శిఖణ్డినం పురస్కృత్య పాణ్డవం చ ధనఞ్జయమ్ । భీష్మస్య పాతనే యత్నం పరమం తే సమాస్థితాః
శిఖండిని, ధనంజయుడిని ముందుంచి, భీష్ముడిని పడగొట్టేందుకు వారు తమ శక్తినంతా పెట్టారు.
తతస్త్వ సుతాదిష్టా నానాజనపదేశ్వరాః। ద్రోణేన సహపుత్రేణ సహసేనా మహాబలాః
ఆ సమయంలో నీ కుమారుడు ఆజ్ఞ ఇచ్చినట్టు, అనేక దేశాధిపతులు, ద్రోణుడు తన కుమారుడితో, సేనలతో కలిసి అక్కడ చేరారు.
దుఃశాసనశ్చ బలవాన్సహ సర్వైః సహోదరైః । భీష్మం సమరమధ్యస్థం పాలయాంచక్రిరే తదా
బలవంతుడైన దుఃశాసనుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి, యుద్ధమధ్యంలో ఉన్న భీష్ముని రక్షణకు నిలిచాడు.
తతస్తు తావకాః శూరాః పురస్కృత్య మహావ్రతమ్। శిఖణ్డిప్రముఖాన్పార్థాన్యోధయన్తి స్మ సంయుగే
ఆ తర్వాత నీ వీరులు, మహావ్రతుడైన భీష్ముని ముందుంచి, శిఖండిని ముందుండి వచ్చిన పాండవులతో యుద్ధం చేశారు.
చేదిభిస్తు సపాఞ్చాలైః సహితో వానరధ్వజః । యయౌ శాన్తనవం భీష్మం పురస్కృత్య శిఖణ్డినమ్
చేడీలు, పాంచాళులతో కలిసి వానరధ్వజుడు, శిఖండిని ముందుంచి, శాంతనువు కుమారుడైన భీష్ముని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
ద్రోణపుత్రం శినేర్నప్తా ధృష్టకేతుస్తు పౌరవమ్ । అభిమన్యుః సహామాత్యం దుర్యోధమయోధయత్
శినిపౌత్రుడైన ధృష్టకేతువు ద్రోణుని కుమారుడిని ఎదుర్కొన్నాడు. అభిమన్యుడు తన మంత్రులతో కలిసి దుర్యోధనుడితో యుద్ధం చేశాడు.
విరాటస్తు సహానీకః సహసేనం జయద్రథమ్ । వృద్ధక్షత్రస్య దాయాదమాససాద పరంతప
విరాటుడు తన సైన్యంతో కలిసి వృద్ధక్షత్రుని వారసుడైన జయద్రథుని ఎదుర్కొన్నాడు, శత్రువులకు భయంకరుడా!
మద్రరాజం మహేష్వాసం సహసైన్యం యుధిష్ఠిరః । భీమసేనోఽభిగుప్తస్తు నాగానీకముపాద్రవత్
యుధిష్ఠిరుడు తన సైన్యంతో కలిసి మహాబలశాలి మద్రరాజును ఎదుర్కొన్నాడు. భీమసేనుడు బలమైన రక్షణతో నాగసైన్యంపై దాడి చేశాడు.
అప్రధృష్యమనావార్యం సర్వశస్త్రభృతాం వరమ్ । ద్రోణం ప్రతి యయౌ యత్తః పాఞ్చాల్యః సహ సోదరైః
అప్రతిహతుడైన, అన్ని ఆయుధాల్లో నిపుణుడైన ద్రోణుని ఎదుర్కొనడానికి పాంచాళుడు తన అన్నదమ్ములతో సిద్ధమయ్యాడు.
కర్ణికారధ్వజం చైవ సింహకైతురరిందమః । ప్రత్యుజ్జగామ సౌభద్రం రాజపుత్రో బృహద్బలః
కర్ణికారధ్వజాన్ని మోసిన సౌభద్రుని ఎదుర్కొనడానికి సింహధ్వజుడైన భగదత్తుడు యుద్ధానికి వచ్చాడు.
శిఖణ్డినం చ పుత్రాస్తే పాణ్డవం చ ధనఞ్జయమ్ । రాజభిః సమరే పార్థమభిపేతుర్జిఘాంసవః
నీ కుమారులు, రాజులతో కలిసి, యుద్ధంలో శిఖండిని, ధనంజయుడిని చుట్టుముట్టి, పార్థుని చంపాలని ప్రయత్నించారు.
తస్మిన్నతిమహాభీమే సేనయోర్వై పరాక్రమే । సంప్రధావత్స్వనీకేషు మేదినీ సమకమ్పత
ఆ భయంకరమైన సైన్యాల పోరులో, వారు తమ తమ వర్గాల్లో పరుగెత్తినప్పుడు, భూమి కంపించింది.
తాన్యనీకాన్యనీకేషు సమయుధ్యన్త భారత । తావకానాం పరేషాం చ దృష్ట్వా శాన్తనవం రణే
ఓ భారతా, ఆ యుద్ధరంగంలో శాంతనువు కుమారుడిని చూసి, నీవారు, శత్రువులు — రెండూ పరస్పరం పోరాడారు.
తతస్తేషాం ప్రయతతామన్యోన్యమభిధావతామ్ । ప్రాదురాసీన్మహాశబ్దో దిక్షు సర్వాసు భారత
ఆ యోధులు పరస్పరం ఎదురెదురుగా దూకుతూ పోరాడుతుండగా, అన్ని దిక్కులా ఘోరమైన శబ్దం వ్యాపించింది, ఓ భారతా.
శఙ్ఖదున్దుభిఘోషశ్చ వారణానాం చ బృంహితైః । సింహనాదశ్చ సైన్యానాం దారుణః సమపద్యత
శంఖాలు, డుండుభులు మోగాయి; ఏనుగుల గర్జనలు, సైనికుల సింహగర్జనలు భయంకరంగా వినిపించాయి.
సా చ సర్వనరేన్ద్రాణాం చన్ద్రార్కసదృశీ ప్రభా । హారాఙ్గదకిరీటేషు నిష్ప్రభా సమపద్యత
అందరు రాజుల కాంతి చంద్రుడు, సూర్యునిలా ప్రకాశించేది; కానీ వారి హారాలు, కంకణాలు, కిరీటాలపై ఆ కాంతి మసకబారిపోయింది.
రజోమేఘాస్తు సంజజ్ఞుః శస్త్రవిద్యుద్భిరావృతాః । ధనుషాం చాపి నిర్ఘోషో దారుణః సమపద్యత
పొడుగుతున్న ఆయుధాల మెరుపులతో కూడిన ధూళి మేఘాలు ఎగిసిపడ్డాయి; విల్లుల గట్టిపాట భయంకరంగా మారింది.
బాణశఙ్ఖప్రణాదాశ్చ భేరీణాం చ మహాస్వనాః । రథఘోషశ్చ సంజజ్ఞే సేనయోరుభయోరపి
బాణాలు, శంఖాల శబ్దాలు, బేరీలు మోగిన గొప్ప ధ్వని, రథాల గర్జనలు — ఇవన్నీ రెండు సైన్యాల నుండీ వినిపించాయి.
ప్రాసశక్త్యృష్టిసఙ్ఘైశ్చ బాణౌఘైశ్చ సమాకులమ్ । నిష్ప్రకాశమివాకాశం సేనయోః సమపద్యత
ప్రాసాలు, శక్తులు, ఇష్టికలు, బాణాల వర్షంతో రెండు సైన్యాల మధ్య ఆకాశం వెలుగు కోల్పోయినట్లయింది.
అన్యోన్యం రథినః పేతుర్వాజినశ్చ మహాహవే । కుఞ్జరాన్కుఞ్జరా జఘ్నుః పాదాతాంశ్చ పదాతయః
ఆ మహాయుద్ధంలో రథస్వారులు పరస్పరం పడిపోవడం, గురిస్వారులు తలపడటం, ఏనుగులు ఏనుగులను కొట్టడం, కాలాళ్లు కాలాళ్లతో యుద్ధించడం జరిగింది.
తత్రాసీత్సుమహద్యుద్ధం కురూణాం పాణ్డవైః సహ। భీష్మహేతోర్నరవ్యాఘ్ర శ్యేనయోరామిషే యథా
అక్కడ కౌరవులు, పాండవులు భీష్ముని కోసం ఘోరమైన యుద్ధం చేశారు, మానవసింహా! అది మాంసం కోసం రెండు గద్దలు పోట్లాడినట్లు ఉండింది.
తయోః సమాగమో ఘోరో బభూవ యుధి భారత। అన్యోన్యస్య వధార్థాయ జిగీషూణాం మహాహవే
ఆ రెండు వర్గాల మధ్య యుద్ధం భయంకరంగా మారింది, ఓ భారతా! ఇద్దరూ పరస్పరం నాశనం చేయాలని, విజయం సాధించాలనే తపనతో పోరాడారు.
అభిమన్యుర్మహారాజ తవ పుత్రమయోధయత్। మహత్యా సేనయా యుక్తం భీష్మహేతోః పరాక్రమీ
ఓ మహారాజా! భీష్ముని కోసం పరాక్రమాన్ని చూపిస్తూ, అభిమన్యుడు గొప్ప సైన్యంతో ఉన్న నీ కుమారుడితో యుద్ధం చేశాడు.
దుర్యోధనో రణే కార్షిం నవభిర్నతపర్వభిః। ఆజఘానోరసి క్రుద్ధః పునశ్చైనం త్రిభిః శరైః
దుర్యోధనుడు యుద్ధంలో కోపంతో, కార్ష్ణిని తొమ్మిది పదునైన బాణాలతో ఛాతి మీద కొట్టి, మళ్లీ మూడు బాణాలతో దాడి చేశాడు.
తస్య శక్తిం రణే కార్ష్ణిర్మృత్యోర్జిహ్వామివాయసీమ్। ప్రేషయామాస సంక్రుద్ధో దుర్యోధనరథం ప్రతి
కార్ష్ణి కోపంతో, మృత్యువు నాలుకలా ఉక్కుతో చేసిన శక్తిని దుర్యోధనుని రథం వైపు విసిరాడు.
తామాపతన్తీం సహసా ఘోరరూపాం విశాంపతే । ద్విధా చిచ్ఛేద తే పుత్రః క్షురప్రేణ మహారథః
ఓ రాజాధిరాజా! ఆ భయంకరమైన శక్తి వేగంగా వచ్చేటప్పుడు, నీ కుమారుడు పదునైన బాణంతో దాన్ని రెండు ముక్కలు చేశాడు.
తాం శక్తిం పతితాం దృష్ట్వా కార్ష్ణిః పరమకోపనః । దుర్యోధనం త్రిభిర్బాణైర్బాహ్వోరురసి చార్పయత్
ఆ శక్తి పడిపోవడం చూసి, కార్ష్ణి తీవ్రమైన కోపంతో, దుర్యోధనుని చేతులు, ఛాతిపై మూడు బాణాలు వదిలాడు.
పునశ్చైనం శరైర్ఘోరైరాజఘాన స్తనాన్తరే । దశభిర్భరతశ్రేష్ఠ దుర్యోధనమమర్షణమ్
తర్వాత మళ్లీ, ఓ భారతశ్రేష్ఠా! కార్ష్ణి దుర్యోధనుని ఛాతిపై పది ఘోరమైన బాణాలతో గాయపరిచాడు.
తద్యుద్ధమభవద్ధోరం చిత్రరూపం చ భారత। ఈక్షితృప్రీతితజననం సర్వపార్థివపూజితమ్
ఆ యుద్ధం భయంకరంగా, అద్భుతంగా మారింది, ఓ భారతా! చూసేవారికి ఆనందాన్ని ఇచ్చింది, అందరు రాజులు దాన్ని గౌరవించారు.
భీష్మస్య నిధనార్థాయ పార్థస్య విజయాయ చ। యుయుధాతే రణే వీరౌ సౌభద్రకురుపుఙ్గవౌ
భీష్ముని మరణం కోసం, అర్జునుని విజయానికి, సౌభద్రుడు, కౌరవులలో శ్రేష్ఠుడు ఇద్దరూ యుద్ధరంగంలో పరాక్రమంగా పోరాడారు.