తతస్తస్మిన్క్షణే రాజంశ్చోదితో వానరధ్వజః । సధ్వజం సరథం సాశ్వం భీష్మమన్తర్దధే శరైః
ఆ సమయంలో, రాజా, వానరధ్వజుడు ప్రేరేపించబడి, తన బాణాలతో భీష్ముని—అతని ధ్వజం, రథం, గుర్రాలు సహా—దాచిపెట్టాడు.
స చాపి కురుముఖ్యానామృషభః పాణ్డవేరితాన్। సరవ్రతైః శరవ్రాతాన్బహుధా విదుధావ తాన్
కురువంశంలో శ్రేష్ఠుడైన, పాండవులకు శత్రువైన ఆ రథసారధి, తనవైపు వచ్చిన బాణవర్షాలను అనేక విధాలుగా చెదరగొట్టాడు.
తతః పాఞ్చాలరాజశ్చ ధృష్టకేతుశ్చ వీర్యవాన్ । పాణ్డవో భీమసేనశ్చ ధృష్టద్యుమ్నశ్చ పార్షతః
అప్పుడే పాంచాల రాజు, పరాక్రమశాలి ధృష్టకేతు, పాండవుడు భీమసేను, పృషతుని కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు కూడా,
యమౌ చ చేకితానశ్చ కేకయాః పఞ్చ చైవ హ । సాత్యకిశ్చ మహాబాహుః సౌభద్రోఽథ ఘటోత్కచః
యమద్వయులు, చెకితానుడు, కేకయ దేశపు ఐదుగురు సోదరులు, మహాబాహుడు సాత్యకి, సుభద్ర కుమారుడు అభిమన్యుడు, ఘటోత్కచుడు,
ద్రౌపదేయాః శిఖణ్డీ చ కున్తిభోజశ్చ వీర్యవాన్ । విరాటశ్చ మహారాజ పాణ్డవేయా మహాబలాః
ద్రౌపదీ కుమారులు, శిఖండీ, పరాక్రమవంతుడైన కుంతిభోజుడు, మహారాజు విరాటుడు—ఈ మహాబలశాలి పాండవులు,
ఏతే చాన్యే చ బహవః పీడితా భీష్మసాయకైః । సముద్ధృతాః ఫల్గునేన నిమగ్నాః శోకసాగరే
ఇంకా మరెన్నోమంది, భీష్ముని బాణాల వల్ల బాధపడుతూ, దుఃఖసాగరంలో మునిగిపోయిన వారిని అర్జునుడు రక్షించాడు.
తతః శిఖణ్డీ వేగేన ప్రగృహ్య పరమాయుధమ్। భీష్మమేవాభిదుద్రావ రక్ష్యమాణః కిరీటినా
ఆ వెంటనే శిఖండీ వేగంగా తన శ్రేష్ఠాయుధాన్ని పట్టుకొని, కిరీటధారి అర్జునుడు రక్షిస్తూ, నేరుగా భీష్మునివైపు దూసుకెళ్లాడు.
తతోఽస్యానుచరాన్హత్వా సర్వాన్రణవిభాగవిత్ । భీష్మమేవాభిదుద్రావ బీభత్సురపరాజితః
తర్వాత, యుద్ధ నైపుణ్యం కలిగిన, అపరాజితుడైన భీమసేను, భీష్ముని అనుచరులను సంహరించి, స్వయంగా భీష్మునివైపు దాడిచేశాడు.
సాత్యకిశ్చేకితానశ్చ ధృష్టద్యుమ్నశ్చ పార్షతః । విరాటో ద్రుపదశ్చైవ మాద్రీపుత్రౌ చ పాణ్డవౌ
సాత్యకి, చెకితానుడు, పృషతుని కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు, విరాటుడు, ద్రుపదుడు, మాద్రీ కుమారులు కూడా,
దుద్రువుర్భీష్మమేవాజౌ రక్షితా దృఢధన్వనా । అభిమన్యుశ్చ సమరే ద్రౌపద్యాః పఞ్చ చాత్మజాః
వారు అందరూ, ధృఢమైన ధనుస్సు పట్టినవాడి రక్షణలో, యుద్ధంలో భీష్మునివైపు దూసుకెళ్లారు. అభిమన్యుడు, ద్రౌపదీ కుమారులు ఐదుగురు కూడా యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు.
దదృశుః సమరే భీష్మం సముద్యతమహాయుధమ్ । తే సర్వే దృఢధన్వానః సంయుగేష్వపలాయినః
వారు యుద్ధంలో, మహాయుద్ధాయుధాన్ని ఎత్తిపట్టిన భీష్ముని చూశారు. అందరూ ధృఢమైన ధనుస్సు పట్టినవారు, యుద్ధంలో వెనక్కు తగలని వీరులు.
బహుధా భీష్మమానర్చ్ఛుర్మార్గణైః క్షతమార్గణైః । విధూయ తాన్బాణగణాన్యే ముక్తాః పార్థివోత్తమైః
వారు అనేక విధాలుగా బాణాలతో భీష్మునికి గౌరవం చూపారు, ఆయన్ని గాయపరిచారు. అయితే, రాజులలో శ్రేష్ఠులైన వారు వదిలిన ఆ బాణాల మేఘాలను భీష్ముడు తేలికగా దూరం చేసేశాడు.
పాణ్డవానామదీనాత్మా వ్యగాహత వరూథినీమ్ । చక్రే శరవిఘాతం చ క్రీడన్నివ పితామహః
భీష్ముడు భయపడకుండా, పాండవుల సైన్యంలోకి ప్రవేశించి, ఆటలాడుతున్నట్టు తన బాణాలతో వారిని గాయపరిచాడు.
నాభిసంధత్త పాఞ్చాల్యే స్మయమానో ముహుర్ముహుః । స్త్రీత్వం తస్యానుసంస్మృత్య భీష్మో బాణాఞ్శిఖణ్డినే
భీష్ముడు మళ్లీ మళ్లీ నవ్వుతూ, శిఖండీకి స్త్రీత్వం గుర్తు చేసుకుని, పాంచాలునిపై తన బాణాలను ఎక్కించలేదు.
జఘాన ద్రుపదానీకే రథాన్సప్త మహారథః । తతః కిలకిలాశబ్దః క్షణేన సమభూత్తదా
ఆ మహారథి ద్రుపదుని దళంలో ఏడురథాలను సంహరించాడు. వెంటనే అక్కడ ఘోరమైన శబ్దం ఒక్కసారిగా వినిపించింది.
మత్స్యపాఞ్చాలచేదీనాం తమేకమభిధావతామ్ । తే నరాశ్వరథవ్రాతైర్మార్గణైశ్చ పరంతప
మత్స్య, పాంచాల, చేది దేశాల యోధులు, గుఱ్ఱాలు, రథాలు, సైనికులతో కూడి, బాణవర్షాలతో ఒక్కడైన భీష్మునిపై దాడిచేశారు.
తమేకం ఛాదయామాసుర్మేఘా ఇవ దివాకరమ్ । భీష్మం భాగీరథీపుత్రం ప్రతపన్తం రణే రిపూన్
యుద్ధంలో శత్రువులను కాల్చుతున్న భాగీరథి కుమారుడు భీష్ముని, మేఘాలు సూర్యుడిని కప్పినట్టు, వారు చుట్టుముట్టారు.
తతస్తస్య చ తేషాం చ యుద్ధే దేవాసురోపమే । కిరీటీ భీష్మమానర్చ్ఛ పురస్కృత్య శిఖణ్డినమ్
ఆ యుద్ధం దేవతలు, దానవులు పోరాడినట్టు ఉగ్రంగా సాగింది. అప్పుడు అర్జునుడు శిఖండీని ముందుంచి, భీష్మునికి గౌరవం చూపించాడు.
ఏవం తే పాణ్డవాః సర్వే పురస్కృత్య శిఖణ్డినమ్ । వివ్యధుః సమరే భీష్మం పరివార్య సమన్తతః
అంతటా పాండవులు అందరూ శిఖండిని ముందుకు ఉంచి, భీష్ముని చుట్టుముట్టి యుద్ధంలో అతనిపై బాణాలు వర్షించారు.
శతఘ్నీభిః సుఘోరాభిః పరిఘైశ్చ పరశ్వథైః । ముద్గరైర్ముసలైః ప్రాసైః క్షేపణీయైశ్చ సర్వశః
భయంకరమైన శతఘ్నులు, గొప్ప గదలు, గొడ్డళ్ళు, ముద్గరాలు, ముసలులు, కత్తులు, కర్రలు, రకరకాల ఆయుధాలతో,
శరైః కనకపుఙ్ఖైశ్చ శక్తితోమరకమ్పనైః । నారాచైర్వత్సదన్తైశ్చ భుశుణ్డీభిశ్చ సర్వశః
బంగారు అంచులున్న బాణాలు, శక్తులు, తోమరాలు, జావెలిన్లు, ఇనుప బాణాలు, వత్సదంత బాణాలు, భుశుండి వంటి ఆయుధాలతో,
అతాడయన్రణే భీష్మం సహితాః సర్వసృఞ్జయాః । స విశీర్ణతనుత్రామాః పీడితో బహుభిస్తదా
సంజయులు కూడి భీష్మునిపై యుద్ధంలో దాడి చేశారు; అతని శరీరం అనేక చోట్ల గాయాలయ్యింది, రక్తం కారింది.
న వివ్యథే తదా భీష్మో భిద్యమానేషు మర్మసు । సందీప్తశరచాపాగ్నిరస్త్రప్రసృతమారుతః
అయితే భీష్ముడు తన ప్రాణస్థానాలు దెబ్బతిన్నా కూడా వెనకడుగు వేయలేదు; అతని విల్లు, బాణాలు అగ్నిలా జ్వలించాయి, ఆయుధాల గాలి బలంగా వీశింది.
నేమినిర్హ్రాదసంతాపో మహాస్త్రోదయపావకః । చిత్రచాపమహాజ్వాలో వీరక్షయమహేన్ధనః
అతడు గొప్ప ఆయుధాల అగ్నిలా గర్జిస్తూ, అతిశయమైన విల్లు అగ్ని జ్వాలలా, వీరుల నాశనం దారిగా భయంకరంగా కనిపించాడు.
యుగాన్తాగనిసమప్రఖ్యః పరేషాం సమపద్యత । నివృత్య రథసఙ్ఘానామన్తరేణ వినిఃసృతః
యుగాంతంలో అగ్నిలా భయంకరంగా మారి, రథాల మధ్య నుంచి బయటకు వచ్చి శత్రువులను భయపెట్టాడు.
దృశ్యతే స్మ నేరన్ద్రాణాం పునర్మధ్యగతశ్చరన్ । తతః పాఞ్చాలరాజం చ ధృష్టకేతుమతీత్య చ
అతడు మళ్లీ రాజుల మధ్యలోకి ప్రవేశిస్తూ, పాంచాల రాజు దగ్గరికి, ధృష్టకేతువు వైపు వెళ్ళాడు.
పాణ్డవానీకినీమధ్యమాససాద విశాంపతే। తతః సాత్యకిభీమౌ చ పాణ్డవం చ ధనఞ్జయమ్
అతడు పాండవ సేన మధ్యలోకి చేరాడు, రాజా! అక్కడ సాత్యకి, భీముడు, ధనంజయుడు కూడా ఉన్నారు.
ద్రుపదం చ విరాటం చ ధృష్టద్యుమ్నం చ పార్షతమ్ । భీమఘోషైర్మహావేగైర్మర్మావరణభేదిభిః
ద్రుపదుడు, విరాటుడు, పృశతుని కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు— వీరంతా గర్జించే, వేగంగా దూసుకెళ్లే, కవచాన్ని ఛేదించే బాణాలతో సిద్ధంగా ఉన్నారు.
షడేతాన్నిశితైర్భీష్మః ప్రవివ్యాధోత్తకైః శరైః । తస్య తే నిశితాన్బాణాత్సన్నివార్య మహారథాః
భీష్ముడు తన రథం మీద నుంచి ఈ ఆరుగురిని పదునైన బాణాలతో గాయపరిచాడు; కానీ ఆ మహారథులు అతని బాణాలను అడ్డుకున్నారు.
దశభిర్దశభిర్భీష్మమర్దయామాసురోజసా । శిఖణ్డీ తు మహాబాణాన్యాన్ముమోచ మహారథః
వారు ఒక్కొక్కరు పది బాణాలతో భీష్మునిపై బలంగా దాడి చేశారు; శిఖండీ మహారథుడు కూడా గొప్ప బాణాలను వదిలాడు.