తత్రతత్రాపవిద్ధైశ్చ బాహుభిశ్చన్దనోక్షితైః । ఊరుభిశ్చ నరేన్ద్రాణాం సమాస్తీర్యత మేదినీ
అక్కడక్కడ చందనంతో పూసిన భుజాలు, రాజుల తొడలు నేలపై విస్తరించి పడి ఉన్నాయి.
తత్రాద్భుతమపశ్యామ రణే పార్థస్య విక్రమమ్ । శరైః సంవార్య తాన్వీరాన్యజ్జఘాన మహాబలః
అక్కడ యుద్ధంలో అర్జునుడి అద్భుతమైన పరాక్రమాన్ని చూశాము. అతడు తన బాణాలతో ఆ వీరులను కప్పి, వారిని చంపాడు.
పుత్రస్తు తవ తం దృష్ట్వా భీమార్జునపరాక్రమమ్ । గాఙ్గేయస్య రథాభ్యాశముపజగ్మే మహాబలః
నీ కుమారుడు, భీముడు, అర్జునుడు చూపిన పరాక్రమాన్ని చూసి, గంగేయుడైన భీష్ముని రథం దగ్గరకు గొప్ప బలంతో వెళ్లాడు.
కృపశ్చ కృతవర్మా చ సైన్ధవశ్చ జయద్రథః । విన్దానువిన్దావావన్త్యౌ నాజహుః సంయుగం తదా
కృప, కృతవర్మ, సైంధవుడైన జయద్రథుడు, అవంతి రాజులు వింద్యుడు, అనువింద్యుడు ఆ సమయంలో యుద్ధాన్ని వదల్లేదు.
తతో భీమో మహేష్వాసః ఫల్గునశ్చ మహారథః । కౌరవాణాం చమూం ఘోరాం భృశం దుద్రువతూ రణే
అప్పుడూ మహాశక్తివంతుడైన భీముడు, మహారథుడైన అర్జునుడు, కౌరవుల భయంకరమైన సైన్యాన్ని యుద్ధంలో బలంగా వెనక్కు నెట్టారు.
తతో బర్హిణవాజానామయుతాన్యర్బుదాని చ। ధనఞ్జయరథే తూర్ణం పాతయన్తి స్మ భూమిపాః
తర్వాత, పావురపు పిచ్చుకల ఆకారంలో ఉన్న లక్షలాది, కోట్లాది బాణాలను రాజులు ధనంజయుని రథంపై వేగంగా వదిలారు.
తతస్తఞ్శరజాలేన సన్నివార్య మహారథాన్ । పార్థః సమన్తాత్సమరే ప్రేషయామాస మృత్యవే
అప్పుడు అర్జునుడు బాణాల వలతో ఆ మహారథులను అడ్డగించి, చుట్టూ ఉన్న వారిని యుద్ధంలో మరణానికి పంపాడు.
శల్యస్తు సమరే జిష్ణుం క్రీడన్నివ మహారథః । ఆజఘానోరసి క్రుద్ధో భల్లైః సన్నతపర్వభిః
శల్యుడు యుద్ధంలో ఆడుకుంటున్నట్టు, కోపంతో విస్తారమైన బాణాలతో జిష్ణువును ఛాతీలో గాయపరిచాడు.
తస్య పార్థో ధనుశ్ఛిత్త్వా హస్తావాపం చ పఞ్చభిః । అథైనం సాయకైస్తీక్ష్ణైర్భృశం వివ్యాధ మర్మణి
అర్జునుడు అతని విల్లు కోసి, ఐదు బాణాలతో చేతులను గాయపరిచాడు. ఆ తరువాత, పదునైన బాణాలతో అతని ప్రాణస్థానాల్లో బాగా గాయపరిచాడు.
అథాన్యద్ధనురాదాయ సమరే భారసాధనమ్ । మద్రేశ్వరో రణే జిష్ణుం తాడయామాస రోషితః
అప్పుడు మద్రదేశాధిపతి, యుద్ధ భారాన్ని భరించగల మరో విల్లు తీసుకుని, కోపంతో సమరంలో అర్జునుని మీద బలంగా బాణాలు వదిలాడు.
త్రిభిః శరైర్మహారాజ వాసుదేవం కచ పఞ్చభిః । భీమసేనం చ నవభిర్బాహ్వోరురసి చార్పయత్
ఓ రాజా! అతడు మూడు బాణాలతో వాసుదేవుని, ఐదు బాణాలతో కచుని, తొమ్మిది బాణాలతో భీమసేనుని చేతులు, ఛాతీపై గాయపరిచాడు.
తతో ద్రోణో మహారాజ మాగధశ్చ మహారథః । దుర్యోధనసమాదిష్టౌ తం దేశముపజగ్మతుః
అప్పుడు దుర్యోధనుడు ఆదేశించగా, ద్రోణుడు మరియు మహారథుడైన మాగధ రాజు అక్కడికి చేరుకున్నారు.
యత్ర పార్థో మహారాజ భీమసేనశ్చ పాణ్డవః । కౌరవ్యస్య మహాసేనాం జఘ్నుతుః సుమహారథౌ
అక్కడ, మహారథులైన అర్జునుడు, భీమసేనుడు, పాండవులు, కౌరవుల మహాసేనను నాశనం చేస్తున్నారు.
జయత్సేనస్తు సమరే భీమం భీమాయుధం యుధి। వివ్యాధ నిశితైర్బాణైరష్టభిర్భరతర్షభ
భరతశ్రేష్ఠ! యుద్ధంలో భయంకర ఆయుధాలు ధరించిన భీముని, జయత్సేనుడు ఎనిమిది పదునైన బాణాలతో గాయపరిచాడు.
తం భీమో దశభిర్విద్ధా పునర్వీవ్యాధ పఞ్చభిః । సారథిం చాస్య భల్లేన రథనీడాదపాతయత్
భీముడు, పదిహేను బాణాలతో గాయపడినా, అతనిని ఐదు బాణాలతో తిరిగి గాయపరిచాడు. ఒక విశాలమైన బాణంతో అతని సారథిని రథం మీద నుంచి కింద పడేశాడు.
ఉద్భ్రాంతైస్తురగైః సోఽథ ద్రవమాణైః సమన్తతః । మాగధోఽపసృతో రాజా సర్వసైన్యస్య పశ్యతః
అప్పుడు అతని గుర్రాలు అన్ని వైపులా ఉలిక్కిపడి పరుగెత్తగా, మాగధ రాజు, మొత్తం సైన్యం చూస్తుండగానే, అక్కడి నుంచి పారిపోయాడు.
ద్రోణశ్చ వివరం దృష్ట్వా భీమసేనం శిలీముఖైః । వివ్యాధ బాణైర్నిశితైః పఞ్చషష్టిభిరాయసైః
ద్రోణుడు, ఓ రాజా! ఒక అవకాశాన్ని గుర్తించి, భీమసేనుని పై అరవై ఐదు పదునైన ఇనుప బాణాలతో గాయపరిచాడు.
తం భీమః సమరశ్లాఘీ గురుం పితృసమం రణే। వివ్యాధ పఞ్చభిర్భల్లైస్తథా షష్ట్యా చ భారత
భీముడు, యుద్ధంలో ధైర్యంగా, తండ్రి సమానమైన గురువుని ఐదు విశాలమైన బాణాలతో, ఆ తరువాత అరవై బాణాలతో గాయపరిచాడు.
అర్జునస్తు సుశర్మాణం విద్ధ్వా బహుభిరాయసైః। వ్యధమత్తస్య తత్సైన్యం మహాభ్రాణి యథాఽనిలః
అర్జునుడు, అనేక ఇనుప బాణాలతో సుశర్ముని గాయపరిచి, అతని గొప్ప సైన్యాన్ని గాలివాన మేఘాలను చీల్చినట్లుగా చెదరగొట్టాడు.
తతో భీష్మశ్చ రాజ చ కౌసల్యశ్చ బృహద్బలః । సమవర్తన్త సంక్రుద్ధా భీమసేనధనఞ్జయౌ
అప్పుడు భీష్ముడు, రాజు, కోసలదేశాధిపతి బృహద్బలుడు, కోపంతో భీమసేనుడు, ధనంజయుని మీదకు తిరిగి వచ్చారు.
తథైవ పాణ్డవాః శూరా ధృష్టద్యుమ్నశ్చ పార్షతః । అభ్యద్రవన్రణే భీష్మం వ్యాదితాస్యమివాన్తకమ్
అలాగే, పరాక్రమశాలి పాండవులు, పృశతుని కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు, యుద్ధంలో భయంకరమైన నోరు తెరిచిన యమధర్మరాజు లాగా భీష్ముని మీదకు దూసుకెళ్లారు.
శిఖణ్డీ తు సమాసాద్య భరతానాం పితామహమ్ । అభ్యద్రవత సంహృష్టో భయం త్యక్త్వా మహారథాత్
శిఖండీ, భరతుల పితామహుని దగ్గరకు చేరి, మహారథుని మీద భయం విడిచిపెట్టి ఆనందంగా ఎదురెళ్లాడు.
యుధిష్ఠిరముఖాః పార్థాః పురస్కృత్య శిఖణ్డినమ్ । అయోధయన్రణే భీష్మం సహితాః సర్వసృఞ్జయైః
యుధిష్ఠిరుడు ముందుండగా, శిఖండిని ముందుకు ఉంచి, పాండవులు, శ్రీంజయులతో కలిసి యుద్ధంలో భీష్ముని ఎదుర్కొన్నారు.
తథైవ తావకాః సర్వే పురస్కృత్య యతవ్రతమ్ । శిఖణ్డిప్రముఖాన్పార్థాన్యోధయన్తి స్మ సంయుగే
అలాగే, నీవారు అందరూ, నియమాన్ని పాటించే వాడిని ముందుకు ఉంచి, శిఖండీ ప్రధానులైన పాండవులను యుద్ధంలో ఎదుర్కొన్నారు.
తతః ప్రవవృతే యుద్ధం కౌరవాణాం భయావహమ్। తత్ర పాణ్డుసుతైః సార్ధం భీష్మస్య విజయం ప్రతి
అప్పుడు కౌరవులు, పాండవులు భీష్ముని విజయానికి శ్రమిస్తూ, భయంకరమైన యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
తావకానాం జయే భీష్మో గ్లహ ఆసీద్విశాంపతే । తత్ర హి ద్యూతమాసక్తం విజయాయేతరాయ వా
నీ వైపు విజయం కోసం పోటీ జరుగుతుండగా, భీష్ముడు పణంగా నిలిచాడు, ప్రజల అధిపతీ! అక్కడ విజయమా, ఓటమియో, పాశా ఆటలో నిర్ణయించినట్టు అయింది.
ధృష్టద్యుమ్నస్తు రాజేన్ద్ర సర్వసైన్యాన్యచోదయత్। అభ్యద్రవత గాఙ్గేయం మా భైష్ట రథసత్తమాః
ధృష్టద్యుమ్నుడు, ఓ రాజా, తన సైన్యాలన్నింటినీ ముందుకు నడిపించాడు. భీష్ముడి మీద దాడికి వెళ్లేటప్పుడు, "ఓ రథశ్రేష్ఠులారా, భయపడకండి!" అని ధైర్యం చెప్పాడు.
సేనాపతివచః శ్రుత్వా పాణ్డవానాం వరూథినీ । భీష్మం సమభ్యయాత్తూర్ణం ప్రాణాంస్త్యక్త్వా మహాహవే
సేనాధిపతి మాటలు విన్న పాండవుల సైన్యం, ప్రాణాలను త్యాగం చేయడానికి సిద్ధమై, ఆ మహా సంగ్రామంలో భీష్ముడి మీద వేగంగా దాడికి వెళ్లింది.
భీష్మోఽపి రథినాం శ్రేష్ఠః ప్రతిజగ్రాహ తాం చమూమ్ । ఆపతన్తీం మహారాజ వేలామివ మహోదధిః
రథులలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు, ఆ ముందుకు వస్తున్న సైన్యాన్ని, మహాసముద్రం అలలను ఎలా స్వీకరిస్తుందో అలా ఎదుర్కొన్నాడు, ఓ రాజా.
కథం శాన్తనవో భీష్మో దశమేఽహని సఞ్జయ। అయుధ్యత మహావీర్యః పాణ్డవైః సహ సృజ్జయైః
సంజయా, శాంతనువు కుమారుడైన భీష్ముడు, పదవ రోజున పాండవులు, శ్రీంజయులతో కలిసి యుద్ధంలో ఎలా పోరాడాడో చెప్పు.