నాభిమన్యుమపశ్యన్త నైవ స్వాన్న పరాన్రణే । అభిమన్యుశ్చ తదృష్ట్వా ఘోరరూపం మహత్తమః
ఆ అంధకారంలో ఎవరికీ అభిమన్యుని కనిపించలేదు, తమవారు గానీ, శత్రువులు గానీ ఎవ్వరూ కనబడలేదు. ఆ సమయంలో అభిమన్యుడు ఆ భయంకరమైన అంధకారాన్ని చూశాడు.
ప్రాదుశ్చక్రేఽస్త్రమత్సుగ్రం భాస్కరం కురునన్దనః । తతః ప్రకాశమభవజ్జగత్సర్వం మహీపతే
అప్పుడు కురు వంశజుడు భయంకరంగా ప్రకాశించే అస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు. వెంటనే, రాజా! మొత్తం లోకమంతా వెలుగుతో నిండిపోయింది.
తాం చాభిజఘ్నివాన్మాయాం రాక్షసస్య దురాత్మనః । సంక్రుద్ధశ్చ మహావీర్యో రాక్షసేన్ద్రం నరోత్తమః
అతడు ఆ దుష్ట రాక్షసుని మాయను ఛేదించాడు. ఆగ్రహంతో నిండిన మహావీరుడు ఆ రాక్షసాధిపతిని ఎదుర్కొన్నాడు.
ఛాదయామాస సమరే శరైః సన్నతపర్వభిః। బహ్వీస్తథాఽన్యా మాయాశ్చ ప్రయుక్తాస్తేన రక్షసా
యుద్ధంలో అతడిని బాగా పటిష్టంగా తయారు చేసిన బాణాలతో కప్పేశాడు. అలాగే ఆ రాక్షసుడు ఇంకెన్నో మాయలు కూడా ప్రయోగించాడు.
సర్వాస్త్రవిదమేయాత్మా వారయామాస ఫాల్గునిః। హతమాయం తతో రక్షో వధ్యమానం చ సాయకైః
అన్ని ఆయుధాలలో నిపుణుడైన, మనస్సుని అదుపులో ఉంచుకున్న ఫల్గుణుడు వాటిని అడ్డుకున్నాడు. ఆ మాయలు నాశనం అయి, బాణాలతో గాయపడి, ఆ రాక్షసుడు—
రథం తత్రైవ సంత్యజ్య ప్రాద్రవన్మహతో భయాత్। తస్మిన్వినిర్జితే తూర్ణం కూటయోధిని రాక్షసే
అక్కడే తన రథాన్ని వదిలేసి, పెద్ద భయంతో పారిపోయాడు. ఆ మోసపూరిత రాక్షసుడు త్వరగా ఓడిపోయినప్పుడు—
ఆర్జునిః సమరే సైన్యం తావకం సంమమర్ద హ। మదాన్ధో వన్యనాగేన్ద్రః సపద్మాం పద్మినీమివ
ఆర్జునుడు యుద్ధంలో నీ సైన్యాన్ని బలంగా నాశనం చేశాడు. మదంతో మత్తెక్కిన అడవి ఏనుగు పద్మాలతో ఉన్న పద్మిని తొక్కినట్టు నాశనం చేశాడు.
తతః శాన్తనవో భీష్మః సైన్యం దృష్ట్వాఽభివిద్రుతమ్। మహతా శరవర్షేణ సౌభద్రం పర్యవారయత్
అప్పుడు శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముడు, సైన్యం పారిపోతున్నదాన్ని చూసి, సుభద్ర కుమారుడిని గొప్ప బాణవర్షంతో చుట్టుముట్టాడు.
కోష్ఠీకృత్య చ తం వీరం ధార్తరాష్ట్రా మహారథః । ఏవం సుబహవో యుద్ధే తతక్షుః సాయకైర్దృఢమ్
ఆ వీరుణ్ని చుట్టుముట్టి, ధృతరాష్ట్రుని మహారథులు యుద్ధంలో అనేక బాణాలతో బలంగా గాయపరిచారు.
స తేషాం రథినాం వీరః పితుస్తుల్యపరాక్రమః । సదృశో వాసుదేవస్య విక్రమేణ బలేన చ
ఆ రథయోధులలో ఆ వీరుడు తన తండ్రితో సమానమైన శౌర్యాన్ని చూపించాడు. ధైర్యంలో, బలంలో వాసుదేవుడితో సమానంగా ఉన్నాడు.
ఉభయోః సదృశం కర్మ స పితుర్మాతులస్య చ । రణే బహువిధం చక్రే సర్వశస్త్రభృతాం వరః
తండ్రి, మామ ఇద్దరిలా యుద్ధంలో అనేక రకాల కార్యాలు చేశాడు. ఆయుధాలు ధరించిన వారిలో అతడు అగ్రగణ్యుడు.
తతో ధనఞ్జయో వీరో వినిఘ్నంస్తవ సైనికాన్ । ఆససాద రణే భీష్మం పుత్రప్రేప్సురమర్షణః
తర్వాత ధనంజయుడు, వీరుడు అయిన ఆర్జునుడు, నీ సైనికులను సంహరిస్తూ, తన కుమారుని కోసం తపిస్తూ, యుద్ధంలో భీష్ముని వైపు వెళ్లాడు.
తథైవ సమరే రాజన్పితా దేవవ్రతస్తవ । ఆససాద రణే పార్థం స్వర్భానురివ భాస్కరమ్
అలాగే, రాజా! నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు కూడా యుద్ధంలో పార్థుని వైపు సాగాడు. అది సర్వభాను సూర్యుని దగ్గరకు వెళ్లినట్టు.
తతః సరథనాగాశ్వాః పుత్రాస్తవ జనేశ్వర । పరివవ్రూ రణే భీష్మం జుగుపుశ్చ సమన్తతః
రాజా! నీ కుమారులు, తమ రథాలు, ఏనుగులు, కుదిరించిన గుర్రాలతో యుద్ధంలో భీష్ముని చుట్టుముట్టి, అన్ని వైపులా అతడిని రక్షించారు.
తథైవ పాణ్డవా రాజన్పరివార్య ధనఞ్జయమ్ । రణాయ మహతే యుక్తా దంశితా భరతర్షభ
అదే విధంగా, రాజా! పాండవులు ధనంజయుని చుట్టుముట్టి, గొప్ప యుద్ధానికి సిద్ధంగా, ధైర్యంగా నిలబడ్డారు.
శారద్వతస్తతో రాజన్భీష్మస్య ప్రముఖే స్థితమ్ । అర్జునం పఞ్చవింశత్యా సాయకానాం సమాచినోత్
తర్వాత, రాజా! శారద్వతుని కుమారుడు కృపుడు, భీష్ముని ముందుగా నిలబడి, అర్జునుని మీద ఇరవై ఐదు బాణాలు విసిరాడు.
ప్రత్యుద్గమ్యాథ వివ్యాధ సాత్యకిస్తం శితైః శరైః । పాణ్డవప్రియకామార్థం శార్దూల ఇవ కుఞ్జరమ్
ఆ సమయంలో సాత్యకి పాండవులకు ఆనందం కలిగించాలనే ఉద్దేశంతో, పులి ఏనుగును ఎలా దాడి చేస్తుందో అలా, అతడిని పదునైన బాణాలతో గాయపరిచాడు.
గౌతమోఽపి త్వరాయుక్తో మాధవం నవభిః శరైః । హృది వివ్యాధ సంక్రుద్ధః కఙ్కపత్రపరిచ్ఛదైః
ఆ వేళ వేగంగా స్పందించిన గౌతముడు, కోపంతో మాధవుడి హృదయాన్ని తొమ్మిది నెమలి పక్షి రెక్కలతో అలంకరించిన బాణాలతో పొడిచాడు.
శైనేయోఽపి తతః క్రుద్ధశ్చాపమానమ్య వేగవాన్ । గౌతమాన్తకరం తూర్ణం సమాధత్త శిలీముఖమ్
దాంతో శైనేయుడు కోపంతో తన విల్లు వంచి, గౌతముడిని సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో వేగంగా ఒక ఘోరమైన బాణాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
తమాపతన్తం వేగేన శక్రాశనిసమద్యుతిమ్ । ద్విధా చిచ్ఛేద సంక్రుద్ధో ద్రౌణిః పరమకోపనః
ఆ వేగంగా వచ్చు, ఇంద్రుని వజ్రాయుధంలా మెరిసే ఆ బాణాన్ని, తీవ్ర కోపంతో ఉన్న ద్రౌణి రెండు ముక్కలు చేసి కోసేశాడు.
సముత్సృజ్యాథ శైనేయో గౌతమం రథినాం వరః । అభ్యద్రవద్రణే ద్రౌణిం రాహుః ఖే శశినం యథా
తర్వాత శైనేయుడు రథయోధులలో శ్రేష్ఠుడైన గౌతముడిని వదిలిపెట్టి, రాహువు ఆకాశంలో చంద్రుడిని ఎలా తాకెడతాడో అలా యుద్ధంలో ద్రౌణిని ఎదుర్కొని దాడికి వెళ్లాడు.
తస్య ద్రోణసుతశ్చాపం ద్విధా చిచ్ఛేద భారత। అథైనం ఛిన్నధన్వానం తాడయామాస సాయకైః
భారతా! అప్పుడే ద్రోణుని కుమారుడు శైనేయుని విల్లు రెండు ముక్కలు చేసి, ఆయుధం లేకుండా నిలిచిన అతడిని బాణాలతో గాయపరిచాడు.
సోఽన్యత్కార్ముకమాదాయ శత్రుఘ్నం భారసాధనమ్ । ద్రౌణిం షష్ట్యా మహారాజ బాహ్వోరురసి చార్పయత్
అతడు మరో శత్రువులను సంహరించగల బలమైన విల్లు తీసుకుని, రాజా! ద్రౌణిని అరవై బాణాలతో చేతులు, ఛాతీ మీద గాయపరిచాడు.
స విద్ధో వ్యథితశ్చైవ ముహూర్తం కశ్మలాయుతః। నిషసాద రథోపస్థే ధ్వజయష్టిం సమాశ్రితః
ఆ గాయాలతో బాధపడి, కొంతసేపు మూర్ఛతో కలవరపడి, తన రథంలో జెండా దండను పట్టుకుని కూర్చున్నాడు.
ప్రతిలభ్య తతః సంజ్ఞాం ద్రోణపుత్రః ప్రతాపవాన్ । వార్ష్ణేయం సమరే క్రుద్ధో నారాచేన సమార్పయత్
తర్వాత ద్రోణుని ధైర్యవంతుడైన కుమారుడు, స్ఫూర్తి తిరిగి పొందిన తరువాత, యుద్ధంలో కోపంతో వృష్ణికుల వీరుడిని పదునైన బాణంతో గాయపరిచాడు.
శైనేయం స తు నిర్భిద్య ప్రావిశద్ధరణీతలమ్ । వసన్తకాలే బలవాన్బిలం సర్పశిశుర్యథా
ఆ బాణం శైనేయుని దాటి, వసంతకాలంలో బలమైన పాము తన బిలంలోకి ప్రవేశించినట్లుగా భూమిలోకి ప్రవేశించింది.
అథాపరేణ భల్లేన మాధవస్య ధ్వజోత్తమమ్ । చిచ్ఛేద సమరే ద్రౌణిః సింహనాదం ముమోచ హ
తర్వాత ద్రౌణి మరో విశాలమైన బాణంతో మాధవుని రథంపై ఉన్న ప్రధాన జెండాను కోసి పడగొట్టి, సింహంలా గర్జించాడు.
పునశ్చైనం శరైర్ఘోరైశ్ఛాదయామాస భారత। నిదాఘాన్తే మహారాజ యథా మేఘో దివాకరమ్
భారతా! తరువాత అతడు మళ్లీ భయంకరమైన బాణాలతో అతడిని కప్పివేశాడు, వేసవి చివర్లో మేఘాలు సూర్యుని కప్పినట్లుగా.
సాత్యకోఽపి మహారాజ శరజాలం నిహత్య తత్। ద్రౌణిమభ్యాకిరత్తూర్ణం శరజాలైరనేకధా
రాజా! సాత్యకి ఆ బాణవర్షాన్ని ఛేదించి, వెంటనే అనేక బాణాలతో ద్రౌణిని మళ్లీ ముంచెత్తాడు.
తాపయామాస చ ద్రౌణిం శైనేయః పరవారహా । విముక్తో మేఘజాలేన యథైవ తపనస్తథా
శత్రువులను సంహరించే శైనేయుడు, మేఘాలు తొలగిన తర్వాత సూర్యుడు ఎలా వేడెక్కిస్తాడో అలా ద్రౌణిని బాధించాడు.