులేని జమదగ్ని మహర్షి ఎంత ప్రతాపవంతుడో, ఇతడూ అంతే.
యదస్త్రం వేద రాభశ్చ తదేతస్మిన్ప్రతిష్ఠితమ్। మహేష్వాసమిమం రాజన్రాజధర్మార్థకోవిదమ్
రాభుడు తెలిసిన ఆయుధ విద్య కూడా ఇతడిలో స్థిరంగా ఉంది. రాజా! ఇతడు గొప్ప విలువిద్యావంతుడు, రాజధర్మాలు, ఆర్థిక విషయాల్లో నిపుణుడు.
ఇత్యుక్త్వా సా మహాభాగా తత్రైవాన్తరధీయత।' తయైవం సమనుజ్ఞాతః పుత్రమాదాయ శాన్తనుః
ఇలా చెప్పి ఆ మహాభాగ్యవంతురాలు అక్కడే అంతర్ధానమైంది. ఆమె అనుమతితో శాంతను తన కుమారుడిని తీసుకున్నాడు.
భ్రాజమానం యథాఽదిత్యమాయయౌ స్వపురం ప్రతి। పౌరవస్తు పురీం గత్వా పురన్దరపురోపమామ్
ఆయన సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ తన నగరానికి బయలుదేరాడు. పౌరవుడు, ఇంద్రుని నగరంతో సమానమైన తన రాజధానిలోకి ప్రవేశించాడు.
సర్వకామసమృద్ధార్థం మేనే సోత్మానమాత్మనా। పౌరవేషు తతః పుత్రం రాజ్యార్థమభయప్రదమ్
అతడు తనకు కావలసిన అన్ని ఐశ్వర్యాలు లభించాయని భావించి, పౌరవులలో రాజ్యాన్ని కాపాడేందుకు తన కుమారుడిని భద్రతను ఇచ్చే వారిగా నియమించాడు.
గుణవన్తం మహాత్మానం యౌవరాజ్యేఽభ్యషేచయత్। పౌరవాఞ్శాన్తనోః పుత్రః పితరం చ మహాయశాః
గుణవంతుడు, మహాత్ముడు అయిన శాంతనువు కుమారుడు పౌరవులలో తన తండ్రిని యువరాజుగా అభిషేకించాడు.
రాష్ట్రం చ రఞ్జయామాస వృత్తేన భరతర్షభ। స తథా సహ పుత్రేణ రమమాణో మహీపతిః
భారత వంశంలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ రాజు తన ప్రవర్తనతో రాజ్యాన్ని సంతోషపరిచాడు. కుమారుడితో కలిసి ఆనందంగా గడిపాడు.
వర్తయామాస వర్షాణి చత్వార్యమితవిక్రమః। స కదాచిద్వనం యాతో యమునామభితో నదీమ్
అతడు తన శక్తిని అదుపులో ఉంచుకుంటూ నాలుగు సంవత్సరాలు గడిపాడు. ఒకసారి యమునా నదికి దగ్గరగా ఉన్న అడవికి వెళ్ళాడు.
మహీపతిరనిర్దేశ్యమాజిఘ్రద్గన్ధముత్తమమ్। తస్య ప్రభవమన్విచ్ఛన్విచచార సమన్తతః
ఆ రాజు చెప్పలేని గొప్ప సువాసనను గమనించాడు. ఆ సువాసన ఎక్కడి నుంచి వస్తుందో తెలుసుకోవాలని చుట్టూ తిరిగాడు.
స దదర్శ తదా కన్యాం దాశానాం దేవరూపిణీమ్। తామపృచ్ఛత్స దృష్ట్వైవ కన్యామసితలోచనామ్
ఆ సమయంలో అతడు దేవతలవంటి రూపం గల దాశ కులానికి చెందిన ఒక యువతిని చూశాడు. ఆమెను చూసి, ఆ నల్లని కళ్ల యువతిని అడిగాడు.
కస్య త్వమసి కా చాసి కిం చ భీరు చికీర్షసి। సాఽబ్రవీద్దాశకన్యాఽస్మి ధర్మార్థం వాహయే తరిమ్
"నువ్వెవరి అమ్మాయి? నువ్వు ఎవరు? భయపడే వాడివి, ఏం చేయాలని అనుకుంటున్నావు?" అని అడిగాడు. ఆమె, "నేను దాశుని కుమార్తెను. ధర్మార్థం కోసం, జీవనోపాధి కోసం జనాలను నదికి ఆపక్క దించుతాను," అని సమాధానం చెప్పింది.
పితుర్నియోగాద్భద్రం తే దాశరాజ్ఞో మహాత్మనః। రూపమాధుర్యగన్ధైస్తాం సంయుక్తాం దేవరూపిణీమ్
"నా తండ్రి, దాశుల రాజు, మహాత్ముడు ఆజ్ఞతోనే నేను ఇలా చేస్తున్నాను," అని ఆ అందమైన రూపం, మాధుర్యం, సువాసన కలిగిన దేవతాసదృశురాలు చెప్పింది.
సమీక్ష్య రాజా దాశేయీం కామయామాస శాన్తనుః। స గత్వా పితరం తస్యా వరయామాస తాం తదా
దాశుని కుమార్తెను చూసి రాజు శాంతనువు ఆమెను కోరుకున్నాడు. వెంటనే ఆమె తండ్రి వద్దకు వెళ్లి పెండ్లి కోసం అడిగాడు.
పర్యపృచ్ఛత్తతస్తస్యాః పితరం సోత్మకారణాత్। స చ తం ప్రత్యువాచేదం దాశరాజో మహీపతిమ్
తన కుమారుని కోసం ఆమె తండ్రిని అడిగాడు. దాశుల రాజు ఆ మహారాజుకు ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
జాతమాత్రైవ మే దేయా వరాయ వరవర్ణినీ। హృది కామస్తు మే కశ్చిత్తం నిబోధ జనేశ్వర
"నా కుమార్తె దేవతలవంటి రూపం కలది. పుట్టిన వెంటనే మంచి వరుణికి ఇచ్చేయాలి. రాజా, నా మనసులో ఉన్న కోరికను విను."
యదీమాం ధర్మపత్నీం త్వం మత్తః ప్రార్థయసేఽనఘ। సత్యవాగసి సత్యేన సమయం కురు మే తతః
"పాపాన్ని లేని వాడవు, నువ్వు నిజాయితీగా ఈ అమ్మాయిని నా దగ్గర నుంచి ధర్మపత్నిగా కోరుకుంటే, నిజం మీద ప్రమాణం చేసి నాకు మాటివ్వు."