అద్య తే పురుషవ్యాఘ్ర ప్రతరిష్యే ఋణం తవ। భర్తృపిణ్డకృతం రాజన్నిహతాః పృతనాముఖే
పురుషశార్దూలా, ఈ రోజు నీ ఋణాన్ని తీర్చుతాను. రాజా! యుద్ధములో శత్రువులు ముందువరుసలోనే పడతారు.
ఇత్యుక్త్వా భరతశ్రేష్ఠ క్షత్రియాన్ప్రవపఞ్ఛరైః। ఆససాద దురాధర్షః పాణ్డవానామనీకినీమ్
ఇలా అన్న తరువాత, భరత వంశశ్రేష్ఠుడా, దుర్జయుడు ఆ క్షత్రియులపై బాణవర్షం కురిపించి, పాండవుల సైన్యాన్ని ఎదుర్కొన్నాడు.
అనీకమధ్యే తిష్ఠన్తం గాఙ్గేయం భారతర్షభ । ఆశీవిషమివ క్రుద్ధం పాణ్డవాః ప్రత్యవారయన్
సైన్యంలో మధ్యలో నిలబడి ఉన్న గంగా కుమారుడిని, కోపంతో ఉన్న పాములా, పాండవులు ఎదుర్కొన్నారు, ఓ భరత వంశశ్రేష్ఠుడా!
దశమేఽహని భీష్మస్తు దర్శయఞ్శక్తిమాత్మనః । రాజఞ్శతసహస్రాణి సోఽవధీత్కురునన్దన
పదవ రోజు భీష్ముడు తన శక్తిని చూపిస్తూ, రాజా! లక్షలాది మందిని సంహరించాడు, ఓ కురువంశానందనా!
పాఞ్చాలానాం చ యే శ్రేష్ఠా రాజపుత్రా మహారథాః । తేషామాదత్త తేజాంసి జలం సూర్య ఇవాంశుభిః
పంచాలులలో అగ్రగాములైన రాజకుమారులు, మహారధులు ఉన్నారు. వారి తేజస్సును, సూర్యుడు తన కిరణాలతో నీటిని పీల్చినట్లు, అతడు తీసుకున్నాడు.
హత్వా దశసహస్రాణి కుఞ్జరాణాం తరస్వినామ్ । సారోహాణాం మహారాజ హయానాం చాయుతం తథా
ఓ రాజా! దసవేల బలమైన ఏనుగులను, వారి పై కూర్చున్న వారితో కలిపి, అలాగే పదివేల గుర్రాలను కూడా అతడు సంహరించాడు.
పూర్ణే శతసహస్రే ద్వే పాదాతానాం నరోత్తమః । ప్రజజ్వాల రణే భీష్మో విధూమ ఇవ పావకః
రెండు లక్షల కాలాళ్ల సైనికులను కూడా నాశనం చేసి, భీష్ముడు యుద్ధంలో పొగ లేకుండా మండుతున్న అగ్నిలా ప్రకాశించాడు.
న చైవం పాణ్డవేయానాం కేచిచ్ఛేకుర్నిరీక్షితుమ్ । ఉత్తరం మార్గమాస్థాయ తపన్తమివ భాస్కరమ్
అతడు ఉత్తర దిశగా ముందుకు పోతూ, సూర్యుడిలా తేజస్సుతో మెరిసిపోతుండగా, పాండవులు ఎవ్వరూ అతన్ని చూసేందుకు కూడా ధైర్యం చేయలేకపోయారు.
తే పాణ్డవేవాః సంరబ్ధా మహేష్వాసేన పీడితాః । వధాయాభ్యద్రవన్భీష్మం సృఞ్జయాశ్చ మహారథాః
అప్పుడు పాండవుల యోధులు, మహాశరధారి భీష్ముడి చేత బాధపడుతూ, కోపంతో, శ్రీంజయుల మహారధులతో కలిసి, భీష్ముడిని సంహరించేందుకు పరుగెత్తారు.
స వధ్యమానో బహుభిర్భీష్మః శాన్తనవస్తథా । అవకీర్ణో మహేష్వాసైః శైలో మేఘైరివావృతః
అనేక మంది యోధులు దాడి చేస్తున్నా, శాంతనువు కుమారుడైన భీష్ముడు, మహాశరధులచేత చుట్టుముట్టబడి, మేఘాలతో కప్పబడిన పర్వతంలా కనిపించాడు.
పుత్రాస్తు తవ గాఙ్గేయం సమన్తాత్పర్యవారయన్ । మహత్యా సేనయా సార్ధం తతో యుద్ధమవర్తత
నీ కుమారులు గొప్ప సైన్యంతో కలిసి, గంగా కుమారుడిని అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టారు. అప్పుడు ఘోరమైన యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
అర్జునస్తు రణే రాజన్దృష్ట్వా భీష్మస్య విక్రమమ్ । శిఖణ్డినమథోవాచ సమభ్యోహి పితామహమ్
ఓ రాజా! అర్జునుడు యుద్ధంలో భీష్ముని పరాక్రమాన్ని చూసి, శిఖండిని ఇలా అన్నాడు: 'పితామహుని దగ్గరికి వెళ్లు.'
న చాపి భీస్త్వయా కార్యా భీష్మాదద్య కథంచన । అహమేనం శరైస్తీక్ష్ణైః పాతయిష్యే రథోత్తమాత్
ఈ రోజు భీష్ముని చూసి నీవు ఎలాంటి భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. నేను నా పదునైన బాణాలతో అతడిని రథం మీద నుంచి కింద పడేస్తాను.
ఏవముక్తస్తు పార్థేన శిఖణ్డీ భరతర్షభ । అభ్యద్రవత గాఙ్గేయం శ్రుత్వా పార్థస్య భాషితమ్
పార్థుడు ఇలా చెప్పగానే, భారత వంశశ్రేష్ఠుడా! శిఖండీ, ఆ మాటలు విని, గంగా కుమారుడి వైపు పరుగెత్తాడు.
ధృష్టద్యుమ్నస్తథా రాజన్సౌభద్రశ్చ మహారథః । హృష్టావాద్రవతాం భీష్మం శ్రుత్వా పార్థస్య భాషితమ్
అదే విధంగా, ధృష్టద్యుమ్నుడు, సుభద్ర కుమారుడు కూడా, పార్ధుని మాటలు విని ఆనందంతో, భీష్ముని వైపు దూసుకెళ్లారు.
విరాటద్రుపదౌ వృద్ధౌ కున్తిభోజస్య దంశితః। అభ్యద్రవత గాఙ్గేయం పుత్రస్య తవ పశ్యతః । నకులః సహదేవశ్చ ధర్మరాజశ్చ వీర్యవాన్
వృద్ధులైన విరాటుడు, ద్రుపదుడు, కుంతిభోజుని ధైర్యవంతుడైన కుమారుడు, నీ కన్నుల ముందే గంగా కుమారుడి వైపు దూసుకెళ్లారు. అలాగే, నకులుడు, సహదేవుడు, ధైర్యవంతుడైన యుధిష్ఠిరుడు కూడా వెళ్లారు.
తథేతరాణి సైన్యాని సర్వామ్యేవ విశాంపతే । సమాద్రవన్త గాఙ్గేయం శ్రుత్వా పార్థస్య భాషితమ్
అలాగే, ఇతర సైన్యాలన్నీ కూడా, ఓ ప్రజలాధిపతీ! పార్ధుని మాటలు విని, గంగా కుమారుడి వైపు పరుగెత్తాయి.
ప్రత్యుద్యయుస్తావకాశ్చ సమేతాంస్తాన్మహారథాన్ । యథాశక్తి యథోత్సాహం తన్మే నిగదతః శృణు
నీ సైనికులు కూడా, ఒక్కొక్కరు తమ శక్తికి తగినట్లుగా, ఉత్సాహంతో, ఆ మహారధులను ఎదుర్కొనడానికి ముందుకు వెళ్లారు. నేను చెప్పేది విను.
చిత్రసేనో మహారాజ చేకితానం సమభ్యాయాత్ । భీష్మప్రేప్సుం రణే యాన్తం వృషం వ్యాఘ్రశిశుర్యథా
ఓ రాజా! చిత్రసేనుడు, యుద్ధానికి భీష్ముని వెంబడి పోతున్న చెకితానుడిని, పులి పిల్లగాడు ఎద్దును ఎదుర్కొనినట్లు ఎదుర్కొన్నాడు.
ధృష్టద్యుమ్నం మహారాజ భీష్మాన్తికముపాగతమ్ । త్వరమాణం రణే యత్తం కృతవర్మా న్యవరాయత్
ధృష్టద్యుమ్నుడు యుద్ధంలో వేగంగా, ధైర్యంగా భీష్ముని దగ్గరకు వెళ్లగా, కృతవర్ముడు అతడిని అడ్డుకున్నాడు.
భీమసేనం సుసంక్రుద్ధం గాఙ్గేయస్య వధైషిణమ్ । త్వరమాణో మహారాజ సౌమదత్తిర్న్యవారయత్
గంగా కుమారుడిని సంహరించాలనే కోపంతో ఉన్న భీమసేనుడిని, వేగంగా వచ్చిన సౌమదత్తి అడ్డుకున్నాడు.
తథైవ నకులం శూరం కిరన్తం సాయకాన్బహూన్ । వికర్ణో వారయామాస ఇచ్ఛన్భీష్మస్య జీవితమ్
అలాగే, అనేక బాణాలను వర్షిస్తూ పోరాడుతున్న వీరుడైన నకులుడిని, భీష్ముని ప్రాణం కాపాడాలనే కోరికతో వికర్ణుడు అడ్డుకున్నాడు.
సహదేవం తథా రాజన్యాన్తం భీష్మరథం ప్రతి। వారయామాస సంక్రుద్ధః కృపః శారద్వతో యుధి
అప్పుడే సహదేవుడు భీష్ముని రథం వైపు చేరుతున్నప్పుడు, శారద్వతుని కుమారుడు కృపాచార్యుడు కోపంతో యుద్ధంలో అతన్ని అడ్డుకున్నాడు.
రాక్షసం క్రూరకర్మాణం భైమసేనిం మహాబలమ్ । భీష్మస్య నిధనప్రేప్సుం దుర్ముఖోఽభ్యజ్రవద్బలీ
బలవంతుడైన దుర్ముఖుడు, భీమసేనుని కుమారుడైన క్రూరమైన రాక్షసుడిని, భీష్ముని మరణాన్ని కోరుతూ ముందుకు వస్తున్నాడని చూసి, అతని మీద దాడి చేశాడు.
సాత్యకిం సమరే క్రుద్ధమార్స్యశృఙ్గివారయత్ । `భీష్మస్య వధమిచ్ఛన్తం పాణ్డవప్రీతికామ్యయా
పాండవులకు ఆనందం కలిగించాలనే కోరికతో, కోపంతో ఉన్న సత్యకిని యుద్ధంలో అర్ష్యశృంగుడు అడ్డుకున్నాడు, ఎందుకంటే సత్యకి భీష్ముని సంహరించాలనుకున్నాడు.
అభిమన్యుం మహారాజ యాన్తం భీష్మరథం ప్రతి। సుదక్షిణో మహారాజ కామ్భోజ ప్రత్యవారయత్
ఓ రాజా, కాంభోజ దేశాధిపతి సుదక్షిణుడు, అభిమన్యుడు భీష్ముని రథం వైపు వెళ్ళుతుండగా అతన్ని అడ్డుకున్నాడు.
విరాటద్రుపదౌ వృద్ధౌ సమేతావరిమర్దనౌ । అశ్వత్థామా తతః క్రుద్ధో వారయామాస భారత
విరాటుడు, ద్రుపదుడు ఇద్దరూ శత్రువులను సంహరించేందుకు కలిసివెళ్ళగా, అశ్వత్థాముడు కోపంతో వారిని అడ్డుకున్నాడు, ఓ భారత.
తథా పాణ్డుసుతం జ్యేష్ఠం భీష్మస్య వధకాఙ్క్షిణమ్ । భారద్వాజో రణే యత్తో ధర్మపుత్రమవారయత్
అలాగే, భీష్ముని సంహరించాలనే తపనతో ఉన్న పెద్ద పాండు కుమారుడిని, యుద్ధంలో జాగ్రత్తగా ఉన్న భారద్వాజుని కుమారుడు అడ్డుకున్నాడు.
అర్జునం రభసం యుద్ధే పురస్కృత్య శిఖణ్డినమ్ । భీష్మప్రేప్సుం మహారాజ భాసయన్తం దిశో దశ
ఓ రాజా, శిఖండిని ముందుండి తీసుకుని, యుద్ధంలో అన్ని దిశల్లో ప్రకాశిస్తూ భీష్ముని వెదుకుతూ వచ్చిన అర్జునుడిని, దుఃశాసనుడు గొప్ప ధనుర్ధారి, అడ్డుకున్నాడు.
దుఃశాసనో మహేష్వాసో వారయామాస సంయుగే। అన్యే చ తావకా యోధాః పాణ్డవానాం మహారథాన్
దుఃశాసనుడు, మహా ధనుర్విదుడు, యుద్ధంలో అర్జునుడిని అడ్డుకున్నాడు. అలాగే నీవైపు ఉన్న ఇతర యోధులు పాండవుల మహారథులను అడ్డుకున్నారు.