శరాణాం చ సహస్రేణ పునరేవ సముద్యతః । సాత్యకిశ్ఛాదయామాస ననాద చ మహాబలః
పునః సాత్యకి మహాబలుడు, వెయ్యి బాణాలను ఎక్కుపెట్టి గర్జిస్తూ అతడిని కప్పివేశాడు.
దృష్ట్వా పుత్రం చ తం గ్రస్తం రాహుణేవ నిశాకరమ్ । అభ్యద్రవత శైనేయం భారద్వాజః ప్రతాపవాన్
తన కుమారుడు రాహువు చంద్రుడిని పట్టుకున్నట్లుగా శత్రువిచేత పట్టుబడినదాన్ని చూసి, పరాక్రమశాలి భారద్వాజుడు శైనేయుని వైపు దూకాడు.
వివ్యాధ చ సుతీక్ష్ణేన పృషత్కేన మహామృధే । పరీప్సన్ఖసుతం రాజన్వార్ష్ణేయేనాభిపీడితమ్
మహాయుద్ధంలో, వృష్ణికుల వీరుడు తన కుమారుడిని బాధిస్తున్నాడని గమనించి, అతడిని రక్షించాలనే ఉద్దేశంతో భారద్వాజుడు పదునైన బాణంతో గాయపరిచాడు.
సాత్యకిస్తు రణే హిత్వా గురుపుత్రం మహారథమ్ । ద్రోణం వివ్యాధ వింశత్యా సర్వపారశవైః శరైః
సాత్యకి, గురుపుత్రుడైన మహారథిని వదిలిపెట్టి, ద్రోణుని ఇరవై ఉక్కు అంచుతో ఉన్న బాణాలతో గాయపరిచాడు.
తదన్తరమమేయాత్మా కౌన్తేయః శత్రుతాపనః । అభ్యద్రవద్రణే క్రుద్ధో ద్రోణం ప్రతి మహారథః
అప్పుడు అగాధమైన మనస్సు కలిగిన కౌంతేయుడు, శత్రువులకు భయంకరుడు, కోపంతో మహారథుడైన ద్రోణుని యుద్ధంలో వేగంగా ఎదుర్కొనడానికి దూసుకెళ్లాడు.
తతో ద్రోణశ్చ పార్థశ్చ సమేయాతాం మహామృధే । యథా బుధశ్చ శుక్రశ్చ మహారాజ నభస్తలే
తర్వాత ద్రోణుడు, పార్థుడు ఇద్దరూ ఆ మహాయుద్ధంలో కలిసారు, రాజా! ఆకాశంలో బుధుడు, శుక్రుడు కలిసినట్లు.
కథం ద్రోణో మహేష్వాసః పాణ్డవశ్చ ధనఞ్జయః । సమీయతూ రణే యత్తౌ తావుభౌ పురుషర్షభౌ
ద్రోణుడు, గొప్ప విలువిద్యలో నిపుణుడు, పాండవుడు ధనంజయుడు — ఈ ఇద్దరు పురుషోత్తములు యుద్ధంలో ఎలా ఎదుర్కొన్నారు?
ప్రియో హి పాణ్డవో నిత్యం భారద్వాజస్య ధీమతః । ఆచార్యశ్చ రణే నిత్యం ప్రియః పార్థస్య సఞ్జయ
భరద్వాజుడు, ఆ జ్ఞానవంతుడు, ఎప్పుడూ పాండవుని ఎంతో ప్రేమగా చూసేవాడు. అలాగే గురువు కూడా యుద్ధంలో పార్థునికి ఎప్పుడూ ప్రియుడే, సంజయా!
తావుభౌ రథినో సఙ్ఖ్యే హృష్టౌ సింహావివోత్కటౌ । కథం సమీయతుర్యత్తౌ భారద్వాజధనఞ్జయౌ
ఆ ఇద్దరూ రథాలపై యుద్ధరంగంలో సింహాల్లా ఉత్సాహంగా, భయంకరంగా నిలిచారు. భరద్వాజుడు, ధనంజయుడు ఎలా ఎదుర్కొన్నారు?
న ద్రోణః సమరే పార్థం జానీతే ప్రియమాత్మనః । క్షత్రధర్మం పురస్కృత్య పార్థో వా గురుమాహవే
యుద్ధంలో ద్రోణుడు పార్థుని తన ప్రియుడిగా గుర్తించడు, అలాగే పార్థుడు కూడా గురువుని యుద్ధంలో గురువుగా చూడడు; ఇద్దరూ క్షత్రియధర్మాన్ని ముందుకు ఉంచుతారు.
న క్షత్రియా రణే రాజన్వర్జయన్తి పరస్పరమ్ । నిర్మర్యాదం హి యుధ్యన్తే పితృభిర్భ్రాతృభిః సహ
రాజా! క్షత్రియులు యుద్ధంలో ఒకరిని ఒకరు తప్పించుకోరు. వారు తండ్రులతో, అన్నదమ్ములతో కూడి ఎలాంటి నియమం లేకుండా యుద్ధం చేస్తారు.
రణే భారత పార్థేన ద్రోణో విద్ధస్త్రిభిః శరైః । నాచిన్తయచ్చ తాన్బాణాన్పార్థచాపచ్యుతాన్యుధి
భారతా! యుద్ధంలో పార్థుడు మూడు బాణాలతో ద్రోణుని గాయపరిచాడు. అయినా, పార్థుని విల్లుతో వచ్చిన ఆ బాణాలను ద్రోణుడు ఏమాత్రం పట్టించుకోలేదు.
శరవృష్ట్యా పునః పార్థశ్ఛాదయామాస తం రణే । స ప్రజజ్వాల రోషేణ గహనేఽగ్నిరివోర్జితః
మళ్లీ పార్థుడు బాణవర్షంతో ద్రోణుని పూర్తిగా కప్పేశాడు. ద్రోణుడు అరణ్యంలో అగ్ని మండినట్లు కోపంతో దహించిపోయాడు.
తతోఽర్జునం రణే ద్రోణః శరైః సన్నతపర్వభిః । ఛాదయామాస రాజేన్ద్ర నచిరాదేవ భారత
తర్వాత రాజేంద్ర! ద్రోణుడు వంకర తలలున్న బాణాలతో అర్జునుని యుద్ధంలో కప్పేశాడు. ఆ వ్యవధి ఎక్కువ కాలం కాదు, భారతా!
తతో దుర్యోధనో రాజా సుశర్మాణమచోదయత్ । ద్రోణస్య సమరే రాజన్పార్ష్ణిగ్రహణకారణాత్
అప్పుడే రాజు దుర్యోధనుడు, యుద్ధంలో ద్రోణుని వెనుక నుంచి దాడి చేయాలని సుశర్మణిని ప్రేరేపించాడు, రాజా!
త్రిగర్తరాడపి క్రుద్ధో భృశమాయమ్య కార్ముకమ్ । ఛాదయామాస సమరే పార్థం బాణైరయోముఖైః
త్రిగర్తుల రాజు కోపంతో తన విల్లును బలంగా ఎక్కి, యుద్ధంలో పార్థుని ఐరన్ తలలున్న బాణాలతో కప్పేశాడు.
తాభ్యాం ముక్తాః శరా రాజన్నన్తరిక్షే విరేజిరే । హంసా ఇవ మహారాజ శరత్కాలే నభస్తలే
ఆ ఇద్దరి నుంచి వచ్చిన బాణాలు ఆకాశంలో శరదృతువులోని హంసలవలె మెరిసిపోయాయి, మహారాజా!
తే శరాః ప్రాప్య కౌన్తేయం సమన్తాద్వివిశుః ప్రభో । ఫలభారనతం యద్వత్స్వాదువృక్షం విహంగమాః
ఆ బాణాలు అన్ని వైపులా కౌంతేయుని చేరి, ఫలభారం తలవంచిన తీపి చెట్టులోకి పక్షులు ప్రవేశించినట్లు అతనిలోకి ప్రవేశించాయి, ప్రభూ!
అర్జునస్తు రణే నాదం వినద్య రథినాం వరః। త్రిగర్తరాజం సమరే సపుత్రం వివ్యధే శరైః
కానీ రథసారథులలో శ్రేష్ఠుడైన అర్జునుడు యుద్ధంలో గర్జించి, త్రిగర్తుల రాజును, అతని కుమారులను బాణాలతో గాయపరిచాడు.
తే వధ్యమానాః పార్థేన కాలేనేవ యుగక్షయే । పార్థమేవాభ్యవర్తన్త మరణే కృతనిశ్చయాః । ముముచుః శరవృష్టిం చ పాణ్డవస్య రథం ప్రతి
పార్థుడు వారిని కాలం అంత్యములో కాలమూ సంహరించినట్లు సంహరిస్తూ ఉండగా, వారు మరణానికి నిర్ణయించుకొని పార్థుని వైపే తిరిగి, పాండవుని రథంపై బాణవర్షాన్ని వదిలారు.
శరవృష్టిం తతస్తాం తు శరవర్షైః సమన్తతః । ప్రతిజగ్రాహ రాజేన్ద్ర తోయవృష్టిమివాచలః
రాజేంద్రా! అప్పుడు అర్జునుడు ఆ బాణవర్షాన్ని అన్ని వైపులా తన బాణాలతో ఎదుర్కొన్నాడు. అది కొండ మీద వర్షం పడినట్లే కనిపించింది.
తత్రాద్భుతమపశ్యామ బీభత్సోర్హస్తలాఘవమ్ । విముక్తాం బహుభిర్యోధైః శస్త్రవృష్టిం దురాసదామ్
అక్కడ భీభత్సుని చేతుల చాతుర్యాన్ని మేము ఆశ్చర్యంగా చూశాము. ఎందుకంటే అనేక యోధులు వదిలిన భయంకరమైన ఆయుధవర్షాన్ని అతడు సమర్థంగా తిప్పికొట్టాడు.
యదేకో వారయామాస మారుతోఽభ్రగణానివ । కర్మణా తేన పార్థస్య తుతుషుర్దేవదానవాః
ఎలా వాయువు మేఘాలను చెదరగొట్టినట్టు అర్జునుడు శత్రువులను వెనక్కు నెట్టాడు. పార్థుడు చేసిన ఈ కార్యానికి దేవతలు, దానవులు ఇద్దరూ సంతోషించారు.
అథ క్రుద్ధో రణే పార్థస్త్రిగర్తాన్ప్రతి భారత। ముమోచాస్త్రం మహారాజ వాయవ్యం పృతనాముఖే
ఆ సమయంలో యుద్ధంలో కోపంతో ఉన్న అర్జునుడు, ఓ భారతా, త్రిగర్తులపై సైన్యమునకు ముందుభాగంలో వాయవ్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
ప్రాదురాసీత్తతో వాయుః క్షోభయాణో నభస్తలమ్ । పాతయన్వై తరుగణాన్వినిఘ్నంశ్చైవ సైనికాన్
అంతట వాయువు ఆకాశాన్ని కలవరపరిచింది, చెట్ల సమూహాలను కూలదోసింది, సైనికులను కూడా చంపింది.
తతో ద్రోణోఽభివీక్ష్యైవ వాయవ్యాస్త్రం సుదారుణమ్। శైలమన్యన్మహారాజ ఘోరమస్త్రం ముమోచ హ
అప్పుడు దుర్మార్గమైన ఆ వాయవ్యాస్త్రాన్ని చూసిన ద్రోణుడు, ఓ మహారాజా, మరొక భయంకరమైన, కొండలాంటి అస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
ద్రోణేన యుధి నిర్ముక్తే తస్మిన్నస్త్రే నరాధిప। ప్రశశామ తతో వయుః ప్రసన్నాశ్చ దిశో దశ
ద్రోణుడు యుద్ధంలో ఆ అస్త్రాన్ని విడిచిన వెంటనే, వాయువు శాంతించింది, పది దిశలు స్పష్టంగా కనిపించాయి.
తతః పాణ్డుసుతో వీరస్త్రిగర్తస్య రథవ్రజాన్ । నిరుత్సాహాన్రణే చక్రే విముఖాన్విపరాక్రమాన్
అప్పుడే పాండువు కుమారుడు వీరుడు, త్రిగర్తుల రథదళాలను యుద్ధంలో ఉత్సాహం కోల్పోయేలా చేసి, వారిని వెనక్కు తిరిగిపోయేలా చేశాడు.
తతో దుర్యోధనశ్చైవ కృపశ్చ రథినాం వరః। అశ్వత్థామా తథా శల్యః కామ్భోజశ్చ సుదక్షిణః
అప్పుడే దుర్యోధనుడు, రథులలో అగ్రగణ్యుడు కృపుడు, అశ్వత్థామ, శల్యుడు, కామ్బోజ దేశానికి చెందిన సుదక్షిణుడు కూడా అక్కడికి వచ్చారు.
విన్దానువిన్దావావన్త్యౌ బాహ్లికః సహ బాహ్లికైః । మహతా రథవంశేన పార్థస్యావారయన్దిశః
అవంతి దేశానికి చెందిన విందుడు, అనువిందుడు, బాహ్లికుడు తన బాహ్లిక సైన్యంతో కలిసి, గొప్ప రథదళంతో పార్థుని అన్ని దిశలలో ఆపారు.