తథైవ భగదత్తశ్చ శ్రతాయుశ్చ మహాబలః। గజానీకేన భీమస్య తావవారయతాం దిశః
అదేవిధంగా భగదత్తుడు, మహాబలుడు శతాయుడు, గజసైన్యంతో కలిసి భీముని దారిని అడ్డుకున్నారు.
భూరిశ్రవాః శలశ్చైవ సౌబలశ్చ విశాంపతే । శరౌఘైర్విమలైస్తీక్ష్ణైర్మాద్రీపుత్రావవారయన్
భూరిశ్రవుడు, శలుడు, సుబలుని కుమారుడు, ఓ రాజా, పదునైన మెరిసే బాణవర్షాలతో మాద్రీ కుమారులను అడ్డుకున్నారు.
భీష్మస్తు సంహతః సఙ్ఖ్యే ధార్తరాష్ట్రైః ససైనికైః । యుధిష్ఠిరం సమాసాద్య సర్వతః పర్యవారయత్
భీష్ముడు ధృతరాష్ట్రుల సైన్యంతో కలిసి యుద్ధంలో యుధిష్ఠిరుని అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టాడు.
ఆపతన్తం గజానీకం దృష్ట్వా పార్థో వృకోదరః। లోలిహన్సృక్కిణీ వీరో మృగరాడివ కాననే
గజానీకుడు ఎదురుగా దూసుకొస్తున్నాడు అని చూసి, పార్థుడు, వృకోదరుడు, ఆ వీరులు అడవిలో సింహాలు మాంసాన్ని చూడగానే నోరు చప్పరిస్తారు కదా, అలా ఆనందంతో నోరు చప్పరించారు.
భీమస్తు రథినాం శ్రేష్ఠో గదాం గృహ్య మహాహవే । అవప్లుత్య రథాత్తూర్ణం తవ సైన్యాన్యభీషయత్
భీముడు రథులలో శ్రేష్ఠుడు, గొప్ప యుద్ధంలో తన గదను పట్టుకొని, రథం మీద నుంచి వేగంగా దూకి, నీ సైన్యాన్ని భయపెట్టాడు.
తముద్వీక్ష్య గదాహస్తం తతస్తే గజసాదినః । పరివవ్రూ రణే యత్తా భీమసేనం సమన్తతః
భీమసేనుడు చేతిలో గద పట్టుకొని ఉన్నాడని చూసి, గజసైనికులు యుద్ధంలో ధైర్యంగా చుట్టుముట్టారు.
గజమధ్యమనుప్రాప్తః పాణ్డవః స వ్యరాజత। మేఘజాలస్య మహతో యథా మధ్యగతో రవిః
పాండవుడు ఆ గజసైన్యంలోకి ప్రవేశించి, పెద్ద మేఘాల మధ్యలో సూర్యుడు ఎలా ప్రకాశిస్తాడో అలా మెరిసిపోయాడు.
వ్యధమత్స గజానీకం గదయా పాణ్డవర్షభః । మహాభ్రజాలమతులం మాతరిశ్వేవ సన్తతమ్
పాండవులలో శ్రేష్ఠుడు తన గదతో గజసైన్యాన్ని చెదరగొట్టాడు, అది గొప్ప మేఘపు సమూహాన్ని వాయువు ఎలా చెదరగొడుతుందో అలా జరిగింది.
తే వధ్యమానా బలినా భీమసేనేన దన్తినః । ఆర్తనాదం రణే చక్రుర్గర్జన్తో జలదా ఇవ
బలవంతుడు భీమసేనుడు ఆ గజాలను చంపుతుండగా, అవి యుద్ధంలో బాధతో గర్జిస్తూ మేఘాలు మ్రోగినట్టు అరవడం మొదలుపెట్టాయి.
బహుధా దారితశ్చైవ విషాణైస్తత్ర దన్తిభిః । ఫుల్లాశోకనిభః పార్థః శుశుభే రణమూర్ధని
అక్కడ ఆ గజాలు తమ దంతాలతో పార్థుని ఎన్నో విధాలుగా గాయపరిచినా, పార్థుడు యుద్ధరంగంలో పుష్పించిన అశోకవృక్షంలా మెరిసిపోయాడు.
సాదినాం శస్త్రవృష్టిం చ వ్యధమద్గదయా తతః।' వాయువేగసమాయుక్తో వ్యచరత్పాణ్డవో యుధి
ఆ సమయంలో పాండవుడు తన గదతో యోధుల చేత విసిరిన ఆయుధ వర్షాన్ని చీల్చి వేసాడు. అతడు యుద్ధంలో గాలి వేగంతో సంచరించాడు.
విషాణోల్లిఖితైర్గాత్రౌర్విషాణాభిహతో భృశమ్। విషాణే దన్తినం గృహ్య నిర్విషాణమథాకరోత్
ఆ ఏనుగు దంతాలతో అతడిని పదే పదే గాయపరిచింది. దాంతో అతని శరీరం దంతాల గాట్లతో నిండిపోయింది. వెంటనే అతడు ఆ ఏనుగును దంతం పట్టుకుని, దంతాలు లేకుండా చేసేశాడు.
విషాణేన చ తేనైవ కుమ్భోఽభ్యాహత్య దన్తినమ్ । పాతయామాస సమరే దణ్డహస్త ఇవాన్తకః
ఆ దంతంతోనే ఆ ఏనుగును తలపై బలంగా కొట్టి, యుద్ధంలో నేలకూల్చేశాడు. అది చేతిలో దండం పట్టుకున్న యమధర్మరాజు చేసినట్లుగా కనిపించింది.
శోణితాక్తాం గదాం బిభ్రన్మేదోభఞ్జాకృతచ్ఛవిః । కృతాభ్యఙ్గః శోణితేన రుద్రవత్ప్రత్యదృశ్యత
రక్తంతో తడిసిన గదను పట్టుకుని, కొట్టిన కొవ్వుతో రంగు మారిపోయిన శరీరంతో, రక్తంతో అభిషేకం చేయించుకున్నట్టు, ఆ యోధుడు రుద్రుడు లాగా కనిపించాడు.
ఏవం కే వధ్యమానాశ్చ హతశేషా మహాగజాః । ప్రాద్రవన్త దిశో రాజన్విమృద్గన్తః స్వకం బలమ్
అలా మహా ఏనుగులు చంపబడుతున్నప్పుడు, మిగిలినవాటి వారు భయంతో తమ సైన్యాన్ని తొక్కుకుంటూ, అన్ని దిశలకూ పారిపోయారు, రాజా!
ద్రవద్భిస్తైర్మహానాగైః సమన్తాద్భరతర్షభ। దుర్యోధనబలం సర్వం పునరాసీత్పరాఙ్భుఖమ్
ఆ మహా ఏనుగులు చుట్టూ చుట్టూ పరుగెత్తుతుండగా, భారత వంశ శ్రేష్ఠుడా, దుర్యోధనుడి సర్వ సైన్యం మళ్లీ వెనక్కు తిరిగింది.
మధ్యందినో మహారాజ సంగ్రామః సమపద్యత। లోకక్షయకరో రౌద్రో భీష్మస్య సహ సోమకైః
మధ్యాహ్న సమయంలో, మహారాజా, భీష్ముడు సోమకులతో కలిసి యుద్ధంలో పాల్గొనగా, ఆ సంగ్రామం భయంకరంగా, లోకాన్ని నాశనం చేసేలా మారింది.
గాఙ్గేయో రథినాం శ్రేష్ఠః పాణ్డవానామనీకినీమ్ । వ్యధమన్నిశితైర్బాణైః శతశోఽథ సహస్రశః
రథయోధులలో శ్రేష్ఠుడైన గాంగేయుడు, పదుల సంఖ్యలోనే కాదు, వందల, వేల పదునైన బాణాలతో పాండవుల సైన్యాన్ని చీల్చేశాడు.
సంమమర్ద చ తత్సైన్యం పితా దేవవ్రతస్తవ। మర్దయేచ్చ యథా రాజన్సింహః ప్రాప్య మృగవ్రజమ్
నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు, రాజా, ఆ సైన్యాన్ని బలంగా నొక్కేశాడు. సింహం మృగాల గుంపును ఎలా చిదిమేస్తుందో, అలాగే నాశనం చేశాడు.
ధృష్టద్యుమ్నః శిఖణ్డీ చ విరాటో ద్రుపదస్తథా। భీష్మమాసాద్య సమరే శరైర్జఘ్నుర్మహారథమ్
ధృష్టద్యుమ్నుడు, శిఖండీ, విరాటుడు, ద్రుపదుడు — వీరు యుద్ధంలో భీష్ముడిని ఎదుర్కొని, ఆ మహారథునిపై బాణాలతో ప్రహారాలు చేశారు.
ధృష్టద్యుమ్నం తతో విద్ధ్వా విరాటం చ శరైస్త్రిభిః । ద్రుపదస్య చ నారాచం ప్రేషయామాస భారత
ఆ తర్వాత భీష్ముడు ధృష్టద్యుమ్నుడిని, విరాటుని తలో ముగ్గురు బాణాలతో గాయపరిచాడు. ద్రుపదునిపై విశాలమైన అగ్రభాగం ఉన్న బాణాన్ని పంపాడు, ఓ భారతా!
తేన విద్ధా మహేష్వాసా భీష్మేణామిత్రకర్శినా । చుక్రుధుః సమరే రాజన్పాదస్పృష్టా ఇవోరగాః
అమిత శక్తి గల ధనుర్ధారి, శత్రువులను నాశనం చేసే భీష్ముడు వేసిన బాణాలతో గాయపడిన వారు, రాజా, పాదంతో తొక్కిన పాములు ఎలా కోపంతో ఊగిపోతాయో, అలాగే యుద్ధంలో ఆగ్రహంతో మండిపడ్డారు.
శిఖణ్డీ తం చ వివ్యాధ భరతానాం పితామహమ్ । స్త్రీమయం మనసా ధ్యాత్వా నాస్మై ప్రాహరదచ్యుతః
శిఖండీ భారత వంశ పితామహుడైన భీష్ముడిని బాణాలతో గాయపరిచాడు. కానీ భీష్ముడు అతడిని మనసులో స్త్రీగా భావించి, అతనిపై బాణాలు ప్రయోగించలేదు, ఓ అచ్యుతా!
ధృష్టద్యుమ్నస్తు సమరే క్రోధేనాగ్నిరివ జ్వలన్ । పితామహం త్రిభిర్బాణైర్బాహ్వోరురసి చార్పయత్
కోపంతో అగ్నిలా మండుతున్న ధృష్టద్యుమ్నుడు, యుద్ధంలో పితామహుడైన భీష్ముడిని మూడు బాణాలతో చేతులపై, ఛాతీపై గాయపరిచాడు.
ద్రుపదః పఞ్చవింశత్యా విరాటో దశమిః శరైః। శిఖణ్డీ పఞ్చవింశత్యా భీష్మం వివ్యాధ సాయకైః
ద్రుపదుడు భీష్ముడిని ఇరవై ఐదు బాణాలతో, విరాటుడు పది బాణాలతో, శిఖండీ మళ్లీ ఇరవై ఐదు బాణాలతో గాయపరిచారు.
సోఽతివిద్ధో మహారాజ శోణితౌఘపరిప్లుతః। వసన్తే పుష్పశబలో రక్తాశోక ఇవాబభౌ
అలా అతడు అధికంగా బాణాలతో గాయపడి, రక్త ప్రవాహంలో తడిసి, వసంతంలో పూలతో అలంకరించిన ఎర్ర అశోక వృక్షంలా ప్రకాశించాడు, మహారాజా!
తాన్ప్రత్యవిధ్యద్గాఙ్గేయస్త్రిభిస్త్రిభిరజిహ్మగైః । ద్రుపదస్య చ భల్లేన ధనుశ్చిచ్ఛేద మారిష
గంగేయుడు వారిని ఒక్కొక్కరికి మూడు మూడు నేరుగా వెళ్లే బాణాలతో ప్రతిఘాటించాడు. ద్రుపదుని ధనుస్సును విశాలమైన అగ్రభాగం ఉన్న బాణంతో కోసేశాడు, ఓ మారిషా!
సోఽన్యత్కార్ముకమాదాయ భీష్మం వివ్యాధ పఞ్చభిః । సారథిం చ త్రిభిర్బాణైః సుశితై రణమూర్ధని
ద్రుపదుడు మరో ధనుస్సు తీసుకుని, భీష్ముడిని ఐదు బాణాలతో, అతని సారథిని మూడు పదునైన బాణాలతో యుద్ధ మధ్యంలో గాయపరిచాడు.
తథా భీమో మహారాజ ద్రౌపద్యాః పఞ్చ చాత్మజాః । కేకయా భ్రాతరః పఞ్చ సాత్యకిశ్చైవ సాత్వతః
అలాగే, ఓ రాజా, భీముడు, ద్రౌపదీ కుమారులు అయిదుగురు, కేకయ దేశపు అయిదుగురు సోదరులు, సాత్వత వంశానికి చెందిన సాత్యకి కూడా,
అభ్యద్రవన్త గాఙ్గేయం యుధిష్ఠిరసమాజ్ఞయా । ప్రతి రక్షణకార్యార్థం ధృష్టద్యుమ్నముఖాన్రణే
యుదిష్ఠిరుని ఆజ్ఞతో, ధృష్టద్యుమ్నుడు మరియు అతని ముఖ్య యోధులను కాపాడేందుకు, గంగేయుడైన భీష్మునిపై యుద్ధానికి దూసుకొచ్చారు.