శరైః కనకపుఙ్ఖైశ్చ శక్తితోమరకమ్పనైః । నారాచైర్వత్సదన్తైశ్చ భుశుణ్డీభిశ్చ సర్వశః
బంగారు అంచులున్న బాణాలు, శక్తులు, తోమరాలు, జావెలిన్లు, ఇనుప బాణాలు, వత్సదంత బాణాలు, భుశుండి వంటి ఆయుధాలతో,
అతాడయన్రణే భీష్మం సహితాః సర్వసృఞ్జయాః । స విశీర్ణతనుత్రామాః పీడితో బహుభిస్తదా
సంజయులు కూడి భీష్మునిపై యుద్ధంలో దాడి చేశారు; అతని శరీరం అనేక చోట్ల గాయాలయ్యింది, రక్తం కారింది.
న వివ్యథే తదా భీష్మో భిద్యమానేషు మర్మసు । సందీప్తశరచాపాగ్నిరస్త్రప్రసృతమారుతః
అయితే భీష్ముడు తన ప్రాణస్థానాలు దెబ్బతిన్నా కూడా వెనకడుగు వేయలేదు; అతని విల్లు, బాణాలు అగ్నిలా జ్వలించాయి, ఆయుధాల గాలి బలంగా వీశింది.
నేమినిర్హ్రాదసంతాపో మహాస్త్రోదయపావకః । చిత్రచాపమహాజ్వాలో వీరక్షయమహేన్ధనః
అతడు గొప్ప ఆయుధాల అగ్నిలా గర్జిస్తూ, అతిశయమైన విల్లు అగ్ని జ్వాలలా, వీరుల నాశనం దారిగా భయంకరంగా కనిపించాడు.
యుగాన్తాగనిసమప్రఖ్యః పరేషాం సమపద్యత । నివృత్య రథసఙ్ఘానామన్తరేణ వినిఃసృతః
యుగాంతంలో అగ్నిలా భయంకరంగా మారి, రథాల మధ్య నుంచి బయటకు వచ్చి శత్రువులను భయపెట్టాడు.
దృశ్యతే స్మ నేరన్ద్రాణాం పునర్మధ్యగతశ్చరన్ । తతః పాఞ్చాలరాజం చ ధృష్టకేతుమతీత్య చ
అతడు మళ్లీ రాజుల మధ్యలోకి ప్రవేశిస్తూ, పాంచాల రాజు దగ్గరికి, ధృష్టకేతువు వైపు వెళ్ళాడు.
పాణ్డవానీకినీమధ్యమాససాద విశాంపతే। తతః సాత్యకిభీమౌ చ పాణ్డవం చ ధనఞ్జయమ్
అతడు పాండవ సేన మధ్యలోకి చేరాడు, రాజా! అక్కడ సాత్యకి, భీముడు, ధనంజయుడు కూడా ఉన్నారు.
ద్రుపదం చ విరాటం చ ధృష్టద్యుమ్నం చ పార్షతమ్ । భీమఘోషైర్మహావేగైర్మర్మావరణభేదిభిః
ద్రుపదుడు, విరాటుడు, పృశతుని కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు— వీరంతా గర్జించే, వేగంగా దూసుకెళ్లే, కవచాన్ని ఛేదించే బాణాలతో సిద్ధంగా ఉన్నారు.
షడేతాన్నిశితైర్భీష్మః ప్రవివ్యాధోత్తకైః శరైః । తస్య తే నిశితాన్బాణాత్సన్నివార్య మహారథాః
భీష్ముడు తన రథం మీద నుంచి ఈ ఆరుగురిని పదునైన బాణాలతో గాయపరిచాడు; కానీ ఆ మహారథులు అతని బాణాలను అడ్డుకున్నారు.
దశభిర్దశభిర్భీష్మమర్దయామాసురోజసా । శిఖణ్డీ తు మహాబాణాన్యాన్ముమోచ మహారథః
వారు ఒక్కొక్కరు పది బాణాలతో భీష్మునిపై బలంగా దాడి చేశారు; శిఖండీ మహారథుడు కూడా గొప్ప బాణాలను వదిలాడు.
న చక్రుస్తే రుజం తస్య స్వర్మపుఙ్ఖాః శిలాశితాః। తతః కిరీటీ సంరబ్ధో భీష్మమేవాభ్యధావత
అయితే ఆ ఇనుప అంచులున్న బాణాలు భీష్మునికి ఏమాత్రం బాధ కలిగించలేకపోయాయి; అప్పుడు అర్జునుడు కోపంతో భీష్ముని మీద దూకాడు.
శిఖణ్డినం పురస్కృత్య ధనుశ్చాస్య సమాచ్ఛినత్। భీష్మస్య ధనుషశ్ఛేదం నామృష్యన్త మహారథాః
శిఖండిని ముందుగా ఉంచి, అర్జునుడు భీష్ముని విల్లును కోసేశాడు; భీష్ముని విల్లు తెగిపోవడాన్ని ఆ మహారథులు సహించలేకపోయారు.
ద్రోణశ్చ కృతవర్మా చ సైన్ధవశ్చ జయద్రథః । భూరిశ్రవాః శలః శల్యో భగదత్తస్తథైవ చ
ద్రోణుడు, కృతవర్ముడు, సింధు రాజు జయద్రథుడు, భూరిశ్రవ, శల, శల్యుడు, భగదత్తుడు,
సప్తైతే పరమక్రుద్ధాః కిరీటినమభిద్రుతాః । తత్ర శస్త్రాణి దివ్యాని దర్శయన్తో మహారథాః
ఈ ఏడుగురు మహారథులు పరమకోపంతో అర్జునుని మీద దూకారు; అక్కడ వారు దివ్యాయుధాలను ప్రదర్శించారు, రాజా!
అభిపేతుర్భృశం క్రుద్ధాశ్చాదయన్తశ్చ పాణ్డవమ్ । తేషామాపతతాం శబ్దః శుశ్రువే ఫల్గునం ప్రతి
వారు భయంకరంగా పాండవుని మీద దాడి చేస్తూ, అర్జునుని వైపు దూసుకొచ్చే శబ్దం ప్రతిధ్వనించింది.
ఉద్ధూతానాం యథా శబ్దః సముద్రాణాం యుగక్షయే । ఘ్నత త్వరత గృహ్ణీత విద్ధ్యధ్వమవకర్తత
యుగాంతంలో సముద్రాలు కలకలలాడే శబ్దంలా, వారు 'కొట్టండి! త్వరపడండి! పట్టుకోండి! గుచ్చండి! కోయండి!' అని అరవటం వినిపించింది.
ఇత్యాసీత్తుములః శబ్దః ఫల్గునస్య రథం ప్రతి । తం శబ్దం తుములం శ్రుత్వా పాణ్డవానాం మహారథాః
అర్జునుని రథం వైపు ఘోరమైన శబ్దం ఎగసిపడింది. ఆ గొప్ప శబ్దాన్ని విని, పాండవుల మహాబలులు—
అభ్యధావన్పరీప్సన్తః ఫల్గునం భరతర్షభ । సాత్యకిర్భీమసేనశ్చ ధృష్టద్యుమ్నశ్చ పార్షతః
భరతవంశశ్రేష్ఠా! అర్జునునికి తోడుగా ఉండాలని ఆశించి, సాత్యకి, భీమసేను, పృశాతుని కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు—
విరాటద్రుషదౌ చోభౌ రాక్షసశ్చ ఘటోత్కచః । అభిమన్యుశ్చ సంక్రుద్ధః సప్తైతే క్రోధమూర్చ్ఛితాః
ద్రుపదుని ఇద్దరు కుమారులు, విరాటుడు, రాక్షసుడైన ఘటోత్కచుడు, కోపంతో ఉప్పొంగిన అభిమన్యుడు— వీరు ఏడుగురు కోపంతో ఊగిపోతూ—
సమభ్యధావంస్త్వరితాశ్చిత్రకార్ముకధారిణః । తేషాం సమభవద్యుద్ధం తుములం రోమహర్షణమ్
వారు అందరూ వేగంగా, అందమైన విల్లు పట్టుకుని పరుగెత్తారు. వారందరి మధ్య ఘోరంగా, రోమాలు నిక్కబొడుచుకునే యుద్ధం మొదలైంది.
సంగ్రమే భరతశ్రేష్ఠ దేవానాం దానవైరివ । శిఖణ్డీ తు రణే శ్రేష్ఠో రక్ష్మమాణః కిరీటినా
ఆ సంగ్రామంలో, ఓ భరతవంశశ్రేష్ఠా! అది దేవతలు-దానవుల యుద్ధంలా ఉగ్రంగా సాగింది. యుద్ధంలో ముందుండే శిఖండీ, కిరీటధారి అర్జునుని రక్షణలో ఉండగా—
అవిధ్యద్దశభిర్భీషఅమం ఛిన్నధన్వానమాహవే। సారథిం దశభిశ్చాస్య ధ్వజం చైకేన చిచ్ఛిదే
యుద్ధంలో విల్లు విరిగిన భీష్ముడిని శిఖండీ పది బాణాలతో గాయపరిచాడు. మరికొన్ని పది బాణాలతో అతని సారథిని, ఒక్క బాణంతో అతని ధ్వజాన్ని కూల్చేశాడు.
సోఽన్యత్కార్ముకమాదాయ గాఙ్గేయో వేగవత్తరమ్। తదప్యస్య శితైర్బాణైస్త్రిభిశ్చిచ్ఛేద ఫల్గునః
అప్పుడు గంగా కుమారుడైన భీష్ముడు మరొక వేగవంతమైన విల్లు తీసుకున్నాడు. కానీ అర్జునుడు మూడు పదునైన బాణాలతో ఆ విల్లును కూడా విరిచేశాడు.
ఏవం స పాణ్డవః క్రుద్ధ ఆత్తమాత్తం పునః పునః । ధనుశ్చిచ్ఛేద భీష్మస్య సవ్యసాచీ పరంతపః
అలా ఆ పాండవుడు, కోపంతో, భీష్ముడు ఎన్ని విల్లు పట్టుకున్నా, అర్జునుడు వాటిని మళ్లీ మళ్లీ విరిచేసేవాడు.
స చ్ఛిన్నధన్వా సంక్రుద్ధాః సృక్కిణీ పరిసంలిహన్ । శక్తిం జగ్రాహ తరసా గిరీణామపి దారణీమ్
విల్లు విరిగిపోయిన భీష్ముడు, కోపంతో పెదవులు నాకుతూ, పర్వతాలను కూడా చీల్చగల శక్తిని బలంగా పట్టుకున్నాడు.
తాం చ చిక్షేప సంక్రుద్ధః ఫల్గునస్య రథం ప్రతి । తామాపతన్తీం సంప్రేక్ష్య జ్వలన్తీమశనీమివ
ఆ కోపంతో ఆ శక్తిని అర్జునుని రథం వైపు విసిరాడు. అది ఉరిమే మిణుగురుపాటిలా మెరుస్తూ దూసుకొస్తున్నదాన్ని చూసి—
సమాదత్త శితాన్భల్లాన్పఞ్చ పాణ్డవనన్దనః । తస్య చిచ్ఛేద తాం శక్తిం పఞ్చధా పఞ్చభిః శరైః
పాండవుని కుమారుడు ఐదు పదునైన బాణాలు తీసుకుని, ఆ ఐదు బాణాలతో ఆ శక్తిని అయిదు ముక్కలుగా కోసేశాడు.
సంక్రుద్ధో భరతశ్రేష్ఠ భీష్మవాహుప్రవేరితామ్ । సా పపాత తథా చ్ఛిన్నా సంక్రుద్ధేన కిరీటినా
ఓ భరతవంశశ్రేష్ఠా! కోపంతో భీష్ముడు తన రెండు చేతులతో ఆ శక్తిని విసిరాడు. కానీ అర్జునుడు కోపంతో దాన్ని ముక్కలు చేసి నేలపై పడేసాడు.
మేఘబృన్దపరిభ్రష్టా విచ్ఛిన్నేవ శతహ్రదా । ఛిన్నాం తాం శక్తిమాలోక్య భీష్మః క్రోధసమన్వితః
మేఘాల గుంపు నుంచి విడిపోయిన మేఘంలా, వంద ప్రవాహాల నదిలా ఆ శక్తి విరిగిపడింది. దాన్ని చూసి భీష్ముడు కోపంతో నిండిపోయాడు.
అచిన్తయద్రణే వీరో బుద్ధ్యా పరపురంజయః। శక్తోఽహం ధనుషైకేన నిహన్తుం సర్వపాణ్డవాన్
శత్రు నగరాలను జయించిన ఆ వీరుడు యుద్ధ మధ్యలో తనలో తాను ఇలా ఆలోచించాడు: 'ఒక్క విల్లుతోనే నేను పాండవులను అంతమొందించగలను.'