తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్య త్రైగర్తః ప్రస్థలాధిపః । అభిద్రుత్య రణే భీమమర్జునం చైవ ధన్వినౌ
ఆ మాటలు విని, ప్రస్థలాధిపతి అయిన త్రైగర్తుడు, యుద్ధంలో ధనుర్ధారులైన భీముడిని, అర్జునుడిని ఎదుర్కొనడానికి దూసుకెళ్లాడు.
రథైరనేకసాహస్రైః సమన్తాత్పర్యవారయత్ । తతః ప్రవవృతే యుద్ధమర్జునస్య పరైః సహ
అనేక వేల రథాలతో చుట్టూ ముట్టడి చేసి, అర్జునుడు మరియు శత్రుపక్షం మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
అర్జునస్తు రణే శల్యం యతమానం మహారథమ్। ఛాదయామాస సమరే శరైః సన్నతపర్వభిః
యుద్ధంలో శల్యుడు ఎంతగా శ్రమిస్తున్నా, అర్జునుడు మెరిసే బాణాలతో అతన్ని పూర్తిగా కప్పేశాడు.
సుశర్మాణం కృపం చవ త్రిభీస్త్రిభిరవిధ్యత। ప్రాగ్జ్యోతిషం చ సమరే సైన్ధవం చ జయద్రథమ్
అర్జునుడు సుశర్మను, కృపను ఒక్కొక్కరిని మూడేసి బాణాలతో గాయపరిచాడు. అలాగే ప్రాగ్జ్యోతిషపురాధిపతి, సింధు, జయద్రథుని కూడా యుద్ధంలో గాయపరిచాడు.
చిత్రసేనం వికర్ణం చ కృతవర్మాణమేవ చ । దుర్మర్షణం చ రాజేన్ద్ర హ్యావన్త్యౌ చ మహారథౌ
అతడు చిత్రసేనుడు, వికర్ణుడు, కృతవర్మ, దుర్మర్షణుడు, అవంతి దేశానికి చెందిన ఇద్దరు మహారధులను కూడా బాణాలతో గాయపరిచాడు, ఓ రాజా.
ఏకైకం త్రిభిరానర్చ్ఛత్కఙ్కబర్హిణవాజితైః । శరైరతిరథో యుద్ధే పీడయన్వాహినీం తవ
అర్జునుడు వారిలో ప్రతి ఒక్కరిని కంక, బర్హిణ పక్షుల ఈకలతో తయారైన మూడేసి బాణాలతో గౌరవించాడు. యుద్ధంలో అతను నీ సైన్యాన్ని తీవ్రంగా బాధించాడు.
జయద్రథో రణే పార్థం విద్ధ్వా భారత సాయకైః । భీమం వివ్యాధ తరసా చిత్రసేనరథే స్థితః
యుద్ధంలో జయద్రథుడు, ఓ భారత, పార్థుడిని బాణాలతో గాయపరిచాడు. అలాగే చిత్రసేనుని రథంపై నిలబడి, భీముడిని వేగంగా గాయపరిచాడు.
శల్యశ్చ సమరే జిష్ణుం కృపశ్చ రథినాం వరః ।। వివ్యాధాతే మహారాజ బహుధా మర్మమేదిభిః
యుద్ధంలో శల్యుడు అర్జునుడిని గాయపరిచాడు. రథులలో శ్రేష్ఠుడైన కృపుడు కూడా, ఓ మహారాజా, అతన్ని అనేకసార్లు ప్రాణాంతకమైన బాణాలతో గాయపరిచాడు.
చిత్రసేనాదయశ్చైవ పుత్రాస్తవ విశాంపతే । పఞ్చాభిః పఞ్చభిస్తూర్ణం సుంయుగే నిశితైః శరైః
చిత్రసేనుడు మరియు నీ కుమారులు, ఓ రాజాధిరాజా, యుద్ధంలో అర్జునుడు, భీమసేనుని ఒక్కొక్కరిని ఐదేసి పదునైన బాణాలతో వేగంగా గాయపరిచారు.
ఆజఘ్నురర్జునం సఙ్ఖ్యే భీమసేనం చ మారిష । తౌ తత్ర రథినాం శ్రేష్ఠౌ కౌన్తేయౌ భరతర్షభౌ
వారు యుద్ధంలో అర్జునుడు, భీమసేనుని మీద దాడి చేశారు, ఓ మహాశయా. ఆ ఇద్దరు కౌంతేయులు, రథులలో శ్రేష్ఠులు, అక్కడ నిలబడిపోయారు.
అపీడయేతాం సమరే త్రిగర్తానాం మహద్బలమ్ । సుశర్మాణి రణే పార్థం శరైర్నవభిరాశుగైః
త్రిగర్తుల గొప్ప సైన్యంతో కూడిన సుశర్ముడు, యుద్ధంలో అర్జునుడిని తొమ్మిది వేగమైన బాణాలతో గట్టిగా గాయపరిచాడు.
ననాద బలవన్నాదం త్రాసయానో మహద్బలమ్ । అన్యే చ రథినః శూరా భీమసేనధనఞ్జయౌ
అతడు బలంగా గర్జించి, ఆ గొప్ప సైన్యాన్ని భయపెట్టాడు. ఇతర వీర రథసారథులు భీమసేనుడు, ధనంజయుడిని యుద్ధానికి ఆహ్వానించారు.
వివ్యధుర్నిశితైర్బాణై రుక్మపుఙ్ఖైరజిహ్మగైః । తేషాం చ రథినాం మధ్యే కౌన్తేయౌ భరతర్షభౌ
వారు బంగారు అంచులున్న పదునైన, నేరుగా వెళ్లే బాణాలతో యుద్ధంలో దాడి చేశారు. ఆ రథసారథుల మధ్య కౌంతేయులు, పురుషశార్దూలులు నిలబడిపోయారు.
క్రీడమానౌ రథోదారౌ చిత్రరూపౌ వ్యదృశ్యతామ్ । ఆమిషేప్సూ గవాం మధ్యే సింహావివ మదోత్కటౌ
అర్జునుడు, భీముడు తమ రథాలపై నిలబడి, ఆడుకుంటున్నట్టు, అద్భుతమైన రూపాలతో, మేకలు మధ్య రెండు ఉత్సాహభరితమైన సింహాల్లా కనిపించారు.
ఛిత్త్వా ధనూంషి శూరాణాం శరాంశ్చ బహుధా రణే । పాతయామాసతుర్వీరౌ శిరాంసి శతశో నృణామ్
వీరుల ధనుస్సులను, బాణాలను యుద్ధంలో విభిన్నంగా కోసి, ఆ ఇద్దరు మహావీరులు వందలాది మంది తలలను నేలకేసారు.
రథాశ్చ బహవో భగ్నా హయాశ్చ శతశో హతాః। గజాశ్చ సగజారోహాః పేతురుర్వ్యాం మహాహవే
అనేక రథాలు ధ్వంసమయ్యాయి, వందలాది కుదిరాళ్లు చనిపోయాయి, గజాలు, వాటి పైకూర్చున్నవారు కూడా ఆ మహాయుద్ధంలో భూమిపై పడిపోయారు.
రథినః సాదినశ్చాపి తత్రతత్ర నిషూదితాః। దృశ్యన్తే బహవో రాజన్వేషమానాః సమన్తతః
రథసారథులు, కుదిరాళ్లు అక్కడక్కడా పడిపోయారు. రాజా! చాలామంది చుట్టూ తిరుగుతూ తప్పించుకునేందుకు ప్రయత్నించారు.
హతైర్గజపదాత్యోఘైర్వాజిభిశ్చ నిషూదితైః। రథైశ్చ బహుధా భగ్నైః సమాస్తీర్యత మేదినీ
హతమైన ఏనుగులు, కాలినడక సైనికులు, పడిపోయిన కుదిరాళ్లు, విరిగిపోయిన అనేక రథాలతో భూమి నిండిపోయింది.
ఛత్రైశ్చ బహుధా చ్ఛిన్నైర్ధ్వజైశ్చ వినిపాతితైః । అఙ్కుశైరపవిద్ధైశ్చ పరిస్తోమైశ్చ భారత
చిన్నిపోయిన గొడుగులు, కిందపడిన జెండాలు, పారేసిన అంకుశాలు, ఆభరణాల గుట్టలతో భూమి కప్పబడింది, ఓ భారతా!
కేయూరైరఙ్గదైర్హారై రాఙ్కవైర్మృదితైస్తథా । ఉష్ణీషైర్ఋష్టిభిశ్చైవ చామరవ్యజనైరపి
కంకణాలు, వడగళ్లు, హారాలు, చింపబడిన వస్త్రాలు, పాగాలు, కటారాలు, చామరాలు కూడా అక్కడక్కడా నలిగిపోయి పడి ఉన్నాయి.
తత్రతత్రాపవిద్ధైశ్చ బాహుభిశ్చన్దనోక్షితైః । ఊరుభిశ్చ నరేన్ద్రాణాం సమాస్తీర్యత మేదినీ
అక్కడక్కడ చందనంతో పూసిన భుజాలు, రాజుల తొడలు నేలపై విస్తరించి పడి ఉన్నాయి.
తత్రాద్భుతమపశ్యామ రణే పార్థస్య విక్రమమ్ । శరైః సంవార్య తాన్వీరాన్యజ్జఘాన మహాబలః
అక్కడ యుద్ధంలో అర్జునుడి అద్భుతమైన పరాక్రమాన్ని చూశాము. అతడు తన బాణాలతో ఆ వీరులను కప్పి, వారిని చంపాడు.
పుత్రస్తు తవ తం దృష్ట్వా భీమార్జునపరాక్రమమ్ । గాఙ్గేయస్య రథాభ్యాశముపజగ్మే మహాబలః
నీ కుమారుడు, భీముడు, అర్జునుడు చూపిన పరాక్రమాన్ని చూసి, గంగేయుడైన భీష్ముని రథం దగ్గరకు గొప్ప బలంతో వెళ్లాడు.
కృపశ్చ కృతవర్మా చ సైన్ధవశ్చ జయద్రథః । విన్దానువిన్దావావన్త్యౌ నాజహుః సంయుగం తదా
కృప, కృతవర్మ, సైంధవుడైన జయద్రథుడు, అవంతి రాజులు వింద్యుడు, అనువింద్యుడు ఆ సమయంలో యుద్ధాన్ని వదల్లేదు.
తతో భీమో మహేష్వాసః ఫల్గునశ్చ మహారథః । కౌరవాణాం చమూం ఘోరాం భృశం దుద్రువతూ రణే
అప్పుడూ మహాశక్తివంతుడైన భీముడు, మహారథుడైన అర్జునుడు, కౌరవుల భయంకరమైన సైన్యాన్ని యుద్ధంలో బలంగా వెనక్కు నెట్టారు.
తతో బర్హిణవాజానామయుతాన్యర్బుదాని చ। ధనఞ్జయరథే తూర్ణం పాతయన్తి స్మ భూమిపాః
తర్వాత, పావురపు పిచ్చుకల ఆకారంలో ఉన్న లక్షలాది, కోట్లాది బాణాలను రాజులు ధనంజయుని రథంపై వేగంగా వదిలారు.
తతస్తఞ్శరజాలేన సన్నివార్య మహారథాన్ । పార్థః సమన్తాత్సమరే ప్రేషయామాస మృత్యవే
అప్పుడు అర్జునుడు బాణాల వలతో ఆ మహారథులను అడ్డగించి, చుట్టూ ఉన్న వారిని యుద్ధంలో మరణానికి పంపాడు.
శల్యస్తు సమరే జిష్ణుం క్రీడన్నివ మహారథః । ఆజఘానోరసి క్రుద్ధో భల్లైః సన్నతపర్వభిః
శల్యుడు యుద్ధంలో ఆడుకుంటున్నట్టు, కోపంతో విస్తారమైన బాణాలతో జిష్ణువును ఛాతీలో గాయపరిచాడు.
తస్య పార్థో ధనుశ్ఛిత్త్వా హస్తావాపం చ పఞ్చభిః । అథైనం సాయకైస్తీక్ష్ణైర్భృశం వివ్యాధ మర్మణి
అర్జునుడు అతని విల్లు కోసి, ఐదు బాణాలతో చేతులను గాయపరిచాడు. ఆ తరువాత, పదునైన బాణాలతో అతని ప్రాణస్థానాల్లో బాగా గాయపరిచాడు.
అథాన్యద్ధనురాదాయ సమరే భారసాధనమ్ । మద్రేశ్వరో రణే జిష్ణుం తాడయామాస రోషితః
అప్పుడు మద్రదేశాధిపతి, యుద్ధ భారాన్ని భరించగల మరో విల్లు తీసుకుని, కోపంతో సమరంలో అర్జునుని మీద బలంగా బాణాలు వదిలాడు.