వార్యమాణాః సుబహుశస్త్రైగర్తేన సుశర్మణా । తథాన్యైః పార్థివశ్రేష్ఠైర్న వ్యతిష్ఠన్త సంయుగే
సుశర్ముడు గుహలో ఎన్నో ఆయుధాలతో వారిని ఆపినా, ఇతర రాజులు కూడా వారిని నిలిపినా, వారు యుద్ధంలో నిలబడలేకపోయారు.
తద్బలం ప్రద్రుతం దృష్ట్వా పుత్రో దుర్యోధనస్తవ। పురస్కృత్య రణే భీష్మం సర్వసైన్యపురస్కృతః
అలా ఆ సైన్యం పారిపోతున్నదాన్ని చూసి, నీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు, భీష్ముడిని ముందుంచుకొని, యుద్ధంలో అన్ని సైన్యాలను నడిపించాడు.
సర్వోద్యోగేన మహతా ధనఞ్జయముపాద్రవత్ । త్రిగర్తాధిపతేరర్థే జీవితస్య విశాంపతే
త్రిగర్త దేశాధిపతికి ప్రాణం నిలిపేందుకు, మహా ప్రయత్నంతో ధనంజయుని మీదకు దుర్యోధనుడు దాడికి వెళ్లాడు, ఓ ప్రజలాధిపతి!
స ఏకః సమరే తస్థౌ కిరన్బహువిధాఞ్శరాన్। భ్రాతృభిః సహితః సర్వైః శేషా హి ప్రద్రుతా నరాః
అతడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి, ఎన్నో విధాల బాణాలను వర్షిస్తూ యుద్ధంలో ఒక్కడే నిలిచాడు. మిగతా వారు అందరూ పారిపోయారు.
తథైవ పాణ్డవా రాజన్సర్వోద్యోగేన దంశితాః। ప్రయయుః ఫల్గునార్థాయ యత్ర భీష్మో వ్యతిష్ఠత
అలాగే, ఓ రాజా, పాండవులు కూడా పరాక్రమంతో, ఫల్గునుని కోసం, భీష్ముడు ఉన్న చోటికి పరుగెత్తారు.
జ్ఞాయమానా రణే వీర్యం ఘోరం గాణ్డీవధన్వనః। హాహాకారకృతోత్సాహా భీష్మం జగ్ముః సమన్తతః
గాండీవాన్ని ధరించిన అర్జునుడి ఘోర పరాక్రమాన్ని యుద్ధంలో గుర్తించి, 'హాహా' అని అరుస్తూ, భీష్ముడిని చుట్టుముట్టారు.
తతస్తాలధ్వజః శూరః పాణ్డవానాం వరూథినీమ్। ఛాదయామాస సమరే శరైః సన్నతపర్వభిః
ఆ తర్వాత తాళధ్వజుడైన వీరుడు, పాండవుల సైన్యాన్ని యుద్ధంలో బాగా తయారైన బాణాలతో పూర్తిగా కప్పేశాడు.
ఏకీభూతాస్తతః సర్వే కురవః సహ పాణ్డవైః । అయుధ్యన్త మహారాజ మధ్యం ప్రాప్తే దివాకరే
అప్పటికి కురువులు అందరూ పాండవులతో కలసి, సూర్యుడు మధ్యాహ్నానికి చేరుకున్నప్పుడు, ఓ మహారాజా, ఘోరంగా యుద్ధం చేశారు.
సాత్యకిః కృతవర్మాణం విద్ధ్వా పఞ్చభిరాశుగైః । అతిష్ఠదాహవే శూరః కిరన్బాణాన్సహస్రశః
సాత్యకి ఐదు వేగవంతమైన బాణాలతో కృతవర్మను గాయపరిచి, యుద్ధంలో వీరుడిగా వేలాది బాణాలను వర్షిస్తూ నిలిచాడు.
తథైవ ద్రుపదో రాజా ద్రోణం విద్ధ్వా శితైః శరైః । పునర్వివ్యాధ సప్తత్యా సారథిం చాస్య పఞ్చభిః
అలాగే రాజా ద్రుపదుడు, ద్రోణుని పదునైన బాణాలతో గాయపరిచి, మళ్లీ డబ్బయి బాణాలతో దాడి చేశాడు. అతని సారథిని ఐదు బాణాలతో గాయపరిచాడు.
భీమసేనస్తు రాజానం బాహ్లీకం ప్రపితామహమ్ । విద్ధ్వా నదన్మహానాదం శార్దూల ఇవ కాననే
భీమసేనుడు రాజైన బాహ్లీకుడిని, తన ప్రపితామహుడిని బాణాలతో గాయపరిచి, అడవిలో పులిలా ఘోరంగా అరవాడు.
ఆర్జునిశ్చిత్రసేనేన విద్ధో బహుభిరశుగైః । అతిష్ఠదాహవే శూరః కిరన్బాణాన్సహస్రశః। చిత్రసేనం త్రిభిర్బాణైర్వివ్యాధ సమరే భృశమ్
అర్జునుడు, చిత్రసేనుడు ఎన్నో వేగమైన బాణాలతో దాడి చేసినా, యుద్ధంలో వీరుడిగా వేలాది బాణాలను వర్షిస్తూ నిలిచాడు. యుద్ధంలో చిత్రసేనుని మూడు బాణాలతో బలంగా గాయపరిచాడు.
సమాగతౌ తౌ తు రణే మహామాత్రౌ వ్యరోచతామ్। యథా దివి మహాఘోరౌ రాజన్బుధశనైశ్చరౌ
ఆ ఇద్దరు మహాబలులు యుద్ధరంగంలో ఎదురెదురుగా కలిసినప్పుడు, ఓ రాజా, ఆకాశంలో బుధుడు, శనిగ్రహం కలిసినట్టు భయంకరంగా ప్రకాశించారు.
తస్యాశ్వాంశ్చతురో హత్వా సూతం చ నవభిః శరైః। ననాద బలవాన్నాదం సౌభద్రః పరవీరహా
అభిమన్యుడు తన బలంతో శత్రువులను సంహరించేవాడు. అతడు తొమ్మిది బాణాలతో నాలుగు గుర్రాలు, సారథిని చంపి, గర్జనతో గట్టిగా అరవాడు.
హతాశ్వాత్తు రథాత్తూర్ణం సోఽవప్లుత్య మహారథః । ఆరురోహ రథం తూర్ణం దుర్ముఖస్య విశాంపతే
తన గుర్రాలు చనిపోయిన వెంటనే, ఆ మహారథి తన రథం నుంచి వేగంగా దిగి, దుర్ముఖుని రథంపై త్వరగా ఎక్కాడు, ఓ జనపతీ.
ద్రోణశ్చ ద్రుపదం భిత్త్వా శరైః సన్నతపర్వభిః। సారథిం చాస్య వివ్యాధ త్వరమాణః పరాక్రమీ
ద్రోణుడు వంగిన అంచులతో కూడిన బాణాలతో ద్రుపదుని గాయపరిచాడు. వెంటనే అతని సారథిని కూడా వేగంగా గాయపరిచాడు.
పీడ్యమానస్తతో రాజా ద్రుపదో వాహినీముఖే। అపాయాజ్జవనైరశ్వైః పూర్వవైరమనుస్మరన్
ఆ సమయంలో ద్రుపదుడు, తన పాత శత్రుత్వాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, శత్రుసేన ముందు బాధపడుతూ, వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రాలతో అక్కడినుంచి తప్పించుకున్నాడు.
భీమసేనస్తు రాజానం ముహూర్తాదివ బాహ్లికమ్ । వ్యశ్వసూతరథం చక్రే సర్వసైన్యస్య పశ్యతః
భీమసేను, ఓ రాజా, క్షణంలోనే బాహ్లికుని గుర్రాలు, సారథి, రథాన్ని నాశనం చేశాడు. ఆ సంగతిని మొత్తం సైన్యం చూస్తూ ఉండిపోయింది.
ససంభ్రమో మహారాజ సంశయం పరమం గతః
అక్కడ మహారాజా, పెద్ద గందరగోళం ఏర్పడింది. బాహ్లికుడు తీవ్రమైన ప్రమాదంలో పడిపోయాడు.
అవప్లుత్య తతో వాహాద్బాహ్లీకః పురుషోత్తమః। ఆరురహ రథం తూర్ణం లక్ష్మణస్య మహారణే
ఆ తర్వాత బాహ్లికుడు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడు, తన వాహనం నుంచి దిగి, మహాసంగ్రామంలో లక్ష్మణుని రథంపై వేగంగా ఎక్కాడు.
సాత్యకిః కృతవర్మాణం వారయిత్వా మహారణే । శరైర్బహువిధై రాజన్నాససాద పితామహమ్
సాత్యకి, మహాయుద్ధంలో కృతవర్మను అనేక విధాలుగా బాణాలతో అడ్డగించి, ఓ రాజా, పితామహుని వైపు చేరాడు.
స విద్ధ్వా భారతం షష్ట్యా నిశితై రోమవాహిభిః। నృత్యన్నివ రథోపస్థే విధున్వానో మహద్ధనుః
అతడు భీష్మునిపై అరవై పదునైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే బాణాలు విసిరాడు. తన గొప్ప విల్లు ఊపుతూ, రథంపై నాట్యం చేస్తున్నట్టు కనిపించాడు.
తస్యాయసీం మహాశక్తిం చిక్షేపాథ పితామహః । హేమచిత్రాం మహావేగాం నాగకన్యోపమాం శుభామ్
ఆ సమయంలో పితామహుడు, బంగారు అలంకరణలతో మెరిసే, నాగకన్యలా అందమైన, వేగవంతమైన ఇనుపశక్తిని అతనిపై విసిరాడు.
తామాపతన్తీం సహసా మృత్యుకల్పాం సుదుర్జయామ్। వ్యంసయామాస వార్ష్ణేయో లాఘవేన మహాయశాః
ఆ శక్తి ఆకస్మికంగా, మరణంతో సమానంగా, ఎదుర్కోవడం అసాధ్యంగా దూసుకొస్తుండగా, మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన వృష్ణి తన నైపుణ్యంతో దానిని ఛిద్రం చేశాడు.
అనాసాద్య తు వార్ష్ణేయం శక్తిః పరమదారుణా । న్యపతద్ధరణీపృష్ఠే మహోల్కేవ మహాప్రభా
ఆ భయంకరమైన శక్తి వృష్ణిని తాకకుండా, భూమిపై పడింది. అది గొప్ప ఉల్కలా ప్రకాశించింది.
వార్ష్ణేయస్తు తతో రాజన్స్వాం శక్తిం కనకప్రభామ్ । వేగవద్గృహ్య చిక్షేప పితామహరథం ప్రతి
తర్వాత వృష్ణి, ఓ రాజా, తన బంగారు మెరుపుతో కూడిన శక్తిని బలంగా పట్టుకుని, పితామహుని రథంపై విసిరాడు.
వార్ష్ణేయభుజవేగేన ప్రణున్నా సా మహాహవే । అభిదుద్రావ వేగేన కాలరాత్రిర్యథా నరమ్
వృష్ణి భుజబలంతో ఆ శక్తి మహాయుద్ధంలో వేగంగా దూసుకెళ్లింది. అది కాలరాత్రి మానవుడిని వెంటాడినట్టు పరుగెత్తింది.
తామాపతన్తీం సహసా ద్విధా చిచ్ఛేద భారతః । క్షురప్రాభ్యాం సుతీక్ష్ణాభ్యాంసా వ్యశీర్యత మేదినీమ్
ఆ శక్తి వేగంగా దూసుకొస్తుండగా, భీష్ముడు రెండు పదునైన కత్తిబాణాలతో దానిని మధ్యలోనే కోసి, ఆ భాగాలు భూమిపై పడ్డాయి.
ఛిత్త్వా శక్తిం తు గాఙ్గయః సాత్యకిం నవభిః శరైః । ఆజఘానోరసి క్రుద్ధః ప్రహసఞ్ఛత్రుకర్శనః
తర్వాత గంగాపుత్రుడు ఆ శక్తిని ఛిద్రం చేసి, సాత్యకిని మీద తొమ్మిది బాణాలతో కోపంగా ఛాతీలో గాయపరిచాడు. శత్రువును హేళన చేస్తూ నవ్వాడు.
తతః సరథనాగాశ్వాః పాణ్డవాః పాణ్డుపూర్వజ। పరివబ్రూ రణే భీష్మం మాధవత్రాణకారణాత్
ఆ తర్వాత పాండవులు, యుధిష్ఠిరుడు ముందుండగా, తమ రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలతో కలిసి, మాధవుని రక్షించేందుకు యుద్ధంలో భీష్ముని చుట్టుముట్టారు.