చిన్తయిత్వా మహాబాహుః పితా దేవవ్రతస్తవ । అభ్యాశస్థం మహారాజ పాణ్డవం వాక్యమబ్రవీత్
అలా ఆలోచించిన తరువాత, నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు, మహాబాహువు, తన దగ్గర ఉన్న పాండవునికి ఇలా అన్నాడు, ఓ రాజా.
యుధిష్ఠిర మహాప్రాజ్ఞ సర్వశాస్త్రవిశారద । శృణుష్వ వచనం తాత ధర్మ్యం స్వర్గ్యం చ జల్పతః
"యుధిష్ఠిరా, మహాప్రజ్ఞావంతుడా, అన్ని శాస్త్రాలలో నిపుణుడా, నా ధర్మమైన, స్వర్గప్రాప్తికి దోహదపడే మాటలు విను, నా బిడ్డా."
నిర్విష్ణోఽస్మి భృశం తాత దేహేనానేన భారత । ఘ్నతశ్చ మే గతః కాలః సుబహూన్ప్రాణినో రణే
"ఈ శరీరంతో నేను చాలా అలసిపోయాను, నా బిడ్డా. యుద్ధంలో నేను కొట్టినప్పుడు, అనేక ప్రాణుల మరణ సమయం వచ్చేసింది."
తస్మాత్పార్థం పురోధాయ పాఞ్చాలాన్సృజ్జయాంస్తథా । మద్వధే క్రియతాం యత్నో మమ చేదిచ్ఛసి ప్రియమ్
"కాబట్టి, అర్జునుడిని ముందుకు పెట్టి, పాంచాలులు, శ్రీంజయులతో కలిసి నా మరణానికి ప్రయత్నించండి. నాకిష్టమైనది కావాలంటే ఇదే చేయాలి."
తస్య తన్మతమాజ్ఞాయ పాణ్డవః సత్యదర్శనః । భీష్మం ప్రతి యయౌ రాజా సంగ్రామే సహ సృఞ్జయైః
ఆ సలహా అర్థం చేసుకున్న పాండవుడు, నిజాన్ని గ్రహించినవాడు, శృంజయులతో కలిసి యుద్ధంలో భీష్ముడి వైపు ముందుకు సాగాడు.
ధృష్టద్యుమ్నస్తతో రాజన్పాణ్డవశ్చ యుధిష్ఠిరః । శ్రుత్వా భీష్మస్య తాం వాచం చోదయామాసతుర్బలమ్
రాజా! ఆ సమయంలో ధృష్టద్యుమ్నుడు, యుధిష్ఠిరుడు భీష్ముని మాటలు విని తమ సైన్యాన్ని ముందుకు నడిపించారు.
అభిద్రవధ్యం యుద్ధ్యధ్వం భీష్మం జయత సంయుగే । రక్షితాః సత్యసన్ధేన జిష్ణునా రిపుజిష్ణునా
భీష్ముడిపై దాడి చేసి, యుద్ధం చేసి, అతన్ని జయించండి. మీరు నిజాయితీగల, శత్రువులను జయించే అర్జునుని రక్షణలో ఉన్నారు.
అయం చాపి మహేష్వాసః పార్షతో వాహినీపతిః । భీమసేనశ్చ సమరే పాలయిష్యతి వో ధ్రువమ్
ఈ మహాబాణధారి, పార్షత సైన్యాధిపతి, అలాగే సమరంలో భీమసేనుడు తప్పకుండా మిమ్మల్ని రక్షిస్తారు.
మా వో భీష్మాద్భయం కించిదస్త్వద్య యుధి సృఞ్జయాః। ధ్రువం భీష్మం విజేష్యామః పురస్కృత్య శిఖణ్డినమ్
శృంజయులారా! ఈ రోజు భీష్ముడి గురించి ఏ భయం మీకు ఉండకూడదు. శిఖండిని ముందుంచి, మనం ఖచ్చితంగా భీష్ముడిని ఓడిస్తాము.
తే తథా సమయం కృత్వా దశమేఽహని పాణ్డవాః। బ్రహ్మలోకపరా భూత్వా సంజగ్ముః క్రోధమూర్చ్ఛితాః
పదవ రోజు పాండవులు అలా ఒప్పందం చేసుకుని, బ్రహ్మలోకాన్ని సాధించాలనే సంకల్పంతో, కోపంతో ఉప్పొంగి యుద్ధానికి దూసుకెళ్లారు.
శిఖణ్డినం పురస్కృత్య పాణ్డవం చ ధనఞ్జయమ్ । భీష్మస్య పాతనే యత్నం పరమం తే సమాస్థితాః
శిఖండిని, ధనంజయుడిని ముందుంచి, భీష్ముడిని పడగొట్టేందుకు వారు తమ శక్తినంతా పెట్టారు.
తతస్త్వ సుతాదిష్టా నానాజనపదేశ్వరాః। ద్రోణేన సహపుత్రేణ సహసేనా మహాబలాః
ఆ సమయంలో నీ కుమారుడు ఆజ్ఞ ఇచ్చినట్టు, అనేక దేశాధిపతులు, ద్రోణుడు తన కుమారుడితో, సేనలతో కలిసి అక్కడ చేరారు.
దుఃశాసనశ్చ బలవాన్సహ సర్వైః సహోదరైః । భీష్మం సమరమధ్యస్థం పాలయాంచక్రిరే తదా
బలవంతుడైన దుఃశాసనుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి, యుద్ధమధ్యంలో ఉన్న భీష్ముని రక్షణకు నిలిచాడు.
తతస్తు తావకాః శూరాః పురస్కృత్య మహావ్రతమ్। శిఖణ్డిప్రముఖాన్పార్థాన్యోధయన్తి స్మ సంయుగే
ఆ తర్వాత నీ వీరులు, మహావ్రతుడైన భీష్ముని ముందుంచి, శిఖండిని ముందుండి వచ్చిన పాండవులతో యుద్ధం చేశారు.
చేదిభిస్తు సపాఞ్చాలైః సహితో వానరధ్వజః । యయౌ శాన్తనవం భీష్మం పురస్కృత్య శిఖణ్డినమ్
చేడీలు, పాంచాళులతో కలిసి వానరధ్వజుడు, శిఖండిని ముందుంచి, శాంతనువు కుమారుడైన భీష్ముని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
ద్రోణపుత్రం శినేర్నప్తా ధృష్టకేతుస్తు పౌరవమ్ । అభిమన్యుః సహామాత్యం దుర్యోధమయోధయత్
శినిపౌత్రుడైన ధృష్టకేతువు ద్రోణుని కుమారుడిని ఎదుర్కొన్నాడు. అభిమన్యుడు తన మంత్రులతో కలిసి దుర్యోధనుడితో యుద్ధం చేశాడు.
విరాటస్తు సహానీకః సహసేనం జయద్రథమ్ । వృద్ధక్షత్రస్య దాయాదమాససాద పరంతప
విరాటుడు తన సైన్యంతో కలిసి వృద్ధక్షత్రుని వారసుడైన జయద్రథుని ఎదుర్కొన్నాడు, శత్రువులకు భయంకరుడా!
మద్రరాజం మహేష్వాసం సహసైన్యం యుధిష్ఠిరః । భీమసేనోఽభిగుప్తస్తు నాగానీకముపాద్రవత్
యుధిష్ఠిరుడు తన సైన్యంతో కలిసి మహాబలశాలి మద్రరాజును ఎదుర్కొన్నాడు. భీమసేనుడు బలమైన రక్షణతో నాగసైన్యంపై దాడి చేశాడు.
అప్రధృష్యమనావార్యం సర్వశస్త్రభృతాం వరమ్ । ద్రోణం ప్రతి యయౌ యత్తః పాఞ్చాల్యః సహ సోదరైః
అప్రతిహతుడైన, అన్ని ఆయుధాల్లో నిపుణుడైన ద్రోణుని ఎదుర్కొనడానికి పాంచాళుడు తన అన్నదమ్ములతో సిద్ధమయ్యాడు.
కర్ణికారధ్వజం చైవ సింహకైతురరిందమః । ప్రత్యుజ్జగామ సౌభద్రం రాజపుత్రో బృహద్బలః
కర్ణికారధ్వజాన్ని మోసిన సౌభద్రుని ఎదుర్కొనడానికి సింహధ్వజుడైన భగదత్తుడు యుద్ధానికి వచ్చాడు.
శిఖణ్డినం చ పుత్రాస్తే పాణ్డవం చ ధనఞ్జయమ్ । రాజభిః సమరే పార్థమభిపేతుర్జిఘాంసవః
నీ కుమారులు, రాజులతో కలిసి, యుద్ధంలో శిఖండిని, ధనంజయుడిని చుట్టుముట్టి, పార్థుని చంపాలని ప్రయత్నించారు.
తస్మిన్నతిమహాభీమే సేనయోర్వై పరాక్రమే । సంప్రధావత్స్వనీకేషు మేదినీ సమకమ్పత
ఆ భయంకరమైన సైన్యాల పోరులో, వారు తమ తమ వర్గాల్లో పరుగెత్తినప్పుడు, భూమి కంపించింది.
తాన్యనీకాన్యనీకేషు సమయుధ్యన్త భారత । తావకానాం పరేషాం చ దృష్ట్వా శాన్తనవం రణే
ఓ భారతా, ఆ యుద్ధరంగంలో శాంతనువు కుమారుడిని చూసి, నీవారు, శత్రువులు — రెండూ పరస్పరం పోరాడారు.
తతస్తేషాం ప్రయతతామన్యోన్యమభిధావతామ్ । ప్రాదురాసీన్మహాశబ్దో దిక్షు సర్వాసు భారత
ఆ యోధులు పరస్పరం ఎదురెదురుగా దూకుతూ పోరాడుతుండగా, అన్ని దిక్కులా ఘోరమైన శబ్దం వ్యాపించింది, ఓ భారతా.
శఙ్ఖదున్దుభిఘోషశ్చ వారణానాం చ బృంహితైః । సింహనాదశ్చ సైన్యానాం దారుణః సమపద్యత
శంఖాలు, డుండుభులు మోగాయి; ఏనుగుల గర్జనలు, సైనికుల సింహగర్జనలు భయంకరంగా వినిపించాయి.
సా చ సర్వనరేన్ద్రాణాం చన్ద్రార్కసదృశీ ప్రభా । హారాఙ్గదకిరీటేషు నిష్ప్రభా సమపద్యత
అందరు రాజుల కాంతి చంద్రుడు, సూర్యునిలా ప్రకాశించేది; కానీ వారి హారాలు, కంకణాలు, కిరీటాలపై ఆ కాంతి మసకబారిపోయింది.
రజోమేఘాస్తు సంజజ్ఞుః శస్త్రవిద్యుద్భిరావృతాః । ధనుషాం చాపి నిర్ఘోషో దారుణః సమపద్యత
పొడుగుతున్న ఆయుధాల మెరుపులతో కూడిన ధూళి మేఘాలు ఎగిసిపడ్డాయి; విల్లుల గట్టిపాట భయంకరంగా మారింది.
బాణశఙ్ఖప్రణాదాశ్చ భేరీణాం చ మహాస్వనాః । రథఘోషశ్చ సంజజ్ఞే సేనయోరుభయోరపి
బాణాలు, శంఖాల శబ్దాలు, బేరీలు మోగిన గొప్ప ధ్వని, రథాల గర్జనలు — ఇవన్నీ రెండు సైన్యాల నుండీ వినిపించాయి.
ప్రాసశక్త్యృష్టిసఙ్ఘైశ్చ బాణౌఘైశ్చ సమాకులమ్ । నిష్ప్రకాశమివాకాశం సేనయోః సమపద్యత
ప్రాసాలు, శక్తులు, ఇష్టికలు, బాణాల వర్షంతో రెండు సైన్యాల మధ్య ఆకాశం వెలుగు కోల్పోయినట్లయింది.
అన్యోన్యం రథినః పేతుర్వాజినశ్చ మహాహవే । కుఞ్జరాన్కుఞ్జరా జఘ్నుః పాదాతాంశ్చ పదాతయః
ఆ మహాయుద్ధంలో రథస్వారులు పరస్పరం పడిపోవడం, గురిస్వారులు తలపడటం, ఏనుగులు ఏనుగులను కొట్టడం, కాలాళ్లు కాలాళ్లతో యుద్ధించడం జరిగింది.