ఇమం మే శృణు రాజేన్ద్ర సంకల్పం పూర్వచిన్తితమ్ । అసంకల్పధ్వజం దృష్ట్వా న యుధ్యేయం కదాచన
ఓ రాజా, నేను ముందే నిర్ణయించుకున్న ఆలోచనను విను. ధైర్యం లేని జెండా ఉన్నవారిని చూస్తే, నేనెప్పుడూ యుద్ధం చేయను.
య ఏష ద్రౌపదో రాజంస్తవ సైన్యే మహారథః । శిఖణ్డీ సమరామర్షీ శూరశ్చ సమితింజయః
నీ సైన్యంలో ఉన్న ద్రుపదుని కుమారుడు శిఖండీ గొప్ప యోధుడు, యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉండే వాడు, ధైర్యవంతుడు, యుద్ధంలో విజయం సాధించేవాడు.
యథాఽభవచ్చ స్త్రీపూర్వం పశ్చాత్పుంస్త్వం సమాగతః। జానన్తి చ భవన్తోఽపి సర్వమేతద్యథాతథమ్
అతడు ముందుగా స్త్రీగా ఉండి, తరువాత పురుషత్వాన్ని పొందాడు. ఈ విషయం మీ అందరికీ పూర్తిగా తెలుసు.
అర్జునః సమరే శూరః పురస్కృత్య శిఖణ్డీనమ్ । మామేవ విశిఖైస్తీక్ష్ణైరభిద్రవతు దంశితః
యుద్ధంలో ధైర్యవంతుడైన అర్జునుడు, శిఖండీని ముందుంచి, గట్టిగా సంకల్పంతో నన్ను పదునైన బాణాలతో ఎదుర్కొనవచ్చు.
అసంకల్పధ్వజే తస్మిన్స్త్రీపూర్వే చ విశేషతః । న ప్రహర్తుమభీప్సామి గృహీతేషు కథంచన
ధైర్యం లేని జెండా ఉన్నవారిని, ముఖ్యంగా ముందు స్త్రీగా ఉన్నవారిని, నేను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ హింసించాలనే కోరిక లేదు.
తదన్తరం సమాసాద్య పాణ్డవో మాం ధనఞ్జయః। శరైర్ఘాతయతు క్షిప్రం సమన్తాద్భరతర్షభ
ఆ సమయంలో పాండవుడు ధనంజయుడు నన్ను చుట్టూ నుండి బాణాలతో వేగంగా హతమార్చగలడు, ఓ భరతవంశశ్రేష్ఠ.
న తం పశ్యామి లోకేష మాం హన్యాద్యః సముద్యతమ్। ఋతే కృష్ణాన్మహాభాగాత్పాణ్డవాద్వా ధనఞ్జయాత్
ఈ లోకంలో నన్ను సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు హతమార్చగలవాడు ఎవరూ లేరు; కేవలం మహాభాగుడైన కృష్ణుడు లేదా పాండవుల్లో ధనంజయుడు తప్ప.
పార్షతం తు పురోధాయ క్లీబమద్య మమాగ్రతః । ఆత్తశస్త్రో రణే యత్తో గృహీతవరకార్ముకః । మాం పాతయతు బీభత్సురేవం తవ జయో ధ్రువమ్
పార్షతుని ముందుంచి, అతడిలో శక్తిలేమి ఉన్నా, ఆయుధంతో సిద్ధంగా, గొప్ప విల్లు చేతిలో పట్టుకుని నన్ను బీభత్సుడు పడగొట్టగలడు—అలా అయితే నీకు విజయమే ఖాయం.
ఏతత్కురుష్వ కౌన్తేయ యథోక్తం మమ సువ్రత । తతో జేష్వసి సంగ్రామే ధార్తరాష్ట్రాన్సమాగతాన్
కౌంతేయా, నేను చెప్పినట్లు నీవు చేస్తే, యుద్ధంలో ధృతరాష్ట్రుని కుమారులను నీవు తప్పకుండా జయించగలవు.
తేఽనుజ్ఞాతాస్తతః పార్థా జగ్ముః స్వశిబిరం ప్రతి। అభివాద్య మహాత్మానం భీష్మం కురుపితామహమ్
అలా అనుమతి తీసుకున్న పాండవులు, మహాత్ముడైన భీష్మునికి నమస్కరించి, తమ శిబిరానికి వెళ్లారు.
తథోక్తవతి గాఙ్గేయే పరలోకాయ దీక్షితే। అర్జునో దుఃఖసంతప్తః సవ్రీడమిదమబ్రవీత్
గంగేయుడు ఇలా చెప్పి పరలోకాన్ని ఆశించినప్పుడు, అర్జునుడు బాధతో, సిగ్గుతో ఇలా అన్నాడు.
గురుణా కురువృద్ధేన కృతప్రజ్ఞేన ధీమతా । పితామహేన సంగ్రామే కథం యోద్ధాస్మి మాధవ
కురువంశానికి పెద్దవాడు, జ్ఞానవంతుడు, ధైర్యవంతుడు అయిన నా గురువు, తాతను నేను యుద్ధంలో ఎలా ఎదుర్కొనగలను, మాధవా?
క్రీడతా హి మయా బాల్యే వాసుదేవ మహామనాః । పాంసురూషితగాత్రేణ మహాత్మా పరుషీకృతః
వాసుదేవా, నేను చిన్నవాడిగా ఆడుకుంటున్నప్పుడు, నా శరీరం మట్టితో కప్పబడి ఉండగా, ఆ మహాత్ముడు నాతో కొంత కఠినంగా ప్రవర్తించేవాడు.
యస్యాహమధిరుహ్యాఙ్కం వాలః కిల గదాగ్రజ । తాతేత్యవోచం పితరం పితుః పాణ్డోర్మహాత్మనః
ఓ గదాధరా, చిన్నప్పుడు నేను ఆయన మోకాలిపై కూర్చుని, 'తాత' అని పిలిచేవాడిని. ఆయన పాండువు తండ్రి, గొప్ప మనిషి.
నాహం తాతస్తవ పితుస్తాతోఽస్మి తవ భారత । ఇతి మామబ్రవీద్బాల్యే యః స వధ్యః కథం మయా
'నేను నీ తండ్రిని కాదు, నీ తండ్రి తండ్రిని కాదు; నేను నీ తాతను, ఓ భారతా' అని చిన్నప్పుడు నాకు చెప్పిన వాడిని నేను ఎలా హతమార్చగలను?
కామం వధ్యతు సైన్యం మే నాహం యోత్స్యే మహాత్మనా । జయో వాస్తు వధో వా మే కథం వా కృష్ణ మన్యసే
నా సైన్యం ఎంత మంది చనిపోతే చనిపోనివ్వు, కాని ఆ మహాత్ముడితో నేను యుద్ధం చేయను; నాకు విజయం వచ్చినా, మరణం వచ్చినా, నీవేమనుకుంటావు కృష్ణా?
కథమస్మాద్విధః కృష్ణ జానన్ధర్మం సనాతనమ్ । న్యస్తశస్త్రే చ వృద్ధే చ ప్రహరేద్ధి పితామహే
శాశ్వత ధర్మాన్ని తెలిసినవాడైన అర్జునుడు, ఆయుధాలు వదిలేసిన వృద్ధుడైన తన తాతను ఎలా హింసించగలడు, కృష్ణా?
ప్రతిజ్ఞాయ వధం జిష్ణో పురా భీష్మస్య సంయుగే। క్షత్రధర్మే స్థితః పార్థ కథం నైనం హనిష్యసి
పూర్వం యుద్ధంలో భీష్ముడిని సంహరిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేసిన నీవు, క్షత్రియ ధర్మాన్ని పాటిస్తున్నప్పటికీ, పార్థా, ఆయనను ఎలా చంపకుండా ఉంటావు?
పాతయైనం రథాత్పార్థ క్షత్రియం యుద్ధదుర్మదమ్ । నాహత్వా యుధి గాఙ్గేయం విజయస్తే భవిష్యతి
పార్థా, యుద్ధంలో గర్వంగా ఉన్న క్షత్రియుడైన భీష్ముడిని రథం మీద నుంచి కింద పడవేయి. యుద్ధంలో గంగాపుత్రుడిని సంహరించకుండా నీకు విజయము కలగదు.
దృష్టమేతత్పురా దేవైర్భవిష్యత్యవశస్య తే। యద్దృష్టం హి పురా పార్థ తత్తథా న తదన్యథా
ఈ విషయం దేవతలు ముందే చూశారు. ఇది తప్పకుండా నీకు జరుగుతుంది, పార్థా. ఎందుకంటే, ముందే జరిగినది మళ్లీ అలాగే జరుగుతుంది, వేరుగా కాదు.
న హి భీష్మం దురాధర్షం వ్యాత్తాననమివాన్తకమ్ । త్వదన్యః శక్నుయాద్యోద్ధుమపి వజ్రధరః స్వయమ్
భయంకరమైన యమధర్మరాజు లాంటి భీష్ముడిని నీవు తప్ప మరెవ్వరూ ఎదుర్కోలేరు. ఇంద్రుడే అయినా ఆయన్ని యుద్ధంలో ఎదుర్కోలేడు.
జహి భీష్మం స్థిరో భూత్వా శృణు చేదం వచో మమ। యథోవాచ పురా శక్రం మహాబుద్ధిర్బృహస్పతిః
ధైర్యంగా నిలబడి భీష్ముడిని సంహరించు. నా మాటలు విను. ఎప్పుడో బృహస్పతి మహాబుద్ధిమంతుడు ఇంద్రునికి చెప్పినట్లు నేను చెబుతున్నాను.
జ్యాయాంసమపి చేద్వృద్ధం గుణైరపి సమన్వితమ్ । ఆతతాయినమాయాన్తం హన్యాద్ధాతకమాత్మనః
ఎవరైనా వయసులో పెద్దవాడైనా, గుణాల్లో ఉన్నతుడైనా, ఆయుధాలతో వచ్చి దాడి చేస్తే, తనను రక్షించుకోవడానికి అతడిని సంహరించాలి.
శాశ్వతోఽయం స్థితో ధర్మః క్షత్రియాణాం ధనఞ్జయ । యోద్ధవ్యం రక్షితవ్యం చ యష్టవ్యం చానసూయుభిః
ధనంజయా, క్షత్రియులకు శాశ్వతంగా నిశ్చయమైన ధర్మం ఇదే — వారు యుద్ధం చేయాలి, రక్షించాలి, అసూయ లేకుండా యజ్ఞాలు చేయాలి.
శిఖణ్డీ నిధనం కృష్ణ భీష్మస్య భవితా ధ్రువమ్ । దృష్ట్వైవ హి సదా భీష్మః పాఞ్చాల్యం వినివర్తతే
కృష్ణా, భీష్ముడి మరణానికి కారణం శిఖండియే అవుతాడు అని నిశ్చయం. ఎందుకంటే, పాంచాలుడిని చూసినప్పుడల్లా భీష్ముడు వెనక్కి తడతాడు.
తే వయం ప్రముఖే తస్య పురస్కృత్య శిఖణ్డినమ్। గాఙ్గేయం పాతయిష్యామ ఉపాయేనేతి మే మతిః
అందుకే, భీష్ముడి ఎదుట శిఖండిని ముందుగా ఉంచి, ఈ విధంగా గంగాపుత్రుడిని కింద పడేస్తాం అని నా అభిప్రాయం.
అహమన్యాన్మహేష్వాసాన్వారయిష్యామి సాయకైః । శిఖణ్డ్యపి యుధాం శ్రేష్ఠం భీష్మమేవాభియోధయేత్
నేను ఇతర మహాబాణధారులను నా బాణాలతో అడ్డుకుంటాను. యుద్ధంలో శ్రేష్ఠుడైన శిఖండి భీష్ముడిని ఎదుర్కొంటాడు.
శ్రుతం హి కురుముఖ్యస్య నాహం హన్యాం శిఖణ్డినమ్ । కన్యా హ్యేషా పురా భూత్వా పురుషః సమపద్యత
కురువంశ ప్రధానుడు, 'నేను శిఖండిని హతమయ్యేను, ఎందుకంటే ఈవాడు ముందుగా కన్యగా ఉండి, ఆ తరువాత పురుషుడయ్యాడు' అని అన్నాడని నేను విన్నాను.
అర్జునస్య వచః శ్రుత్వా భీష్మస్య వధసంయుతమ్। జహృషుర్హృష్టరోమాణః సకృష్ణాః పాణ్డవాస్తదా
అర్జునుడు భీష్ముడి మరణాన్ని గురించి చెప్పిన మాటలు విని, కృష్ణుడు మరియు పాండవులు ఆనందంతో రోమాలు నిక్కబొడుచుకున్నట్లు సంతోషించారు.
ఇత్యేవం నిశ్చయం కృత్వా పాణ్డవాః సహమాధవాః। అనుమాన్య మహాత్మానం ప్రయయుర్హృష్టమానసాః। శయనాని యథా స్వాని భేజిరే పురుషర్షభాః
ఈ విధంగా నిర్ణయం తీసుకుని, పాండవులు మాధవుడితో కలిసి, మహాత్ముడిని అభివాదం చేసి, హర్షంతో తమ తమ పడకలకు వెళ్లారు.