తదప్యస్య శితైర్భల్లైస్త్రిధా త్రిభిరఘాతయత్ । నిమేషార్ధేన కౌన్తేయ ఆత్తమాత్తం మహారణే
అయినా అర్జునుడు మూడు పదునైన విరివైన బాణాలతో ఆ ధనుస్సును మూడుగా కోసేశాడు. కుంతీ కుమారుడు అర్జునుడు, యుద్ధంలో భీష్ముడు ఎన్ని ధనుస్సులు తీసుకున్నా, అతి తక్కువ సమయంలో వాటిని కోసేశాడు.
ఏవమస్య ధనూంష్యాజౌ చిచ్ఛేద సుబహూన్యథ। తతః శాన్తనవో భీష్మో బీభత్సుం నాత్యవర్తత
అలా ఆ యుద్ధంలో భీష్ముని అనేక ధనుస్సులను అర్జునుడు కోసేశాడు. ఆ తరువాత శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముడు, అర్జునుడిపై మరింతగా ముందుకు రాలేకపోయాడు.
అథైనం పఞ్చవింశత్యా క్షుద్రకాణాం సమార్పయత్। సోఽతివిద్ధో మహేష్వాసో దుఃశాసనమభాషత
ఆ సమయంలో అతడు ఇరవై అయిదు చిన్న బాణాలు వదిలాడు. అలా బలంగా గాయపడిన ధనుర్ధారి, దుఃశాసనునితో ఇలా అన్నాడు.
ఏష పార్థో రణే క్రుద్ధః పాణ్డవానాం మహారథః । శరైరనేకసాహస్త్రైర్మామేవాభ్యపతద్రణే
ఈయన పార్థుడు, యుద్ధంలో కోపంతో ఉన్న పాండవుల మహారథుడు. అనేక వేల బాణాలతో నన్ను ఎదుర్కొంటూ యుద్ధంలో నాపై దూసుకొస్తున్నాడు.
న చైష సమరే శక్యో జేతుం వజ్రభృతా అపి। న చాపి సహితా వీరా దేవదానవరాక్షసాః
ఈయనను యుద్ధంలో ఎవరూ జయించలేరు — వజ్రాయుధుడైన ఇంద్రుడైనా, కలిసివచ్చిన దేవతలు, దానవులు, రాక్షసులైనా కాదు.
మాం చాపి శక్తా నిర్జేతుం కిము మర్త్యా మహారథాః । `ఋతేఽర్జునం సుసంక్రుద్ధమేతత్సత్యం బ్రవీమి తే
నన్ను కూడా వారు ఓడించలేరు. మరి మానవులైన మహారథులు ఏమి చేయగలరు? కోపంతో ఉన్న అర్జునుడిని తప్ప మరొకరు నన్ను జయించలేరు. ఇది నిజమని నీకు చెబుతున్నాను.
ఏవం తయోః సంవదతోః ఫల్గునో నిశితైః శరైః। శిఖణ్డినం పురస్కృత్య భీష్మం వివ్యాధ సంయుగే
ఇలా ఇద్దరూ మాట్లాడుతుండగా, ఫల్గుణుడు పదునైన బాణాలతో శిఖండిని ముందుంచుకొని భీష్ముడిపై యుద్ధంలో దాడి చేశాడు.
తతో దుఃశాసనం భీష్మః స్మయమాన ఇవాబ్రవీత్ । అర్దితో నిశితైర్బాణైర్భృశం గాణ్డీవధన్వనా
ఆ తర్వాత భీష్ముడు, గాండీవాన్ని ధరించిన అర్జునుడి పదునైన బాణాల దెబ్బలకు బాగా బాధపడుతూ, చిరునవ్వుతో దుఃశాసనునితో ఇలా అన్నాడు.
వజ్రాశనిసమస్పర్శాః సుపుఙ్ఖాః సుప్రతేజనాః । సుముక్తా అవ్యవచ్ఛిన్నా నేమే బాణాఃశిఖణ్డినః
ఈ బాణాలు మెరిసే రెక్కలతో, బాగా పదునుగా, నిపుణుడిగా వదిలినవిగా, వజ్రం లాంటి తాకిడితో వచ్చి నన్ను తాకుతున్నాయి. ఇవి శిఖండియొక్క బాణాలు కావు.
నికృన్తమానా మర్మాణి దృఢావరణభేదినః । సుసలా ఇవ మే ధ్నన్తి నేమే బాణః శిఖణ్డినః
ఇవి నా మర్మస్థానాలను కోసుకుంటూ, గట్టి కవచాన్ని ఛేదిస్తూ, బాగా విసిరిన కత్తిలా నన్ను గాయపరుస్తున్నాయి. ఇవి శిఖండియొక్క బాణాలు కావు.
వజ్రదణ్డసమస్పర్శా వజ్రవేగదురాసదాః । మమ ప్రాణానారుజన్తి నేమే బాణాః శిఖణ్డినః
వజ్రపు దండాల తాకిడిలా, వజ్ర వేగంతో ఎదుర్కోలేని విధంగా ఇవి నా ప్రాణాలను బాధిస్తున్నాయి. ఇవి శిఖండియొక్క బాణాలు కావు.
నాశయన్తీవ మే ప్రాణాన్యమదూతా ఇవాగతాః । గదాపరిఘసంస్పర్శా నేమే బాణాః శిఖణ్డినః
ఇవి యమదూతలు వచ్చినట్లుగా నా ప్రాణాలను నాశనం చేస్తున్నట్టు అనిపిస్తున్నాయి. గదలు, ఇనుప దండాల తాకిడిలా ఉన్న ఈ బాణాలు శిఖండియొక్కవి కావు.
భుజగా ఇవ సంక్రుద్ధా లేలిహానా విషోల్బణాః। సమావిశన్తి మర్మాణి నేమే బాణాః శిఖణ్డినః
కోపంతో ఉన్న పాములు విషాన్ని లేపుతూ ఎలా కాటేస్తాయో, ఇవి కూడా నా మర్మస్థానాల్లోకి చొరబడుతున్నాయి. ఇవి శిఖండియొక్క బాణాలు కావు.
అర్జునస్య ఇమే బాణా నేమే బాణాః శిఖణ్డినః । కృన్తన్తి మమ గాత్రాణి మాఘమాం సేగవా ఇవ
ఇవి అర్జునుడి బాణాలు, శిఖండియొక్కవి కావు. ఇవి నా అవయవాలను మగ్గు కట్టే గొడ్డళ్లా కోసేస్తున్నాయి.
సర్వే హ్యపి న మే దుఃఖం కుర్యురన్యే నరాధిపాఃక । వీరం గాణ్డీవధన్వానమృతే జిష్ణుం కపిధ్వజమ్
ఇతర రాజులు ఎవరూ నాకు బాధ కలిగించలేరు. గాండీవాన్ని ధరించిన వీరుడు, కపిధ్వజుడైన జిష్ణువును తప్ప మరొకరు కాదు.
ఇతి బ్రువఞ్ఛాన్తనవో దిధక్షురివ పాణ్డవమ్ । శక్తిం భీష్మః స పార్థాయ తతశ్చిక్షేప భారత
ఇలా శాంతనువు కుమారుడు పాండవుడిని కాల్చివేయాలని తపిస్తూ మాట్లాడి, భీష్ముడు పార్థుడిపై ఒక శక్తిని విసిరాడు, ఓ భారతా!
తామస్య విశిఖైశ్ఛిత్త్వా త్రిధా త్రిభిరపాతయత్। పశ్యతాం కురువీరాణాం సర్వేషాం తత్ర భారత
అర్జునుడు తన బాణాలతో ఆ శక్తిని మూడు ముక్కలుగా కోసి, మూడు భాగాలుగా నేలపై పడేసాడు. ఆ సమయంలో అక్కడ ఉన్న కౌరవ వీరులందరూ చూస్తూ ఉన్నారు, ఓ భారతా!
చర్మాథాదత్త గాఙ్గేయో జాతరూపపరిష్కృతమ్ । ఖఙ్గం చాన్యతరప్రేప్సుర్మృత్యోరగ్రే జయాయ వా
ఆ తర్వాత గంగా కుమారుడు బంగారు అలంకారాలతో ఉన్న కవచాన్ని, ఖడ్గాన్ని తీసుకున్నాడు. విజయం గానీ, మరణం గానీ కోరుకుంటూ యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు.
తస్య తచ్ఛతధా చర్మ వ్యధమత్సాయకైస్తథా । రథాదనవరూఢస్య తదద్భుతమివాభవత్
ఆ కవచాన్ని అర్జునుడు తన బాణాలతో వంద ముక్కలుగా ఛిద్రం చేశాడు. భీష్ముడు తన రథంపై నిలబడి ఉండగా ఇది అద్భుతంగా కనిపించింది.
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా స్వాన్యనీకాన్యచోదయత్। అభిద్రవత గాఙ్గేయం మా వోఽస్తు భయమణ్వపి
తర్వాత రాజు యుధిష్ఠిరుడు తన సైన్యాన్ని ప్రేరేపిస్తూ, 'గంగా కుమారుడిపై దాడి చేయండి! మీలో ఎలాంటి భయం ఉండకూడదు,' అని చెప్పాడు.
అథ తే తోమరైః ప్రాసైర్బాణౌఘైశ్చ సమన్తతః। పట్టసైశ్చ సునిస్త్రింశైర్నారాచైశ్చ తథా శితైః
అప్పుడు అక్కడ చుట్టూ ఉన్న యుద్ధభూమిలో, వారు కటారులు, కత్తులు, బాణాల వర్షం, త్రిశూలాలు, పదునైన ఖడ్గాలు, నారాచాలు వంటి ఆయుధాలతో ఎదురుదాడికి దిగారు.
వత్సదన్తైశ్చ భల్లైశ్చ తమేకమభిదుద్రువుః । సింహనాదస్తతో ఘోరః పాణ్డవానామభూత్తదా
వత్సదంతాల బాణాలు, విశాలమైన అగ్రాల బాణాలతో, అందరూ ఒక్కరిని లక్ష్యంగా చేసుకొని దూసుకొచ్చారు. అప్పుడు పాండవుల వర్గం నుండి భయంకరమైన సింహగర్జన వినిపించింది.
తథైవ తవ పుత్రాశ్చ నేదుర్భీష్మజయైషిణః। తమేకమభ్యరక్షన్త సింహనాదాంశ్చ చక్రిరే
అదే విధంగా, భీష్ముడి విజయాన్ని కోరుతూ నీ కుమారులు కూడా గర్జిస్తూ, ఆ ఒక్కరిని చుట్టుముట్టి సింహంలా అరవడం ప్రారంభించారు.
తత్రాసీత్తుములం యుద్ధం తావకానాం పరైః సహ। దశమేఽహని రాజేన్ద్ర భీష్మార్జునసమాగమే
రాజా! పదవ రోజు భీష్ముడు, అర్జునుడు ఎదురెదురుగా నిలిచినప్పుడు, నీ సైన్యానికి మరియు శత్రు సైన్యానికి మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది.
ఆసీద్ధోర ఇవావర్తో ముహూర్తముదధేరివ । సైన్యానాం యుధ్యమానానాం నిఘ్నతామితరేతరమ్
ఆ యుద్ధం సముద్రంలో ఏర్పడే భయంకరమైన చక్రవాతంలా కొంతసేపు మోగింది. రెండు వైపులా సైనికులు పరస్పరం కొట్టి పడగొడుతున్నారు.
అసౌమ్యరూపా పృథివీ శోణితాక్తాఽభవత్తదా। సమం చ విషమం చైవ న ప్రాజ్ఞాయత కించన
ఆ సమయంలో భూమి రక్తంతో ముంచెత్తి, భయంకరంగా మారింది. ఎక్కడ సమతలమో, ఎక్కడ అసమతలమో కూడా గుర్తు పట్టలేని స్థితి ఏర్పడింది.
యోధానామయుతం హత్వా తస్మిన్స దశమేఽహని । అతిష్ఠదాహవే భీష్మో భిద్యమానేషు మర్మసు
ఆ పదవ రోజున భీష్ముడు లక్షలాది యోధులను సంహరించి, తన శరీరంలో ప్రాణస్థానాలు దెబ్బతిన్నా కూడా యుద్ధంలో నిలబడిపోయాడు.
తతః సేనాముఖే తస్మిన్స్థితః పార్థో ధనుర్ధరః। మధ్యేన కురుసైన్యానాం ద్రావయామాస వాహినీమ్
అప్పుడు అర్జునుడు తన ధనుస్సుతో సైన్యానికి ముందున నిలబడి, కౌరవ సైన్యాన్ని మధ్య నుంచి వెనక్కు తోసిపారేశాడు.
తత్రాద్భుతమపశ్యామ పాణ్డవానాం పరాక్రమమ్। ద్రావయామాసురిషుభిః సర్వాన్భీష్మపదానుగాన్
అక్కడ పాండవుల పరాక్రమాన్ని మేము ఆశ్చర్యంగా చూశాము. వారు బాణాలతో భీష్ముని అనుచరులను అంతటినీ వెనక్కు తరిమారు.
వయం శ్వేతహయాద్భీతాః కున్తీపుత్రాద్ధనఞ్జయాత్। పీడ్యమానాః శితైః శస్త్రైః ప్రాద్రవామ రణే తదా
కుంతీ కుమారుడు అర్జునుడు, తెల్లగుర్రాలతో వచ్చినవాడు, అతని పదునైన ఆయుధాల దెబ్బలకు మేమంతా భయపడి యుద్ధభూమిని విడిచిపెట్టాము.