ఆత్తశస్త్రో రణే యత్నాద్వారయామాస సాయకైః । నానాశస్త్రాస్త్రవర్షైస్తాన్వీర్యామర్షప్రవేరితైః
యుద్ధంలో ఆయుధాలు ధరించి, భీష్ముడు పరాక్రమంతో, కోపంతో, రకరకాల ఆయుధాలు, అస్త్రాలతో బాణ వర్షాలు కురిపిస్తూ వారిని అడ్డుకున్నాడు.
నిజఘ్నే సమరే క్రుద్ధో హస్త్యశ్వం చామితం బహు। రథినోఽపాతయద్రాజన్రథేభ్యః పురుషర్షభ
యుద్ధంలో కోపంతో ఉన్న భీష్ముడు అనేక ఏనుగులు, కుదిరాలు చంపి, రాజా, రథాలపై ఉన్న యోధులను రథాల నుంచి పడగొట్టాడు.
సాదినశ్చాశ్వపృష్ఠేభ్యః పాదాతాంశ్చ సమాగతాన్
అతడు గుర్రపు మీద ఉన్న సైనికులను, కలిసివచ్చిన కాలాళ్ల సైనికులను కూడా పడగొట్టాడు.
గజారోహాన్గజేభ్యశ్చ పరేషాం జయకారిణః । తమేకం సమరే భీష్మం త్వరమాణం మహారథమ్
శత్రువుల గజసేనాధిపతులను, ఏనుగులపై ఉన్నవారిని కూడా భీష్ముడు పడగొట్టాడు. ఆ మహారథి భీష్ముడు యుద్ధంలో ఒంటరిగా వేగంగా దూసుకెళ్లాడు.
పాణ్డవాః సమవర్తన్త వజ్రహస్తమివాసురాః। శక్రాశనిసమస్పర్శాన్విముఞ్చన్నిశితాఞ్ఛరాన్
పాండవులు, వజ్రాన్ని పట్టుకున్నవాడిని అసురులు చుట్టినట్టు, భీష్ముని చుట్టుముట్టారు. భీష్ముడు ఇంద్రుని వజ్రంలా పదునైన బాణాలను వదిలాడు.
దిక్ష్వదృశ్యత సర్వాసు ఘోరం సన్ధారయన్వపుః। మణ్డలీభూతమేవాస్య నిత్యం ధనురదృశ్యత
అతని భయంకరమైన రూపం అన్ని దిక్కులలో కనిపించింది. అతని ధనుస్సు ఎప్పుడూ వలయంలా తిరుగుతూ కనిపించేది.
సంగ్రామే యుధ్యమానస్య శక్రచాపోపమం మహత్ ।। తదృష్ట్వా సమరే కర్మ పుత్రాస్తవ విశాంపతే
యుద్ధంలో భీష్ముడు పోరాడుతున్నప్పుడు, అతని మహత్తరమైన కార్యం ఇంద్రుడు ధనుస్సుతో చేసినదానికంటే తక్కువగా లేదు. అది చూసి, రాజా, నీ కుమారులు—
విస్మాయం పరమం గత్వా పితామహమపూజయన్ । పార్థా విమనసో భూత్వా ప్రైక్షన్త పితరం తవ
అత్యంత ఆశ్చర్యంతో తాత భీష్మునికి ఘనంగా నమస్కరించారు. పాండవులు మనస్సు చల్లారక, నీ తండ్రిని చూస్తూ నిలిచిపోయారు.
యుధ్యమానం రణే శూరం విప్రచిత్తిమివామరాః । న చైనం వారయామాసుర్వ్యాత్తాననమివాన్తకమ్
యుద్ధంలో ధైర్యంగా పోరాడుతున్న భీష్ముని, దేవతలు విప్రచిత్తిని చూస్తున్నట్టు చూశారు. ఎవ్వరూ అతన్ని ఆపడానికి ప్రయత్నించలేదు, యమధర్మరాజు నోరు తెరిచి వచ్చినట్టు భయపడ్డారు.
దశమేఽహని సంప్రాప్తే రథానీకం శిఖణ్డినః । అదహన్నిశితైర్బాణైః కృష్ణవర్త్మేవ కాననమ్
పదవ రోజు వచ్చినప్పుడు, భీష్ముడు శిఖండిని సేనను పదునైన బాణాలతో కాల్చేశాడు, అది కృష్ణవేగంగా అరణ్యాన్ని దహించిన అగ్నిలా ఉండింది.
తం శిఖణ్డీ త్రిభిర్బాణైరభ్యవిధ్యత్సనాన్తరే । ఆశీవిషమివ క్రుద్ధం కాలసృష్టమివాన్తకమ్
ఆ సమరంలో శిఖండి మూడు బాణాలతో భీష్ముని గట్టిగా హరిచాడు. ఆవేశంతో ఉన్న పాము లాగ, కాలం పంపిన యముడు లాగ అతడిని గాయపరిచాడు.
స తేనాతిభృశం విద్ధః ప్రేక్ష్య భీష్మః శిఖణ్డినమ్ । పునర్నాలోకయత్క్రుద్ధః ప్రహసన్నిదమబ్రవీత్
అలా బలంగా గాయపడి, భీష్ముడు శిఖండిని చూసి, కోపంతో మళ్లీ అతనివైపు చూడకుండా నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు.
కామం ప్రహర వా మా వా న త్వాం యోత్స్యే కథంచన । యైవ హి త్వం కృతా ధాత్రా సైవ హి త్వం శిఖణ్డినీ
నీవు కొట్టు, లేదా వద్దు, నేను నిన్ను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ యుద్ధం చేయను. సృష్టికర్త నిన్ను ఎలా చేశాడో, నీవు అదే శిఖండినివే.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా శిఖణ్డీ క్రోధమూర్చ్ఛితః । ఉవాచ భీష్మం సమరే సృక్విణీ పరిలేలిహన్
భీష్ముడు చెప్పిన మాటలు విని, శిఖండి కోపంతో పెరిగి, యుద్ధంలో నాలుకతో పెదవులు నాకుతూ భీష్మునితో ఇలా అన్నాడు.
జానామి త్వాం మహాబాహో క్షత్రియాణాం భయంకరమ్ । మయా శ్రుతం చ తే యుద్ధం జామదగ్న్యేన వై సహ
మహాబాహువైన భీష్మా! నువ్వు క్షత్రియులకు భయంకరుడివని నాకు తెలుసు. జామదగ్ని కుమారుడితో నీ యుద్ధగాధను కూడా నేను విన్నాను.
దివ్యశ్చ తే ప్రభావోఽయం మయా చ బహుశః శ్రుతః । జనన్నపి ప్రభావం తే యోత్స్యేఽద్యాహం త్వయా సహ
నీ దివ్యశక్తి గురించి ఎన్నోసార్లు విన్నాను. నీ బలాన్ని తెలిసినా, నేడు నేను నీయొద్ద యుద్ధం చేస్తాను.
పాణ్డవానాం ప్రియం కుర్వన్నాత్మనశ్చ నరోత్తమ ।। అద్య త్వాం యోధయిష్యామి రణే పురుషసత్తమ
పాండవులకు, నాకు ఆనందం కలిగించాలనే ఉద్దేశంతో, నేడు నిన్ను యుద్ధానికి పిలుస్తున్నాను, మానవులలో శ్రేష్ఠుడవు నీవు.
ధ్రువం చ త్వాం హనిష్యామి శపే సత్యేన తేఽగ్రతః । ఏతచ్ఛ్రుత్వా చ మద్వాక్యం యత్కృత్యం తత్సమాచర
నిన్ను ఖచ్చితంగా చంపుతాను, ఇది నీ ముందు నిజంగా ప్రమాణం చేస్తున్నాను. నా మాటలు విని, నీవు చేయాల్సింది చేసుకో.
కామం యుధ్యస్వ వా మా వా న మే జీవన్ప్రమోక్ష్యసే । సుదృష్టః క్రియతాం భీష్మ లోకోఽయం సమితింజయ
నీవు యుద్ధం చేయాలనుకున్నా, వద్దనుకున్నా, నా చేతిలో బతికి తప్పించుకోలేవు. భీష్మా! ఈ గొప్ప యుద్ధాన్ని లోకమంతా చూడాలి.
ఏవముక్త్వా తతో భీష్మం పఞ్చభిర్నతపర్వభిః। అవిధ్యత రణే భీష్మం ప్రతుదన్వాక్యసాయకైః
అలా చెప్పి, శిఖండి యుద్ధంలో భీష్మునిపై అయిదు పదునైన బాణాలతో దాడి చేశాడు. మాటలతో, బాణాలతో భీష్ముని గాయపరిచాడు.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా సవ్యసాచీ మహారథః । కాలోఽయమితి సంచిన్త్య శిఖణ్డినమచోదయత్
శిఖండి మాటలు విని, మహారథుడైన సవ్యసాచీ, 'ఇప్పుడు సమయం వచ్చింది' అని భావించి, శిఖండిని ప్రోత్సహించాడు.
అహం త్వామనుయాస్యామి పరాన్విద్రావయఞ్శరైః । అభిద్రవ సుసంరబ్ధో భీష్మం భీమపరాక్రమమ్
నేను నీ వెంట వస్తాను, శత్రువులను బాణాలతో తరిమేస్తాను. భీముడి పరాక్రమం ఉన్న భీష్మునిపై ధైర్యంగా దాడి చేయి.
న హి తే సంయుగే పీడాం శక్తాః కర్తుం మహాబలాః । తస్మాదద్య మహాబాహో యత్నాద్భీష్యమభిద్రవ
యుద్ధంలో గొప్ప బలవంతులు కూడా నిన్ను ఏమీ చేయలేరు. అందుకే, మహాబాహువా! నేడు శక్తిని ప్రదర్శించి భీష్మునిపై దాడి చేయి.
అహత్వా సమరే భీష్మ యది యాస్యసి మారిష । అవహాస్యోఽస్య లోకస్య భవిష్యసి మయా సహ
యుద్ధంలో భీష్ముని చంపకుండా నీవు వెళ్తే, లోకంలో నీవు, నేనూ అపహాస్యానికి గురవుతాము.
నావహాస్యా యథా వీర భవేమ పరమాహవే । తథా కురు రణే యత్నం సాధయస్వ పితామహమ్
ఈ మహాయుద్ధంలో మనిద్దరం అపహాస్యానికి గురవకుండా ఉండాలంటే, యుద్ధంలో శ్రమపడి, పితామహుడిని పడగొట్టు.
కురూంశ్చ సహితాన్సర్వాన్యతమానాన్మహారథాన్ । అహమావారయిష్యామి సావయస్వ పితామహమ్
కురువంశానికి చెందిన అందరినీ, మహారథులను నేను అడ్డుకుంటాను. నీవు పితామహుడిని పడగొట్టు.
ద్రోణం చ ద్రోణపుత్రం చ కృపం చాథ సుయోధనమ్ । చిత్రసేనం వికర్ణం చ సైన్ధవం చ యజద్రథమ్
ద్రోణుడు, ద్రోణుని కుమారుడు, కృపాచార్యుడు, సుయోధనుడు, చిత్రసేనుడు, వికర్ణుడు, సైంధవుడు, యజత్రథుడు—
విన్దానువిన్దావావన్త్యౌ కామ్భోజం చ సుదక్షిణమ్ । భగదత్తం తథా శూరం మాగదం చ మహాబలమ్
అవంతి దేశానికి చెందిన వింద్యుడు, అనువింద్యుడు, కామ్బోజ దేశపు సుదక్షిణుడు, పరాక్రమశాలి భగదత్తుడు, మాగధ రాజు—
సౌమదత్తిం తథా శూరమార్శ్యశృఙ్గిం చ రాక్షసమ్ । త్రిగర్తరాజం చ రణే సహ సర్వైర్మహారథైః
సౌమదత్తి అనే ధైర్యవంతుడు, అర్ష్యశృంగి అనే రాక్షసుడు, ఇంకా త్రిగర్త రాజు — వీరందరితో పాటు మహారథులు యుద్ధంలో చేరారు.
అహమావారయిష్యామి వేలేవ మకరాలయమ్ । కురూంశ్చ సహితాన్సర్వాన్యుధ్యమానాన్మహాబలాన్ । నివారయిష్యామి రణే సాధయస్వ పితామహమ్
నేను సముద్ర తీరంలా వారిని అడ్డుకుంటాను; యుద్ధంలో కలసి వచ్చి పోరాడుతున్న బలమైన కౌరవులను కూడా నిలిపివేస్తాను. నువ్వు పితామహుడిని సంహరించడంలో విజయవంతమవు.