తతః క్రుద్ధో మహారాజ పార్షతః పరవీరహా । ద్రోణాయ చిక్షేప గదాం యమదణ్డోపమాం రణే
అప్పుడు పాంచాలుని కుమారుడు, శత్రువులను భయపెట్టేవాడు, కోపంతో యుద్ధంలో యమధండంలాంటి గొప్ప గదను ద్రోణుడిపై విసిరాడు.
తామాపతన్తీం సహసా హేమపట్టవిభూషితామ్। శరైః పఞ్చాశతా ద్రోణో వారయామాస సంయుగే
ఆ బంగారు పట్టాలతో అలంకరించబడిన గదను, ద్రోణుడు యుద్ధంలో యాభై బాణాలతో అడ్డుకున్నాడు.
సా ఛిన్నా బహుధా రాజన్ద్రోగచాపచ్యుతైః శరైః । చూర్ణీకృతా విశీర్యన్తీ పపాత వసుధాతలే
రాజా! ద్రోణుడి విల్లు నుంచి వచ్చిన బాణాలతో ఆ గద అనేక ముక్కలుగా చీలిపోయి, పిండి అయి, నేలపై పడిపోయింది.
గదాం వినిహతాం దృష్ట్వా పార్షతః శత్రుతాపనః । ద్రోణాయ శక్తిం చిక్షేప సర్వపారశవీం శుభామ్
తన గద నాశనం అయినదాన్ని చూసి, పాంచాలుని కుమారుడు, శత్రువులకు భయంకరుడు, అన్ని వైపులా పదునైన, అందమైన శక్తిని ద్రోణుడిపై విసిరాడు.
తాం ద్రోణో నవభిర్బాణైశ్చిచ్ఛేద యుధి భారత। పార్షతం చ మహేష్వాసం పీజయామాస సంయుగే
భారతా! ద్రోణుడు ఆ శక్తిని తొమ్మిది బాణాలతో యుద్ధంలో కోసేసి, గొప్ప బలమున్న పాంచాలుని కుమారుడిని యుద్ధంలో బలంగా నొప్పించాడు.
ఏవమేతన్మహాయుద్ధం ద్రోణపార్షతయోరభూత్। భీష్మం ప్రతి మహారాజ ఘోరరూపం భయానకమ్
ఇలా, మహారాజా! భీష్ముని ఎదుట, ద్రోణుడు మరియు పాంచాలుని కుమారుడి మధ్య ఘోరమైన, భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది.
అర్జునః ప్రాప్య గాఙ్గేయం పీడయన్నిశితైః శరైః । అభ్యద్రవత సంయత్తో వనే మత్తమివ ద్విపమ్
అర్జునుడు, గంగా కుమారుడిని చేరుకుని, పదునైన బాణాలతో అతన్ని బాధిస్తూ, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా, అడవిలో మత్తులో ఉన్న ఏనుగులా దూసుకెళ్లాడు.
ప్రత్యుద్యయౌ చ తం రాజా భగదత్తః ప్రతాపవాన్ । త్రిధా భిన్నేన నాగేన మదాన్ధేన మహాబలః
అప్పుడు భగదత్తుడు అనే మహావీరుడు, మూడు విధాలుగా శిక్షణ పొందిన, మత్తులో ఉన్న, బలమైన ఏనుగుపై ఎక్కి, అర్జునుడిని ఎదుర్కొనడానికి వచ్చాడు.
తమాపతన్తం సహసా మహేన్ద్రగజసన్నిభమ్ । పరం యత్నం సమస్థాయ బీభత్సుః ప్రత్యపద్యత
ఆ రాజు, దేవతల ఏనుగుతో సమానంగా, వేగంగా దూసుకొస్తుండగా, అర్జునుడు తన శక్తినంతా కూడగట్టి అతనిని ఎదుర్కొన్నాడు.
తతో గజగతో రాజా భగదత్తః ప్రతాపవాన్ । అర్జునం శరవర్షేణ వారయామాస సంయుగే
ఆ తర్వాత, భగదత్తుడు ఏనుగుపై కూర్చొని, తన పరాక్రమంతో, యుద్ధంలో అర్జునుడిని బాణాల వర్షంతో అడ్డుకున్నాడు.
అర్జునస్తు తతో నాగమాయాన్తం రజతోపమైః । విమలైరాయసైస్తీక్ష్ణైరవిధ్యత మహారణే
అయితే అర్జునుడు, యుద్ధంలో ముందుకు వస్తున్న ఆ ఏనుగును, వెండిలా మెరిసే, పదునైన, ఇనుప బాణాలతో గాయపరిచాడు.
శిఖణ్డినం చ కౌన్తేయో యాహియాహీత్యచోదయత్। భీష్మం ప్రతి మహారాజ జహ్యేనమితి చాబ్రవీత్
కుంతీ కుమారుడు అర్జునుడు, శిఖండిని ప్రోత్సహిస్తూ, 'వెళ్ళు, వెళ్ళు!' అని చెప్పి, 'భీష్ముడిని యుద్ధంలో ఎదుర్కొని, అతన్ని సంహరించు' అని ఆదేశించాడు.
ప్రాగ్జ్యోతిషస్తతో హిత్వా పాణ్డవం పాణ్డుపూర్వజ। ప్రయయౌ త్వరితో రాజన్ద్రుపదస్య రథం ప్రతి
అప్పుడు ప్రాగ్జ్యోతిషపుర రాజు, పాండవుని, అతని అన్నయ్యను వదిలిపెట్టి, వేగంగా ద్రుపదుని రథం వైపు వెళ్లాడు.
తతోఽర్జునో మహారాజ భీష్మమభ్యద్రవద్ద్రుతమ్। శిఖణ్డినం పురస్కృత్య తతో యుద్ధమవర్తత
ఆ తర్వాత అర్జునుడు, మహారాజా! శిఖండిని ముందుంచుకుని, భీష్ముడిపై వేగంగా దాడి చేశాడు. అలా యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
తతస్తే తావకాః శూరాః పాణ్డవం రభసం యుధి । సమభ్యధావన్క్రోశన్తస్తదద్భుతమివాభవత్
ఆ సమయంలో నీ వీరులందరూ యుద్ధంలో అర్జునుడిపై ఉత్సాహంగా దూకారు. వారు గట్టిగా అరుస్తూ ముందుకు వచ్చారు. ఆ దృశ్యం నిజంగా ఆశ్చర్యంగా కనిపించింది.
నానావిధాన్యనీకాని పుత్రాణాం తే జనాధిప । అర్జునో వ్యధమత్కాలే దివీవాభ్రాణి మారుతః
రాజు కుమారుల విభిన్న సైన్యాలను అర్జునుడు సరైన సమయంలో, ఆకాశంలో మేఘాలను గాలి ఎటు తోడుతుందో అలా, చెల్లాచెదురుగా చేసేశాడు.
శిఖణ్డీ తు సమాసాద్య భరతానాం పితామహమ్। ఇషుభిస్తూర్ణమవ్యగ్రో బహుభిః స సమాచినోత్
శిఖండీ, భారత వంశానికి పెద్దవాడైన భీష్ముని దగ్గరకు చేరి, ఆత్మస్థైర్యంతో ఎంతో వేగంగా అనేక బాణాలతో అతన్ని ముంచెత్తాడు.
రథాగ్న్యగారశ్చాపార్చిరశిశక్తిగదేన్ధనః । శరసఙ్ఘమహాజ్వాలః క్షత్రియాన్సమరేఽదహత్
ఆయన రథం యజ్ఞవేదికలా, విల్లు అగ్నిలా, బాణాలు, శక్తులు ఇంధనంలా మారాయి. ఆ బాణాల అగ్ని యుద్ధంలో క్షత్రియులను కాల్చేసింది.
యథాఽగ్నిః సుమహానిద్ధః కక్షే చరతి సానిలః। తథా జజ్వాల భీష్మోఽపి దివ్యాన్యస్త్రాణ్యుదీరయన్
ఎలా పెద్ద అగ్ని గాలి తోడుతో అడవిలో వ్యాపిస్తుందో, అలా భీష్ముడు దివ్యాస్త్రాలను ప్రయోగిస్తూ యుద్ధంలో దహించసాగాడు.
సోమకాంశ్చ రణే భీష్మో జఘ్నే పార్థపదానుగాన్ । న్యవారయత తత్సైన్యం పాణ్డవస్య మహారథః
యుద్ధంలో భీష్ముడు సోమకులను, అర్జునుడి అనుచరులను సంహరించాడు. ఆ మహారథుడు పాండవుల సైన్యాన్ని అడ్డగించాడు.
సువర్ణపుఙ్ఖైరిషుభిః శితైః సన్నతపర్వభిః । నాదయన్స దిశో భీష్మః ప్రదిశశ్చ మహాహవే
పసిడి పుంఖాలతో, వంగిన, పదునైన బాణాలతో భీష్ముడు యుద్ధరంగంలో అన్ని దిశలను, ప్రక్కలను గంభీర ధ్వనితో నింపేశాడు.
పాతయన్రథినో రాజన్హయాంశ్చ సహ సాదిభిః । ముణ్డతాలవనానీవ చకార స రథవ్రజాన్
ఓ రాజా! రథికులను, గుర్రాలను వారి స్వారీలతో కూడి పడగొడుతూ, భీష్ముడు రథాల సమూహాలను ముండ, తాళ వనాల్లా మార్చేశాడు.
నిర్మనుష్యాన్రథాన్రాజన్గజానశ్వాంశ్చ సంయుగే । చకార సమరే భీష్మః సర్వశస్త్రభృతాం వరః
యుద్ధంలో భీష్ముడు, ఆయుధాల యందు నిపుణుడైనవాడు, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలను మనుషులు లేకుండా చేసేశాడు, ఓ రాజా!
తస్య జ్యాతలనిర్ఘోషం విస్ఫూర్జితమివాశనేః । నిశమ్య సర్వతో రాజన్సమకమ్పన్త సైనికాః
ఆయన విల్లుపోగు గర్జన మేఘగర్జనలా వినిపించగా, అన్ని వైపులా సైనికులందరూ భయంతో వణికిపోయారు, ఓ రాజా!
అఘోమా న్యపతన్బాణాః పితుస్తే మనుజేశ్వర । నాసఞ్జన్త శరీరేషు భీష్మచాపచ్యుతాః శరాః
నీ తండ్రి బాణాలు మబ్బుల్లా పడుతుండగా, భీష్ముని విల్లుపోగు నుంచి వచ్చిన ఒక్క బాణమూ లక్ష్యాన్ని తప్పలేదు, ఓ రాజులలో అధిపతి!
నిర్మనుష్యాన్రథాన్రాజన్సుయుక్తాఞ్జవనైర్హయైః । వాతాయమానానద్రాక్షం ధ్రియమాణాన్విశాంపతే
ఓ ప్రజలాధిపతి! వేగంగా పరిగెత్తే గుర్రాలతో బాగా కట్టిన రథాలు, లోపల మనుషులు లేకుండా, గాలిలో ఊగిపోతూ అయినా ఇంకా చెల్లాచెదురుగా కనిపించాయి.
చేదికాశికరూశానాం సహస్రాణి చతుర్దశ । మహారథాః సమాఖ్యాతాః కులపుత్రాస్తనుత్యజః
చేడులు, కాశీలు, కరూషులలోని పద్నాలుగు వేల మంది మహారథులు, మంచి వంశాలలో పుట్టినవారు, ప్రాణాలను త్యాగం చేసినవారు—
అపరావర్తినః శూరాః సువర్ణవికృతధ్వజాః । సంగ్రామే భీష్మమాసాద్య సవాజిరథకుఞ్జరాః
వారు ధైర్యవంతులు, వెనక్కి తగ్గని వారు, బంగారు జెండాలతో, తమ గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులతో కలిసి యుద్ధంలో భీష్ముని ఎదిరించారు.
జగ్ముస్తే పరలోకాయ వ్యాదితాస్యమివాన్తకమ్। న తత్రాసీద్రణే రాజన్సోమకానాం మహారథః
వారు అందరూ, నోరు తెరిచి ఎదురుగా ఉన్న యముని వలె, పరలోకానికి వెళ్లిపోయారు. ఆ యుద్ధంలో సోమకులలో ఒక్క మహారథుడూ మిగలలేదు, ఓ రాజా!
యః సంప్రాప్య రణే భీష్మం జీవితే స్మ మనో దధే । తాంశ్చ సర్వాన్రణే యోధాన్ప్రేతరాజపురం ప్రతి
ఎవరైనా యుద్ధంలో భీష్ముని ఎదుర్కొని, ప్రాణాలతో బయటపడాలని ఆశించినవారు, వారందరినీ యముని నగరానికి పంపించాడాయన.