ఆజఘానోరసి క్రుద్ధ ఇచ్ఛన్భీష్మస్య జీవితమ్ । తథైవ పాణ్డవో రాజఞ్ఛారద్వతమమర్షణమ్
కోపంతో, భీష్ముని ప్రాణాలు తీయాలని ఆశిస్తూ, మాద్రీ కుమారుడి ఛాతీపై దాడి చేశాడు. అలాగే, ఓ రాజా! పాండవుడు కూడా శారద్వతుని అణచలేని ధైర్యాన్ని ఎదుర్కొన్నాడు.
ఆజఘానోరసి క్రుద్ధో భీష్మస్య వధకాఙ్క్షయా । తయోర్యుద్ధం సమభవద్ధోరరూపం భయావహమ్
కోపంతో, భీష్ముని మరణాన్ని కోరుతూ, పాండవుడు శారద్వతుని కుమారుడి ఛాతీపై బలంగా దాడి చేశాడు. వారి యుద్ధం భయంకరంగా, భయపెట్టేలా మారింది.
నకులం తు రణే క్రుద్ధో వికర్ణః శత్రుతాపనః । వివ్యాధ సాయకైః షష్ట్యా రక్షన్భీష్మం మహాబలమ్
యుద్ధంలో శత్రువులను బాధించే వికర్ణుడు, కోపంతో మాద్రీ కుమారుడైన నకులుని అరవై బాణాలతో గాయపరిచాడు, భీష్ముని రక్షిస్తూ.
నకులోఽపి భృశం విద్ధస్తవ పుత్రేణ ధీమతా। వికర్ణం సప్తసప్తత్యా నిర్బిభేద శిలీముఖైః
నీ బుద్ధిమంతుడైన కుమారుడి చేతిలో నకులు తీవ్రంగా గాయపడ్డా, వికర్ణుడిని డెబ్బై ఏడు ఇనుప తుప్పుల బాణాలతో పొడిచాడు.
తత్ర తౌ నరశార్దూలౌ భీష్మహేతోః పరంతపౌ । అన్యోన్యం జఘ్నుతుర్వీరౌ గోష్ఠే గోవృషభావివ
అక్కడ ఆ ఇద్దరు మానవ సింహులు, శత్రువులను జయించే వీరులు, భీష్ముని కోసం, ఒక గొశాలలో రెండు ఎద్దుల్లా పరస్పరం పోరాడారు.
ఘటోత్కచం రణే యాన్తం నిఘ్నన్తం తవ వాహినీమ్ । దుర్ముఖః సమరే ప్రాయాద్భీష్యహేతోః పరాక్రమీ
ఓ రాజా! ఘటోత్కచుడు యుద్ధంలో నీ సైన్యాన్ని చంపుతూ ముందుకు వస్తుండగా, ధైర్యవంతుడైన దుర్ముఖుడు భీష్ముని కోసం సమరంలో ఎదురెళ్లాడు.
హైడిమ్బస్తు రణే రాజన్దుర్ముఖం శత్రుతాపనమ్ । ఆజఘానోరసి క్రుద్ధః శరేణానతపర్వణా
ఓ రాజా! హిడింబుని కుమారుడు ఘటోత్కచుడు, శత్రువులను బాధించే దుర్ముఖుడిని యుద్ధంలో కోపంతో, పదునైన బాణంతో ఛాతీలో గట్టిగా గాయపరిచాడు.
భీమసేనసుతం చాపి దుర్ముఖః సుముఖైః శరైః। షష్ట్యా వీరో నదన్హృష్టో వివ్యాధ రణమూర్ధని
దుర్ముఖుడు ఆనందంతో గర్జిస్తూ, భీమసేనుని కుమారుడిని యుద్ధరంగంలో అరవై అందమైన బాణాలతో గాయపరిచాడు.
ధృష్టద్యుమ్నం తథాఽఽయాన్తం భీష్మస్య వధకాఙ్క్షిణమ్ । హార్దిక్యో వారయామాస రథశ్రేష్ఠం మహారథః
భీష్ముని వధకాంక్షతో ముందుకు వస్తున్న ధృష్టద్యుమ్నుడిని, గొప్ప రథసారధి అయిన హార్దిక్యుడు అడ్డగించాడు.
హార్దిక్యః పార్షతం చాపి విద్ధ్వా పఞ్చభిరాయసైః । పునః పఞ్చాశతా తూర్ణం తిష్ఠతిష్ఠేతి చాబ్రవీత్
హార్దిక్యుడు పార్థసుతుడిని ఐదు ఇనుప బాణాలతో గాయపరిచి, వెంటనే మరో యాభై బాణాలతో వేగంగా వదిలి, 'నిలువు! నిలువు!' అని అరవాడు.
ఆజఘాన మహాబాహుః పార్షతం తం మహారథమ్ । తం చైవ పార్షతో రాజన్హార్దిక్యం నవభిః శరైః
బలవంతుడైన హార్దిక్యుడు ఆ మహారథి పార్థసుతుడిని గాయపరిచాడు. అలాగే పార్థసుతుడు కూడా హార్దిక్యుడిని తొమ్మిది బాణాలతో గాయపరిచాడు, ఓ రాజా!
వివ్యాధ నిశితైస్తీక్ష్ణైః కఙ్కపత్రైరజిహ్నగైః । తయోః సమభవద్యుద్ధం భీష్మహేతోర్మహాహవే
వాళ్లు ఇద్దరూ పదునైన, నేరుగా వెళ్ళే, గద్దపక్షి రెక్కలతో చేసిన బాణాలతో పరస్పరం గాయపరిచుకున్నారు. భీష్ముని కోసం వారి మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది.
అన్యోన్యాతిశయే యుక్తం యథా వృత్రమహేన్ద్రయోః । భీమసేనం తథాఽఽయాన్తం భీష్మం ప్రతి మహారథమ్
వాళ్ల పోరాటం పరస్పర శక్తి ప్రదర్శనతో, వృత్రాసురుడు-ఇంద్రుడు పోరాటంలా జరిగింది. అలాగే భీమసేనుడు మహారథి అయిన భీష్ముని ఎదురుగా ముందుకు వచ్చాడు.
భూరిశ్రవాభ్యయాత్తూర్ణం తిష్ఠతిష్ఠేతి చాబ్రవీత్ । సౌమదత్తిరథో భీమమాజఘాన స్తనాన్తరే
భూరిశ్రవుడు వేగంగా వచ్చి, 'నిలువు! నిలువు!' అని అరవాడు. సౌమదత్తి భీముడిని ఛాతీలో బలంగా గాయపరిచాడు.
నారాచేన సుతీక్ష్ణేన రుక్మపుఙ్ఖేన సంయుగే। ఉరఃస్థేన బభౌ తేన భీమసేనః ప్రతాపవాన్
పసిడి రెక్కలతో, పదునైన నారాచ బాణం యుద్ధంలో భీముని ఛాతీలో పడి ఉండగా, భీమసేనుడు మహాప్రతాపంతో మెరిసిపోయాడు.
స్కన్దశక్త్యా యథా క్రౌఞ్చః పురా నృపతిసత్తమ। తౌ శరాన్సూర్యసంకాశాన్కర్మారపరిమార్జితాన్
ఎప్పుడో స్కందుడు తన శక్తితో క్రౌంచ పక్షిని గాయపరిచినట్లు, ఆ ఇద్దరూ సూర్యుడిలా మెరిసే, పనివారు తయారు చేసిన బాణాలతో—
అన్యోన్యస్య రణే క్రుద్ధౌ చిక్షిపతే నరర్షభౌ । భీమో భీష్మవధాకాఙ్క్షీ సౌమదత్తిం మహారథమ్
ఆ ఇద్దరు మానవ రుషభులు యుద్ధంలో కోపంతో పరస్పరం బాణాలు వదిలారు. భీష్ముని వధకాంక్షతో భీముడు, సౌమదత్తి మహారథిని లక్ష్యంగా చేసుకున్నాడు.
తథా భీష్మజయే గృధ్నుః సౌమదత్తిస్తూ పాణ్డవమ్ । కృతప్రతికృతే యత్తౌ యోధయామాసతూ రణే
అలాగే భీష్మునిపై విజయాన్ని కోరుకుంటూ సౌమదత్తి పాండవునితో యుద్ధం చేశాడు. ఇద్దరూ ఒకరినొకరు ఎదుర్కొంటూ పోరాడారు.
యుధిష్ఠిరం తు కౌన్తేయం మహత్యా సేనయా వృత్తమ్। భీష్మాభిముఖమాయాన్తం భారద్వాజో న్యవారయత్
కుంతీ కుమారుడు యుధిష్ఠిరుడు గొప్ప సైన్యంతో భీష్ముని వైపు వస్తుండగా, భరద్వాజుడు ద్రోణుడు అతన్ని అడ్డగట్టాడు.
ద్రోణస్య రథనిర్ఘోషం పర్జన్యనినదోపమమ్ । శ్రుత్వా ప్రభద్రకా రాజన్సమకమ్పన్త మారిష
ద్రోణుని రథధ్వని మేఘగర్జనలా వినిపించగానే, ప్రభద్రకులు, ఓ రాజా! భయంతో వణికిపోయారు.
సా సేనా మహతీ రాజన్పాణ్డుపుత్రస్య సంయుగే। ద్రోణేన వారితా యత్తా న చచాల పదాత్పదమ్
పాండుపుత్రుని ఆ గొప్ప సైన్యం, ఓ రాజా! యుద్ధంలో ద్రోణుడు అడ్డగట్టినా, ఒక్క అడుగు కూడా వెనక్కి తగ్గలేదు.
చేకితాన రణే యత్తం భీష్మం ప్రతి జనేశ్వర । చిత్రసేనస్తవ సుతః క్రుద్ధరూపమవారయత్
భీష్ముని మీద ధైర్యంగా యుద్ధానికి సిద్ధమైన చెకితానుడిని, నీ కుమారుడు చిత్రసేనుడు కోపంగా ఎదుర్కొని అడ్డగట్టాడు.
భీష్మహేతోః పరాక్రాన్తశ్చిత్రసేనః పరాక్రమీ । చేకితానం పరం శక్త్యా యోధయామాస భారత
భీష్ముని కోసం పరాక్రమంతో నిండిన చిత్రసేనుడు గొప్ప శక్తిని చేతబట్టి చెకితానుని మీద యుద్ధానికి దిగాడు, ఓ భారతా.
తథైవ చేకితానోఽపి చిత్రసేనమవారయత్ । తద్యుద్ధమాసీత్సుమహత్తయోస్తత్ర సమాగమే
అలాగే చెకితానుడు కూడా చిత్రసేనుని ఎదుర్కొని నిలిపాడు. ఇద్దరి మధ్య అక్కడ గొప్ప యుద్ధం జరిగింది.
అర్జునో వార్యమాణస్తు బహుశస్తత్ర భారత । విముఖీకృత్య పుత్రం తే సేనాం తవ మమర్ద హ
అర్జునుడు అక్కడ ఎన్నిసార్లు ఆపినప్పటికీ, నీ కుమారుని వెనక్కు తిప్పి, నీ సైన్యాన్ని నాశనం చేశాడు, ఓ భారతా.
దుఃశాసనోఽపి పరయా శక్త్యా పార్థమవారయత్। కథం భీష్మం న నో హన్యాదితి నిశ్చిత్య భారత
దుఃశాసనుడు కూడా గొప్ప శక్తితో పార్థుని అడ్డగించాడు. 'భీష్ముని ఎలా చంపకుండా ఉంటాం?' అని నిర్ణయించుకున్నాడు, ఓ భారతా.
సా వధ్యమానా సమరే పుత్రస్య తవ వాహినీ । లోడ్యతే రథిభిః శ్రేష్ఠైస్తత్రతత్రైవ భారత
నీ కుమారుని సైన్యం యుద్ధంలో చంపబడుతూ, అక్కడక్కడా రథయోధుల చేతిలో తిప్పబడింది, ఓ భారతా.
అథ వీరో మహేష్వాసో మత్తవారణవిక్రమః। సమాదాయ మహచ్చాపం మత్తవారణవారణమ్
ఆ సమయంలో, మహా ధనుర్ధారి, మత్తయిన ఏనుగు వలె ధైర్యంతో ఉన్న వీరుడు, గొప్ప విల్లు తీసుకున్నాడు.
విధున్వానో నరశ్రేష్ఠో ద్రావయాణో వరూథినీమ్ । పృతనాం పాణ్డవేయానాం గాహమానో మహాబలః
ఆ మనుషులలో శ్రేష్ఠుడు తన విల్లు ఊపుతూ, శత్రు వరుసలను చెదరగొడుతూ, పాండవుల సైన్యంలో బలంగా చొచ్చుకుపోయాడు.
నిమిత్తాని నిమిత్తజ్ఞః సర్వతో వీక్ష్య వీర్యవాన్ । ప్రతపన్తమనీకాని ద్రోణః పుత్రమభాషత
ప్రతి దిశలో శకునాలను గమనించి, వాటి అర్థాన్ని తెలిసిన ధైర్యవంతుడైన ద్రోణుడు, సైన్యాలు మంటలతో ఉప్పొంగుతున్నప్పుడు తన కుమారునితో ఇలా చెప్పాడు.