కురవశ్చ కథం యుద్ధే పాణ్డవాన్ప్రత్యవారయన్। ఆచక్ష్వ మే మహాయుద్ధం భీష్మస్యాహవశోభినః
కురువంశీయులు యుద్ధంలో పాండవులను ఎలా అడ్డుకున్నారు? ఆ మహాసంగ్రామంలో భీష్ముడి గొప్ప పోరాటాన్ని నాకు వివరించు.
కురవః పాణ్డవైః సార్ధం యదయుధ్యన్త భారత। యథా చ తదభూద్యుద్ధం తత్తు వక్ష్యామి సాంప్రతమ్
భారతా, కురువంశీయులు పాండవులతో కలిసి యుద్ధం చేసినప్పుడు, ఆ యుద్ధం ఎలా జరిగింది అనేది ఇప్పుడు నేను వివరంగా చెబుతాను.
గమితాః పరలోకాయ పరమాస్త్రైః కిరీటినా । అహన్యహని సంప్రాప్తే తావకానాం మహారథాః
ప్రతి రోజూ, నీవారి మహారథులు, పరమాస్త్రాలను ధరించిన అర్జునునిచేత పరలోకానికి పంపబడ్డారు.
యథాప్రతిజ్ఞం కౌరవ్యః స చాపి సమితింజయః । పార్థానామకరోద్భీష్మః సతతం సమితి క్షయమ్
కౌరవా, యుద్ధ విజేత అయిన భీష్ముడు తన ప్రతిజ్ఞను ఎప్పుడూ నిలబెట్టుకున్నాడు. పాండవుల సైన్యాన్ని నిరంతరం నాశనం చేశాడు.
కురుభిః సహితం భీష్మం యుధ్యమానం పరంతప । అర్జునం చ సపాఞ్చాల్యం దృష్ట్వా సంశయితా జనాః
కురువంశీయులతో కలిసి భీష్ముడు యుద్ధం చేయడం, పాంచాలులతో కలిసి అర్జునుడు పోరాడటం చూసి, ప్రజలు సందేహంలో పడిపోయారు.
దశమేఽహని తస్మింస్తు భీష్మార్జునసమాగమే । అవర్తత మహారౌద్రః సతతం సమితి క్షయః
ఆ పదవ రోజున భీష్ముడు, అర్జునుడు ఎదురెదురుగా కలిసినప్పుడు, యుద్ధంలో భయంకరమైన, ఆగని సంహారం జరిగింది.
తస్మిన్నయుతశో రాజన్భూయశశ్చ పరంతపః । భీష్మః శాన్తనవో యోధాఞ్జఘాన పరామాస్త్రవిత్
అక్కడ, ఓ రాజా, శాంతనువు కుమారుడైన భీష్ముడు, పరమాస్త్ర నిపుణుడు, పదివేలల మంది యోధులను మళ్లీ మళ్లీ సంహరించాడు.
యేషామజ్ఞాతకల్పాని నామగోత్రాణి పార్థివ । తే హతాస్తత్ర భీష్మేణ శూరాః సర్వేఽనివర్తినః
వారి పేర్లు, వంశాలు తెలియని, తిరిగి వెనక్కి తగ్గని ధైర్యవంతులైన యోధులందరినీ అక్కడ భీష్ముడు సంహరించాడు, ఓ రాజా.
దశాహాని తథా తప్త్వా భీష్మః పాణ్డవవాహినీమ్ । నిరవిద్యత ధర్మాత్మా జీవితే స పరంతపః
పది రోజులు పాండవుల సైన్యాన్ని బాధించి, ధర్మాత్ముడైన భీష్ముడు, శత్రువులను కాల్చే వాడు, ఇక జీవించాలన్న ఆశను కోల్పోయాడు.
స క్షిప్రం వధమన్విచ్ఛన్నాత్మనోఽభిసుఖం రణే। న హన్యాం మానవశ్రేష్ఠాన్సంగ్రామేఽభిముఖానితి
తనకు త్వరగా మరణం కలగాలని కోరుకుంటూ, యుద్ధంలో ఎదురుగా ఉన్న ఉత్తమ పురుషులను నేను చంపకూడదని భీష్ముడు నిర్ణయించుకున్నాడు.
చిన్తయిత్వా మహాబాహుః పితా దేవవ్రతస్తవ । అభ్యాశస్థం మహారాజ పాణ్డవం వాక్యమబ్రవీత్
అలా ఆలోచించిన తరువాత, నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు, మహాబాహువు, తన దగ్గర ఉన్న పాండవునికి ఇలా అన్నాడు, ఓ రాజా.
యుధిష్ఠిర మహాప్రాజ్ఞ సర్వశాస్త్రవిశారద । శృణుష్వ వచనం తాత ధర్మ్యం స్వర్గ్యం చ జల్పతః
"యుధిష్ఠిరా, మహాప్రజ్ఞావంతుడా, అన్ని శాస్త్రాలలో నిపుణుడా, నా ధర్మమైన, స్వర్గప్రాప్తికి దోహదపడే మాటలు విను, నా బిడ్డా."
నిర్విష్ణోఽస్మి భృశం తాత దేహేనానేన భారత । ఘ్నతశ్చ మే గతః కాలః సుబహూన్ప్రాణినో రణే
"ఈ శరీరంతో నేను చాలా అలసిపోయాను, నా బిడ్డా. యుద్ధంలో నేను కొట్టినప్పుడు, అనేక ప్రాణుల మరణ సమయం వచ్చేసింది."
తస్మాత్పార్థం పురోధాయ పాఞ్చాలాన్సృజ్జయాంస్తథా । మద్వధే క్రియతాం యత్నో మమ చేదిచ్ఛసి ప్రియమ్
"కాబట్టి, అర్జునుడిని ముందుకు పెట్టి, పాంచాలులు, శ్రీంజయులతో కలిసి నా మరణానికి ప్రయత్నించండి. నాకిష్టమైనది కావాలంటే ఇదే చేయాలి."
తస్య తన్మతమాజ్ఞాయ పాణ్డవః సత్యదర్శనః । భీష్మం ప్రతి యయౌ రాజా సంగ్రామే సహ సృఞ్జయైః
ఆ సలహా అర్థం చేసుకున్న పాండవుడు, నిజాన్ని గ్రహించినవాడు, శృంజయులతో కలిసి యుద్ధంలో భీష్ముడి వైపు ముందుకు సాగాడు.
ధృష్టద్యుమ్నస్తతో రాజన్పాణ్డవశ్చ యుధిష్ఠిరః । శ్రుత్వా భీష్మస్య తాం వాచం చోదయామాసతుర్బలమ్
రాజా! ఆ సమయంలో ధృష్టద్యుమ్నుడు, యుధిష్ఠిరుడు భీష్ముని మాటలు విని తమ సైన్యాన్ని ముందుకు నడిపించారు.
అభిద్రవధ్యం యుద్ధ్యధ్వం భీష్మం జయత సంయుగే । రక్షితాః సత్యసన్ధేన జిష్ణునా రిపుజిష్ణునా
భీష్ముడిపై దాడి చేసి, యుద్ధం చేసి, అతన్ని జయించండి. మీరు నిజాయితీగల, శత్రువులను జయించే అర్జునుని రక్షణలో ఉన్నారు.
అయం చాపి మహేష్వాసః పార్షతో వాహినీపతిః । భీమసేనశ్చ సమరే పాలయిష్యతి వో ధ్రువమ్
ఈ మహాబాణధారి, పార్షత సైన్యాధిపతి, అలాగే సమరంలో భీమసేనుడు తప్పకుండా మిమ్మల్ని రక్షిస్తారు.
మా వో భీష్మాద్భయం కించిదస్త్వద్య యుధి సృఞ్జయాః। ధ్రువం భీష్మం విజేష్యామః పురస్కృత్య శిఖణ్డినమ్
శృంజయులారా! ఈ రోజు భీష్ముడి గురించి ఏ భయం మీకు ఉండకూడదు. శిఖండిని ముందుంచి, మనం ఖచ్చితంగా భీష్ముడిని ఓడిస్తాము.
తే తథా సమయం కృత్వా దశమేఽహని పాణ్డవాః। బ్రహ్మలోకపరా భూత్వా సంజగ్ముః క్రోధమూర్చ్ఛితాః
పదవ రోజు పాండవులు అలా ఒప్పందం చేసుకుని, బ్రహ్మలోకాన్ని సాధించాలనే సంకల్పంతో, కోపంతో ఉప్పొంగి యుద్ధానికి దూసుకెళ్లారు.
శిఖణ్డినం పురస్కృత్య పాణ్డవం చ ధనఞ్జయమ్ । భీష్మస్య పాతనే యత్నం పరమం తే సమాస్థితాః
శిఖండిని, ధనంజయుడిని ముందుంచి, భీష్ముడిని పడగొట్టేందుకు వారు తమ శక్తినంతా పెట్టారు.
తతస్త్వ సుతాదిష్టా నానాజనపదేశ్వరాః। ద్రోణేన సహపుత్రేణ సహసేనా మహాబలాః
ఆ సమయంలో నీ కుమారుడు ఆజ్ఞ ఇచ్చినట్టు, అనేక దేశాధిపతులు, ద్రోణుడు తన కుమారుడితో, సేనలతో కలిసి అక్కడ చేరారు.
దుఃశాసనశ్చ బలవాన్సహ సర్వైః సహోదరైః । భీష్మం సమరమధ్యస్థం పాలయాంచక్రిరే తదా
బలవంతుడైన దుఃశాసనుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి, యుద్ధమధ్యంలో ఉన్న భీష్ముని రక్షణకు నిలిచాడు.
తతస్తు తావకాః శూరాః పురస్కృత్య మహావ్రతమ్। శిఖణ్డిప్రముఖాన్పార్థాన్యోధయన్తి స్మ సంయుగే
ఆ తర్వాత నీ వీరులు, మహావ్రతుడైన భీష్ముని ముందుంచి, శిఖండిని ముందుండి వచ్చిన పాండవులతో యుద్ధం చేశారు.
చేదిభిస్తు సపాఞ్చాలైః సహితో వానరధ్వజః । యయౌ శాన్తనవం భీష్మం పురస్కృత్య శిఖణ్డినమ్
చేడీలు, పాంచాళులతో కలిసి వానరధ్వజుడు, శిఖండిని ముందుంచి, శాంతనువు కుమారుడైన భీష్ముని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
ద్రోణపుత్రం శినేర్నప్తా ధృష్టకేతుస్తు పౌరవమ్ । అభిమన్యుః సహామాత్యం దుర్యోధమయోధయత్
శినిపౌత్రుడైన ధృష్టకేతువు ద్రోణుని కుమారుడిని ఎదుర్కొన్నాడు. అభిమన్యుడు తన మంత్రులతో కలిసి దుర్యోధనుడితో యుద్ధం చేశాడు.
విరాటస్తు సహానీకః సహసేనం జయద్రథమ్ । వృద్ధక్షత్రస్య దాయాదమాససాద పరంతప
విరాటుడు తన సైన్యంతో కలిసి వృద్ధక్షత్రుని వారసుడైన జయద్రథుని ఎదుర్కొన్నాడు, శత్రువులకు భయంకరుడా!
మద్రరాజం మహేష్వాసం సహసైన్యం యుధిష్ఠిరః । భీమసేనోఽభిగుప్తస్తు నాగానీకముపాద్రవత్
యుధిష్ఠిరుడు తన సైన్యంతో కలిసి మహాబలశాలి మద్రరాజును ఎదుర్కొన్నాడు. భీమసేనుడు బలమైన రక్షణతో నాగసైన్యంపై దాడి చేశాడు.
అప్రధృష్యమనావార్యం సర్వశస్త్రభృతాం వరమ్ । ద్రోణం ప్రతి యయౌ యత్తః పాఞ్చాల్యః సహ సోదరైః
అప్రతిహతుడైన, అన్ని ఆయుధాల్లో నిపుణుడైన ద్రోణుని ఎదుర్కొనడానికి పాంచాళుడు తన అన్నదమ్ములతో సిద్ధమయ్యాడు.
కర్ణికారధ్వజం చైవ సింహకైతురరిందమః । ప్రత్యుజ్జగామ సౌభద్రం రాజపుత్రో బృహద్బలః
కర్ణికారధ్వజాన్ని మోసిన సౌభద్రుని ఎదుర్కొనడానికి సింహధ్వజుడైన భగదత్తుడు యుద్ధానికి వచ్చాడు.