భీమసేనస్తు రాజానం బాహ్లీకం ప్రపితామహమ్ । విద్ధ్వా నదన్మహానాదం శార్దూల ఇవ కాననే
భీమసేనుడు రాజైన బాహ్లీకుడిని, తన ప్రపితామహుడిని బాణాలతో గాయపరిచి, అడవిలో పులిలా ఘోరంగా అరవాడు.
ఆర్జునిశ్చిత్రసేనేన విద్ధో బహుభిరశుగైః । అతిష్ఠదాహవే శూరః కిరన్బాణాన్సహస్రశః। చిత్రసేనం త్రిభిర్బాణైర్వివ్యాధ సమరే భృశమ్
అర్జునుడు, చిత్రసేనుడు ఎన్నో వేగమైన బాణాలతో దాడి చేసినా, యుద్ధంలో వీరుడిగా వేలాది బాణాలను వర్షిస్తూ నిలిచాడు. యుద్ధంలో చిత్రసేనుని మూడు బాణాలతో బలంగా గాయపరిచాడు.
సమాగతౌ తౌ తు రణే మహామాత్రౌ వ్యరోచతామ్। యథా దివి మహాఘోరౌ రాజన్బుధశనైశ్చరౌ
ఆ ఇద్దరు మహాబలులు యుద్ధరంగంలో ఎదురెదురుగా కలిసినప్పుడు, ఓ రాజా, ఆకాశంలో బుధుడు, శనిగ్రహం కలిసినట్టు భయంకరంగా ప్రకాశించారు.
తస్యాశ్వాంశ్చతురో హత్వా సూతం చ నవభిః శరైః। ననాద బలవాన్నాదం సౌభద్రః పరవీరహా
అభిమన్యుడు తన బలంతో శత్రువులను సంహరించేవాడు. అతడు తొమ్మిది బాణాలతో నాలుగు గుర్రాలు, సారథిని చంపి, గర్జనతో గట్టిగా అరవాడు.
హతాశ్వాత్తు రథాత్తూర్ణం సోఽవప్లుత్య మహారథః । ఆరురోహ రథం తూర్ణం దుర్ముఖస్య విశాంపతే
తన గుర్రాలు చనిపోయిన వెంటనే, ఆ మహారథి తన రథం నుంచి వేగంగా దిగి, దుర్ముఖుని రథంపై త్వరగా ఎక్కాడు, ఓ జనపతీ.
ద్రోణశ్చ ద్రుపదం భిత్త్వా శరైః సన్నతపర్వభిః। సారథిం చాస్య వివ్యాధ త్వరమాణః పరాక్రమీ
ద్రోణుడు వంగిన అంచులతో కూడిన బాణాలతో ద్రుపదుని గాయపరిచాడు. వెంటనే అతని సారథిని కూడా వేగంగా గాయపరిచాడు.
పీడ్యమానస్తతో రాజా ద్రుపదో వాహినీముఖే। అపాయాజ్జవనైరశ్వైః పూర్వవైరమనుస్మరన్
ఆ సమయంలో ద్రుపదుడు, తన పాత శత్రుత్వాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, శత్రుసేన ముందు బాధపడుతూ, వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రాలతో అక్కడినుంచి తప్పించుకున్నాడు.
భీమసేనస్తు రాజానం ముహూర్తాదివ బాహ్లికమ్ । వ్యశ్వసూతరథం చక్రే సర్వసైన్యస్య పశ్యతః
భీమసేను, ఓ రాజా, క్షణంలోనే బాహ్లికుని గుర్రాలు, సారథి, రథాన్ని నాశనం చేశాడు. ఆ సంగతిని మొత్తం సైన్యం చూస్తూ ఉండిపోయింది.
ససంభ్రమో మహారాజ సంశయం పరమం గతః
అక్కడ మహారాజా, పెద్ద గందరగోళం ఏర్పడింది. బాహ్లికుడు తీవ్రమైన ప్రమాదంలో పడిపోయాడు.
అవప్లుత్య తతో వాహాద్బాహ్లీకః పురుషోత్తమః। ఆరురహ రథం తూర్ణం లక్ష్మణస్య మహారణే
ఆ తర్వాత బాహ్లికుడు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడు, తన వాహనం నుంచి దిగి, మహాసంగ్రామంలో లక్ష్మణుని రథంపై వేగంగా ఎక్కాడు.
సాత్యకిః కృతవర్మాణం వారయిత్వా మహారణే । శరైర్బహువిధై రాజన్నాససాద పితామహమ్
సాత్యకి, మహాయుద్ధంలో కృతవర్మను అనేక విధాలుగా బాణాలతో అడ్డగించి, ఓ రాజా, పితామహుని వైపు చేరాడు.
స విద్ధ్వా భారతం షష్ట్యా నిశితై రోమవాహిభిః। నృత్యన్నివ రథోపస్థే విధున్వానో మహద్ధనుః
అతడు భీష్మునిపై అరవై పదునైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే బాణాలు విసిరాడు. తన గొప్ప విల్లు ఊపుతూ, రథంపై నాట్యం చేస్తున్నట్టు కనిపించాడు.
తస్యాయసీం మహాశక్తిం చిక్షేపాథ పితామహః । హేమచిత్రాం మహావేగాం నాగకన్యోపమాం శుభామ్
ఆ సమయంలో పితామహుడు, బంగారు అలంకరణలతో మెరిసే, నాగకన్యలా అందమైన, వేగవంతమైన ఇనుపశక్తిని అతనిపై విసిరాడు.
తామాపతన్తీం సహసా మృత్యుకల్పాం సుదుర్జయామ్। వ్యంసయామాస వార్ష్ణేయో లాఘవేన మహాయశాః
ఆ శక్తి ఆకస్మికంగా, మరణంతో సమానంగా, ఎదుర్కోవడం అసాధ్యంగా దూసుకొస్తుండగా, మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన వృష్ణి తన నైపుణ్యంతో దానిని ఛిద్రం చేశాడు.
అనాసాద్య తు వార్ష్ణేయం శక్తిః పరమదారుణా । న్యపతద్ధరణీపృష్ఠే మహోల్కేవ మహాప్రభా
ఆ భయంకరమైన శక్తి వృష్ణిని తాకకుండా, భూమిపై పడింది. అది గొప్ప ఉల్కలా ప్రకాశించింది.
వార్ష్ణేయస్తు తతో రాజన్స్వాం శక్తిం కనకప్రభామ్ । వేగవద్గృహ్య చిక్షేప పితామహరథం ప్రతి
తర్వాత వృష్ణి, ఓ రాజా, తన బంగారు మెరుపుతో కూడిన శక్తిని బలంగా పట్టుకుని, పితామహుని రథంపై విసిరాడు.
వార్ష్ణేయభుజవేగేన ప్రణున్నా సా మహాహవే । అభిదుద్రావ వేగేన కాలరాత్రిర్యథా నరమ్
వృష్ణి భుజబలంతో ఆ శక్తి మహాయుద్ధంలో వేగంగా దూసుకెళ్లింది. అది కాలరాత్రి మానవుడిని వెంటాడినట్టు పరుగెత్తింది.
తామాపతన్తీం సహసా ద్విధా చిచ్ఛేద భారతః । క్షురప్రాభ్యాం సుతీక్ష్ణాభ్యాంసా వ్యశీర్యత మేదినీమ్
ఆ శక్తి వేగంగా దూసుకొస్తుండగా, భీష్ముడు రెండు పదునైన కత్తిబాణాలతో దానిని మధ్యలోనే కోసి, ఆ భాగాలు భూమిపై పడ్డాయి.
ఛిత్త్వా శక్తిం తు గాఙ్గయః సాత్యకిం నవభిః శరైః । ఆజఘానోరసి క్రుద్ధః ప్రహసఞ్ఛత్రుకర్శనః
తర్వాత గంగాపుత్రుడు ఆ శక్తిని ఛిద్రం చేసి, సాత్యకిని మీద తొమ్మిది బాణాలతో కోపంగా ఛాతీలో గాయపరిచాడు. శత్రువును హేళన చేస్తూ నవ్వాడు.
తతః సరథనాగాశ్వాః పాణ్డవాః పాణ్డుపూర్వజ। పరివబ్రూ రణే భీష్మం మాధవత్రాణకారణాత్
ఆ తర్వాత పాండవులు, యుధిష్ఠిరుడు ముందుండగా, తమ రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలతో కలిసి, మాధవుని రక్షించేందుకు యుద్ధంలో భీష్ముని చుట్టుముట్టారు.
తతః ప్రవవృతే యుద్ధం తుములం రోమహర్షణమ్ । పాణ్డవానాం కురూణాం చ సమరే విజయైషిణామ్
అప్పుడే పాండవులు, కౌరవులు ఇద్దరూ విజయాన్ని కోరుతూ యుద్ధరంగంలో భయంకరంగా, ఒళ్ళు జలదరించేలా ఘోరమైన పోరాటం ప్రారంభమైంది.
దృష్ట్వా భీష్మం రణే యుద్ధం పాణ్డవైరభిసంవృతమ్। యథా మేఘైర్మహారాజ తపాన్తే దివి భాస్కరమ్
ఓ మహారాజా! భీష్ముడు యుద్ధంలో పాండవులతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్న దృశ్యం, వేసవి చివరలో ఆకాశంలో మేఘాలు సూర్యుని కప్పినట్లుగా కనిపించింది.
దుర్యోధనో మహారాజ దుఃశాసనమభాషత। ఏష శూరో మహేష్వాసో భీష్మః శూరనిషూదనః
దుర్యోధనుడు, ఓ రాజా! తన సోదరుడు దుఃశాసనునితో ఇలా అన్నాడు: 'ఇక్కడ మన భీష్ముడు, గొప్ప ధనుర్ధారి, వీరులను సంహరించేవాడు ఉన్నాడు.'
ఛాదితః పాణ్డవైః శూరైః సమన్తాద్భరతర్షభ । తస్య కార్యం త్వయా వీర రక్షణం సుమహాత్మనః
భరతవంశశిరోమణీ! ఆ భీష్ముడిని చుట్టూ పాండవ వీరులు అన్ని వైపులా ముట్టేశారు. ఓ వీరుడా! ఆ మహాత్ముడిని నీవు తప్పక రక్షించాలి.
రక్ష్యమాణో హి సమరే భీష్మోఽస్మాకం పితామహః । నిహన్యాత్సమరే యత్తాన్పాఞ్చాలాన్పాణ్డవైః సహ
యుద్ధంలో మన పితామహుడు భీష్ముడు రక్షించబడితే, అతడు పాంచాళులు, పాండవులతో కలసి వారందరినీ ఖచ్చితంగా సంహరిస్తాడు.
తత్ర కార్యతమం మన్యే భీష్మస్యైవాభిరక్షణమ్ । గోప్తా హ్యేష మహేష్వాసో భీష్మోఽస్మాకం మహావ్రతః
కాబట్టి, ఇక్కడ మనకెల్లా ముఖ్యమైన పని భీష్ముని రక్షించడమేనని నేను భావిస్తున్నాను. ఎందుకంటే, ఈ గొప్ప ధనుర్ధారి, మహావ్రతుడు, మన పితామహుడు మనకు రక్షకుడు.
స భవాన్సర్వసైన్యేన పరివార్య పితామహమ్ । సమరే కర్మ కుర్వాణం దుష్కరం పరిరక్షతు
కాబట్టి నీవు మొత్తం సైన్యంతో కలిసి పితామహుడిని చుట్టుముట్టి, యుద్ధంలో అతడు చేసే కఠిన కార్యాలను రక్షించాలి.
స ఏవముక్తః సమరే పుత్రో దుఃశాసనస్తవ। పరివార్య స్థితో భీష్మం సైన్యేన మహతా వృతః
యుద్ధంలో ఇలా చెప్పబడిన నీ కుమారుడు దుఃశాసనుడు, గొప్ప సైన్యంతో భీష్ముని చుట్టూ నిలబడి అతడిని రక్షించాడు.
తతః శతసహస్రాణాం హయానాం సుబలాత్మజః । విమలప్రాసహస్తానామృష్టితోమరధారిణామ్
ఆ తరువాత సుబలుని కుమారుడు, చేతుల్లో మెరిసే కత్తులు, తుంగలు పట్టుకున్న లక్షల కొద్దీ గుర్రాలను ముందుకు నడిపించాడు.
దర్పితానాం సువేగానాం బలస్థానాం పతాకినామ్ । శిక్షితైర్యుద్ధకుశలైరుపేతానాం నరోత్తమైః
ఆ గుర్రాలు గర్వంగా, వేగంగా, బలంగా, జెండాలతో అలంకరించబడి, యుద్ధంలో నిపుణులైన ఉత్తమ యోధులతో నిండిపోయి వచ్చాయి.