తథైవ కురవో రాజన్భీష్మం కృత్వా మహారథమ్ । అగ్రతః సర్వసైన్యానాం ప్రయయుః పాణ్డవాన్ప్రతి
అదేవిధంగా, రాజా! కౌరవులు భీష్ముడిని మహారథుడిగా ముందుంచి, మొత్తం సైన్యంతో పాండవులపై దండెత్తారు.
పుత్రైస్తవ దురాధర్షో రక్షితః సుమహాబలైః । తతో ద్రోణో మహేష్వాసః పుత్రశ్చాస్య మహాబలః
నీ కుమారుడు అపరాజేయుడై, మహాబలశాలులైన సోదరుల రక్షణలో ఉన్నాడు. తరువాత గొప్ప విలువిద్వాంసుడు ద్రోణుడు, అతని పరాక్రమశాలి కుమారుడు వచ్చారు.
భగదత్తస్తతః పశ్చాద్గజానీకేన సంవృతః । కృపశ్చ కృతవర్మా చ భగదత్తమనువ్రతౌ
ఆ తరువాత భగదత్తుడు గజసేన్యంతో చుట్టుముట్టబడి వచ్చాడు. కృపుడు, కృతవర్ముడు భగదత్తుని వెంట నడిచారు.
కామ్భోజరాజో బలవాంస్తతః పశ్చాత్సుదక్షిణః । మాగధశ్చ జయత్సేనః సౌబలశ్చ బృహద్బలః
తరువాత కాంభోజ రాజు బలవంతుడు, సుదక్షిణుడు, మాగధుడు జయత్సేనుడు, సుబలుని కుమారుడు బృహద్బలుడు వచ్చారు.
తథైవాన్యే మహేష్వాసాః సుశర్మప్రముఖా నృపాః । జఘనం పాలయామాసుస్తవ సైన్యస్య భారత
అలాగే, సుశర్ముడు ముందుండి ఇతర మహావిలువిద్వాంసులు నీ సేన వెనుక భాగాన్ని కాపాడారు, ఓ భారతా!
దివసేదివసే ప్రాప్తే భీష్మః శాన్తనవో యుధి। ఆసురానకరోద్వ్యూహాన్పైశాచానథ రాక్షసాన్
ప్రతి రోజూ యుద్ధంలో శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముడు, అసుర, పిశాచ, రాక్షస రూపాలైన వ్యూహాలను అమర్చేవాడు.
తతః ప్రవవృతే యుద్ధం తవ తేషాం చ భారత। అన్యోన్యం నిఘ్నతాం రాజన్యమరాష్ట్రవివర్ధనమ్
అప్పుడా, నీ సేనకు, వారి సేనకు మధ్య యుద్ధం మొదలై, రాజులు పరస్పరం కొట్టుకుంటూ భూమిని కంపింపజేశారు.
అర్జునప్రముఖాః పార్థాః పురస్కృత్య శిఖణ్డినమ్। భీష్మం యుద్ధేఽభ్యవర్తన్త కిరన్తో వివిధాఞ్శరాన్
అర్జునుడు ముందుండగా, పాండవులు శిఖండిని ముందుంచి, భీష్మునిపై అనేక బాణాలతో వర్షం కురిపిస్తూ యుద్ధానికి ఎదురయ్యారు.
తత్ర భారత భీమేన తాడితాస్తావకాః శరైః। రుధిరౌఘపరిక్లిన్నాః పరలోకం యయుస్తదా
అక్కడ, ఓ భారతా! భీముని బాణాలకు తగిలిన నీ సైనికులు రక్తపు ప్రవాహంలో తడిసి, పరలోకానికి చేరుకున్నారు.
నకులః సహదేవశ్చ సాత్యకిశ్చ మహారథః । తవ సైనయం సమాసాద్య పీడయామాసురోజసా
నకులుడు, సహదేవుడు, మహారథుడు సాత్యకిలు నీ సైన్యాన్ని ఎదుర్కొని తమ పరాక్రమంతో బాగా నొప్పించారు.
తే వధ్యామానాః సమరే తావకా భరతర్షభ । నాశక్నువన్వారయితుం పాణ్డవానాం మహద్బలమ్
యుద్ధంలో నీ సైనికులు చంపబడుతుండగా, ఓ భారత వంశశ్రేష్ఠా! వారు పాండవుల గొప్ప బలాన్ని తట్టుకోలేకపోయారు.
తతస్తు తావకం సైన్యం వధ్యమానం సమన్తతః। సంప్రాద్రవద్దశః దిశః కాల్యమానం మహారథైః
అప్పుడు నీ సైన్యం అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టబడి, మహారథుల దెబ్బలకు భయపడి, దిక్కుతెలియకుండా పారిపోయింది.
త్రాతారం నాధ్యగచ్ఛన్త తావకా భరతర్షభ । వధ్యమానాః శితైర్బాణైః పాణ్డవైః సహ సృఞ్జయైః
భరత వంశ శిరోమణీ, పాండవులు మరియు శృంజయులు పదునైన బాణాలతో దాడి చేయగా, నీ సైనికులకు రక్షకుడు ఎవరూ దొరకలేదు.
పీడ్యమానం బలం దృష్ట్వా పార్థైర్భీష్మః పరాక్రమీ । యదకార్షీద్రణే క్రుద్ధస్తన్మమాచక్ష్వ సఞ్జయ
పాండవుల చేతిలో తన సైన్యం బాధపడుతుంటే, పరాక్రమశాలి భీష్ముడు కోపంతో యుద్ధంలో ఏం చేసాడో నీవు నాకు చెప్పు సంజయా.
కథం వా పాణ్డవా యుద్ధే ప్రత్యుద్యాతాః పరంతపాః । నిఘ్నన్తో మామకాన్వీరాంస్తన్మమాచక్ష్వ సఞ్జయ
పాండవులు, శత్రువులను భయపెట్టేవారు, యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉండి, నా వీరులను ఎలా సంహరించారో నీవు చెప్పు సంజయా.
ఆచక్షే తే మహారాజ యదకార్షీత్పితా తవ। పీడితే తవ పుత్రస్య సైన్యే పాణ్డవ సృఞ్జయైః
మహారాజా, పాండవులు మరియు శృంజయులు నీ కుమారుని సైన్యాన్ని బాధించగా, నీ తండ్రి ఏం చేసాడో నేను చెప్పుతాను.
ప్రంహృష్టమనసః శూరాః పాణ్డవాః పాణ్డుపూర్వజ । అభ్యవర్తన్త నిఘ్నన్తస్తవ పుత్రస్య వాహినీమ్
యుధిష్ఠిరుడు ముందుండగా, హర్షంతో ఉన్న పాండవులు నీ కుమారుని సైన్యాన్ని సంహరిస్తూ ముందుకు దూసుకొచ్చారు.
తం వినాశం మనుష్యేన్ద్ర నరవారణవాజినామ్ । నామృష్యత తదా భీష్మః సైన్యఘాతం రణే పరైః
నరేంద్ర, శత్రువులు యుద్ధంలో ఏనుగులు, కుదిరాలు, యోధులను నాశనం చేయడాన్ని భీష్ముడు భరించలేకపోయాడు.
స పాణడవాన్మహేష్వాసః పఞ్చాలాంశ్చైవ సృఞ్జయాన్ । నారాచైర్వత్సదన్తైశ్చ శితైరఞ్జలికైస్తథా
ఆ మహాశక్తివంతుడు భీష్ముడు, పాండవులు, పాంచాళులు, శృంజయులపై ఇనుప బాణాలు, వెడల్పాటి అంచు గల బాణాలు, పదునైన అంజలిక బాణాలతో దాడి చేశాడు.
అభ్యవర్షత దుర్ధర్షస్త్యక్త్వా జీవితమాత్మనః । స పాణ్డవానాం ప్రవరాన్పఞ్చ రాజన్మహారథాన్
అతడు తన ప్రాణాన్ని లెక్కచేయకుండా, పాండవుల ఐదుగురు మహారథులపై ఉగ్రంగా బాణ వర్షం కురిపించాడు రాజా.
ఆత్తశస్త్రో రణే యత్నాద్వారయామాస సాయకైః । నానాశస్త్రాస్త్రవర్షైస్తాన్వీర్యామర్షప్రవేరితైః
యుద్ధంలో ఆయుధాలు ధరించి, భీష్ముడు పరాక్రమంతో, కోపంతో, రకరకాల ఆయుధాలు, అస్త్రాలతో బాణ వర్షాలు కురిపిస్తూ వారిని అడ్డుకున్నాడు.
నిజఘ్నే సమరే క్రుద్ధో హస్త్యశ్వం చామితం బహు। రథినోఽపాతయద్రాజన్రథేభ్యః పురుషర్షభ
యుద్ధంలో కోపంతో ఉన్న భీష్ముడు అనేక ఏనుగులు, కుదిరాలు చంపి, రాజా, రథాలపై ఉన్న యోధులను రథాల నుంచి పడగొట్టాడు.
సాదినశ్చాశ్వపృష్ఠేభ్యః పాదాతాంశ్చ సమాగతాన్
అతడు గుర్రపు మీద ఉన్న సైనికులను, కలిసివచ్చిన కాలాళ్ల సైనికులను కూడా పడగొట్టాడు.
గజారోహాన్గజేభ్యశ్చ పరేషాం జయకారిణః । తమేకం సమరే భీష్మం త్వరమాణం మహారథమ్
శత్రువుల గజసేనాధిపతులను, ఏనుగులపై ఉన్నవారిని కూడా భీష్ముడు పడగొట్టాడు. ఆ మహారథి భీష్ముడు యుద్ధంలో ఒంటరిగా వేగంగా దూసుకెళ్లాడు.
పాణ్డవాః సమవర్తన్త వజ్రహస్తమివాసురాః। శక్రాశనిసమస్పర్శాన్విముఞ్చన్నిశితాఞ్ఛరాన్
పాండవులు, వజ్రాన్ని పట్టుకున్నవాడిని అసురులు చుట్టినట్టు, భీష్ముని చుట్టుముట్టారు. భీష్ముడు ఇంద్రుని వజ్రంలా పదునైన బాణాలను వదిలాడు.
దిక్ష్వదృశ్యత సర్వాసు ఘోరం సన్ధారయన్వపుః। మణ్డలీభూతమేవాస్య నిత్యం ధనురదృశ్యత
అతని భయంకరమైన రూపం అన్ని దిక్కులలో కనిపించింది. అతని ధనుస్సు ఎప్పుడూ వలయంలా తిరుగుతూ కనిపించేది.
సంగ్రామే యుధ్యమానస్య శక్రచాపోపమం మహత్ ।। తదృష్ట్వా సమరే కర్మ పుత్రాస్తవ విశాంపతే
యుద్ధంలో భీష్ముడు పోరాడుతున్నప్పుడు, అతని మహత్తరమైన కార్యం ఇంద్రుడు ధనుస్సుతో చేసినదానికంటే తక్కువగా లేదు. అది చూసి, రాజా, నీ కుమారులు—
విస్మాయం పరమం గత్వా పితామహమపూజయన్ । పార్థా విమనసో భూత్వా ప్రైక్షన్త పితరం తవ
అత్యంత ఆశ్చర్యంతో తాత భీష్మునికి ఘనంగా నమస్కరించారు. పాండవులు మనస్సు చల్లారక, నీ తండ్రిని చూస్తూ నిలిచిపోయారు.
యుధ్యమానం రణే శూరం విప్రచిత్తిమివామరాః । న చైనం వారయామాసుర్వ్యాత్తాననమివాన్తకమ్
యుద్ధంలో ధైర్యంగా పోరాడుతున్న భీష్ముని, దేవతలు విప్రచిత్తిని చూస్తున్నట్టు చూశారు. ఎవ్వరూ అతన్ని ఆపడానికి ప్రయత్నించలేదు, యమధర్మరాజు నోరు తెరిచి వచ్చినట్టు భయపడ్డారు.
దశమేఽహని సంప్రాప్తే రథానీకం శిఖణ్డినః । అదహన్నిశితైర్బాణైః కృష్ణవర్త్మేవ కాననమ్
పదవ రోజు వచ్చినప్పుడు, భీష్ముడు శిఖండిని సేనను పదునైన బాణాలతో కాల్చేశాడు, అది కృష్ణవేగంగా అరణ్యాన్ని దహించిన అగ్నిలా ఉండింది.