యత్పురా న నిగృహ్ణాసి వార్యమాణో మహాత్మభిః । వైచిత్రవీర్య తస్యేదం ఫలం పశ్య సుదారుణమ్
పూర్వం మాన్యులు నిన్ను ఆపాలని చెప్పినప్పుడు నువ్వు వినకపోయావు, వైచిత్రవీర్యా! ఇప్పుడు దాని భయంకరమైన ఫలితాన్ని చూడు.
న హి పాణ్డుసుతా రాజన్ససైన్యాః సపదానుగాః । రక్షన్తి సమరే ప్రాణాన్కౌరవా వాపి సంయుగే
పాండవ కుమారులు, వారి సైన్యాలు, అనుచరులు, కౌరవులు యుద్ధంలో తమ ప్రాణాలను కాపాడుకోవడం లేదు, రాజా.
ఏతస్మాత్కారణాద్ధోరో వర్తతే స్వజనక్షయః । దైవాద్వా పురుషవ్యాఘ్ర తవ చాపనయాన్నృప
ఈ కారణంగా, భయంకరమైన బంధువుల వినాశనం జరుగుతోంది, నరశార్దూలా! అది దైవకృప వల్లా, లేక నీ దోషాల వల్లా జరిగినదో, రాజా.
అర్జునస్తాన్నరవ్యాఘ్రః సుశర్మానుచరాన్నృపాన్ । అనయత్ప్రేతరాజస్య సదనం సాయకైః శితైః
అర్జునుడు, నరశార్దూలుడు, సుశర్మను అనుసరించిన రాజులను పదునైన బాణాలతో యమధర్మరాజు ఇంటికి పంపించాడు.
సుశర్మాపి తతో బాణైః పార్థం వివ్యాధ సంయుగే। వాసుదేవం చ సప్తత్యా పార్థం చ నవభిః పునః
అప్పుడు సుశర్ముడు యుద్ధంలో అర్జునుడిని బాణాలతో గాయపరిచాడు. వాసుదేవుడిని డబ్బయి బాణాలతో, అర్జునుడిని మరలా తొమ్మిది బాణాలతో తాకాడు.
తం నివార్య శరౌఘేణ సక్రుసూనుర్మహారథః । సుశర్మణో రణే యోధాన్ప్రాహిణోద్యమసాదనమ్
కుంతీ కుమారుడు అర్జునుడు బాణాల వర్షంతో సుశర్ముడిని అడ్డగించి, యుద్ధంలో సుశర్ముని సైనికులను ఓడిపోయేలా చేశాడు.
తే వధ్యమానాః పార్థేన కాలేనేవ యుగక్షయే। వ్యద్రవన్త రణే రాజన్భయే జాతే మహారథాః
పార్ధుడు కాలం అంత్యములో ధ్వంసం చేసేలా వారిని సంహరించగా, ఆ మహారథులు భయంతో యుద్ధరంగంలో పారిపోయారు, ఓ రాజా!
ఉత్సృజ్య తురగాన్కేచిద్రథాన్కేచిచ్చ మారిష। గజానన్యే సముత్సృజ్య ప్రాద్రవన్త దిశో దశ
కొంతమంది తమ గుర్రాలను, మరికొంతమంది రథాలను వదిలేసి, ఇంకొందరు ఏనుగులను విడిచిపెట్టి, పది దిక్కులకూ పరుగెత్తారు.
అపరే తు తదాదాయ వాజినాగరథాన్రణే । త్వరయా పరయా యుక్తాః ప్రాద్రవన్త విశాంపతే
ఇంకొందరు తమ గుర్రాలు, ఏనుగులు, రథాలు తీసుకొని, ఎంతో వేగంగా యుద్ధరంగం నుంచి పారిపోయారు, ఓ ప్రజలాధిపతి!
పాదాతాశ్చాపి శస్త్రాణి సముత్సృజ్య మహారణే । నిరపేక్షా వ్యధావన్త తేనతేన స్మ భారత
పాదసేనికులు కూడా యుద్ధంలో ఆయుధాలు వదిలేసి, ఎటు చూసినా నిర్లక్ష్యంగా పరుగెత్తారు, ఓ భారతా!
వార్యమాణాః సుబహుశస్త్రైగర్తేన సుశర్మణా । తథాన్యైః పార్థివశ్రేష్ఠైర్న వ్యతిష్ఠన్త సంయుగే
సుశర్ముడు గుహలో ఎన్నో ఆయుధాలతో వారిని ఆపినా, ఇతర రాజులు కూడా వారిని నిలిపినా, వారు యుద్ధంలో నిలబడలేకపోయారు.
తద్బలం ప్రద్రుతం దృష్ట్వా పుత్రో దుర్యోధనస్తవ। పురస్కృత్య రణే భీష్మం సర్వసైన్యపురస్కృతః
అలా ఆ సైన్యం పారిపోతున్నదాన్ని చూసి, నీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు, భీష్ముడిని ముందుంచుకొని, యుద్ధంలో అన్ని సైన్యాలను నడిపించాడు.
సర్వోద్యోగేన మహతా ధనఞ్జయముపాద్రవత్ । త్రిగర్తాధిపతేరర్థే జీవితస్య విశాంపతే
త్రిగర్త దేశాధిపతికి ప్రాణం నిలిపేందుకు, మహా ప్రయత్నంతో ధనంజయుని మీదకు దుర్యోధనుడు దాడికి వెళ్లాడు, ఓ ప్రజలాధిపతి!
స ఏకః సమరే తస్థౌ కిరన్బహువిధాఞ్శరాన్। భ్రాతృభిః సహితః సర్వైః శేషా హి ప్రద్రుతా నరాః
అతడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి, ఎన్నో విధాల బాణాలను వర్షిస్తూ యుద్ధంలో ఒక్కడే నిలిచాడు. మిగతా వారు అందరూ పారిపోయారు.
తథైవ పాణ్డవా రాజన్సర్వోద్యోగేన దంశితాః। ప్రయయుః ఫల్గునార్థాయ యత్ర భీష్మో వ్యతిష్ఠత
అలాగే, ఓ రాజా, పాండవులు కూడా పరాక్రమంతో, ఫల్గునుని కోసం, భీష్ముడు ఉన్న చోటికి పరుగెత్తారు.
జ్ఞాయమానా రణే వీర్యం ఘోరం గాణ్డీవధన్వనః। హాహాకారకృతోత్సాహా భీష్మం జగ్ముః సమన్తతః
గాండీవాన్ని ధరించిన అర్జునుడి ఘోర పరాక్రమాన్ని యుద్ధంలో గుర్తించి, 'హాహా' అని అరుస్తూ, భీష్ముడిని చుట్టుముట్టారు.
తతస్తాలధ్వజః శూరః పాణ్డవానాం వరూథినీమ్। ఛాదయామాస సమరే శరైః సన్నతపర్వభిః
ఆ తర్వాత తాళధ్వజుడైన వీరుడు, పాండవుల సైన్యాన్ని యుద్ధంలో బాగా తయారైన బాణాలతో పూర్తిగా కప్పేశాడు.
ఏకీభూతాస్తతః సర్వే కురవః సహ పాణ్డవైః । అయుధ్యన్త మహారాజ మధ్యం ప్రాప్తే దివాకరే
అప్పటికి కురువులు అందరూ పాండవులతో కలసి, సూర్యుడు మధ్యాహ్నానికి చేరుకున్నప్పుడు, ఓ మహారాజా, ఘోరంగా యుద్ధం చేశారు.
సాత్యకిః కృతవర్మాణం విద్ధ్వా పఞ్చభిరాశుగైః । అతిష్ఠదాహవే శూరః కిరన్బాణాన్సహస్రశః
సాత్యకి ఐదు వేగవంతమైన బాణాలతో కృతవర్మను గాయపరిచి, యుద్ధంలో వీరుడిగా వేలాది బాణాలను వర్షిస్తూ నిలిచాడు.
తథైవ ద్రుపదో రాజా ద్రోణం విద్ధ్వా శితైః శరైః । పునర్వివ్యాధ సప్తత్యా సారథిం చాస్య పఞ్చభిః
అలాగే రాజా ద్రుపదుడు, ద్రోణుని పదునైన బాణాలతో గాయపరిచి, మళ్లీ డబ్బయి బాణాలతో దాడి చేశాడు. అతని సారథిని ఐదు బాణాలతో గాయపరిచాడు.
భీమసేనస్తు రాజానం బాహ్లీకం ప్రపితామహమ్ । విద్ధ్వా నదన్మహానాదం శార్దూల ఇవ కాననే
భీమసేనుడు రాజైన బాహ్లీకుడిని, తన ప్రపితామహుడిని బాణాలతో గాయపరిచి, అడవిలో పులిలా ఘోరంగా అరవాడు.
ఆర్జునిశ్చిత్రసేనేన విద్ధో బహుభిరశుగైః । అతిష్ఠదాహవే శూరః కిరన్బాణాన్సహస్రశః। చిత్రసేనం త్రిభిర్బాణైర్వివ్యాధ సమరే భృశమ్
అర్జునుడు, చిత్రసేనుడు ఎన్నో వేగమైన బాణాలతో దాడి చేసినా, యుద్ధంలో వీరుడిగా వేలాది బాణాలను వర్షిస్తూ నిలిచాడు. యుద్ధంలో చిత్రసేనుని మూడు బాణాలతో బలంగా గాయపరిచాడు.
సమాగతౌ తౌ తు రణే మహామాత్రౌ వ్యరోచతామ్। యథా దివి మహాఘోరౌ రాజన్బుధశనైశ్చరౌ
ఆ ఇద్దరు మహాబలులు యుద్ధరంగంలో ఎదురెదురుగా కలిసినప్పుడు, ఓ రాజా, ఆకాశంలో బుధుడు, శనిగ్రహం కలిసినట్టు భయంకరంగా ప్రకాశించారు.
తస్యాశ్వాంశ్చతురో హత్వా సూతం చ నవభిః శరైః। ననాద బలవాన్నాదం సౌభద్రః పరవీరహా
అభిమన్యుడు తన బలంతో శత్రువులను సంహరించేవాడు. అతడు తొమ్మిది బాణాలతో నాలుగు గుర్రాలు, సారథిని చంపి, గర్జనతో గట్టిగా అరవాడు.
హతాశ్వాత్తు రథాత్తూర్ణం సోఽవప్లుత్య మహారథః । ఆరురోహ రథం తూర్ణం దుర్ముఖస్య విశాంపతే
తన గుర్రాలు చనిపోయిన వెంటనే, ఆ మహారథి తన రథం నుంచి వేగంగా దిగి, దుర్ముఖుని రథంపై త్వరగా ఎక్కాడు, ఓ జనపతీ.
ద్రోణశ్చ ద్రుపదం భిత్త్వా శరైః సన్నతపర్వభిః। సారథిం చాస్య వివ్యాధ త్వరమాణః పరాక్రమీ
ద్రోణుడు వంగిన అంచులతో కూడిన బాణాలతో ద్రుపదుని గాయపరిచాడు. వెంటనే అతని సారథిని కూడా వేగంగా గాయపరిచాడు.
పీడ్యమానస్తతో రాజా ద్రుపదో వాహినీముఖే। అపాయాజ్జవనైరశ్వైః పూర్వవైరమనుస్మరన్
ఆ సమయంలో ద్రుపదుడు, తన పాత శత్రుత్వాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, శత్రుసేన ముందు బాధపడుతూ, వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రాలతో అక్కడినుంచి తప్పించుకున్నాడు.
భీమసేనస్తు రాజానం ముహూర్తాదివ బాహ్లికమ్ । వ్యశ్వసూతరథం చక్రే సర్వసైన్యస్య పశ్యతః
భీమసేను, ఓ రాజా, క్షణంలోనే బాహ్లికుని గుర్రాలు, సారథి, రథాన్ని నాశనం చేశాడు. ఆ సంగతిని మొత్తం సైన్యం చూస్తూ ఉండిపోయింది.
ససంభ్రమో మహారాజ సంశయం పరమం గతః
అక్కడ మహారాజా, పెద్ద గందరగోళం ఏర్పడింది. బాహ్లికుడు తీవ్రమైన ప్రమాదంలో పడిపోయాడు.
అవప్లుత్య తతో వాహాద్బాహ్లీకః పురుషోత్తమః। ఆరురహ రథం తూర్ణం లక్ష్మణస్య మహారణే
ఆ తర్వాత బాహ్లికుడు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడు, తన వాహనం నుంచి దిగి, మహాసంగ్రామంలో లక్ష్మణుని రథంపై వేగంగా ఎక్కాడు.