త్వయా నివృత్తమేతత్తు యన్మాం చోదయసి ప్రియమ్। అన్యథా ప్రతిపన్నం మాం నాశయేద్ధర్మవిప్లవః
'నీవు నన్ను కోరినది చేయమని ప్రేరేపించినా, నీవే దానిని తిరస్కరించావు. నేను వేరే విధంగా ప్రవర్తిస్తే, అది ధర్మాన్ని నాశనం చేస్తుంది.'
ప్రాప్య దక్షిణమూరుం మే త్వమాశ్లిష్టా వరాఙ్గనే। అపత్యానాం స్నుషాణాం చ భీరు విద్ధ్యేతదాసనమ్
'ఓ సుందరాంగినీ! నీవు నా కుడి తొడపై కూర్చున్నావు. భయపడే స్త్రీయా, ఈ స్థానం కుమార్తెలు, కోడళ్ళు కూర్చునే స్థానం అని తెలుసుకో.'
సవ్యోరుః కామినీభోగ్యస్త్వయా స చ వివర్జితః। తస్మాదహం నాచరిష్యే త్వయి కామం వరాఙ్గనే
నా ఎడమ తొడ స్త్రీలకు ఆనందాన్ని ఇవ్వడానికి, కానీ నువ్వు దాన్ని తిరస్కరించావు. అందుకే, సుందరాంగినీ, ఇకపై నేను నిన్ను కోరికతో చేరను.
స్నుషా మే భవ సుశ్రోణి పుత్రార్థం త్వాం వృణోమ్యహమ్। స్నుషాపక్షం హి వామోరు త్వమాగమ్య సమాశ్రితా
అందమైన నడుము కలిగినవాడివి, నువ్వు నా కోడలు అవు. కొడుకు కోసం నిన్ను నేను కోరుకుంటున్నాను. నువ్వు నన్ను ఆశ్రయించడంతో, నీవు కోడలు పక్షాన నిలిచినట్లవుతుంది.
ఏవమప్యస్తు ధర్మజ్ఞ సంయుజ్యేయం సుతేన తే। త్వద్భక్త్యా తు భజిష్యామి ప్రఖ్యాతం భారతం కులమ్
అలా అయితే అలా జరగనీ, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడవు. నీ కుమారునితో నేను కలిసిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను. నీపై భక్తితో, ప్రసిద్ధమైన భారత వంశాన్ని నేను గౌరవిస్తాను.
పృథివ్యాం పార్థివా యే చ తేషాం యూయం పరాయణమ్। గుణా న హి మయా శక్యా వక్తుం వర్షశతైరపి
ఈ భూమిపై ఉన్న రాజులందరికీ మీరు ఆశ్రయం. మీ గుణాలను నేను వంద సంవత్సరాలు చెప్పినా పూర్తిగా వివరించలేను.
కులస్య యే వః ప్రథితాస్తత్సాధుత్వమథోత్తమమ్। సమయేనేహ ధర్మజ్ఞ ఆచరేయం చ యద్విభో
మీ వంశానికి పేరుగాంచిన గొప్పతనం, ఉత్తమమైన సద్గుణాలు అందరికీ తెలిసినవే. ధర్మాన్ని తెలిసినవాడవు, ప్రభూ, నేను ఒప్పందాన్ని అనుసరించి ఇక్కడ నడుచుకుంటాను.
తత్సర్వమేవ పుత్రస్తే న మీమాంసేత కర్హిచిత్। ఏవం వసన్తీ పుత్రే తే వర్ధయిష్యామ్యహం రతిమ్
ఇవి అన్నీ నీ కుమారుడు ఎప్పుడూ సందేహించకూడదు. ఇక్కడ నివసిస్తూ, నీ కుమారునిపై ప్రేమను పెంచుతాను.
తథేత్యుక్త్వా తు సా రాజంస్తత్రైవాన్తరధీయత। `అదృశ్యా రాజసింహస్య పశ్యతః సాఽభవత్తదా
అలా జరుగనీ అని చెప్పి, ఆమె అక్కడే అంతర్ధానమైంది. రాజసింహుడైన అతను చూస్తుండగానే ఆమె కనిపించకుండా పోయింది.
పుత్రజన్మ ప్రతీక్షన్వై స రాజా తదధారయత్। ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు ప్రతీపః క్షత్రియర్షభః
రాజు కొడుకు జన్మ కోసం ఎదురుచూస్తూ, ఈ విషయాన్ని మనసులో ఉంచుకున్నాడు. అదే సమయంలో, క్షత్రియులలో శ్రేష్ఠుడైన ప్రతీపుడు—
తపస్తేపే సుతస్యార్థే సభార్యః కురునన్దన। `ప్రతీపస్య తు భార్యాయాం గర్భః శ్రీమానవర్ధత
కురు వంశానందమా, ప్రతీపుడు తన భార్యతో కలిసి కొడుకు కోసం తపస్సు చేశాడు. ప్రతీపుని భార్య గర్భంలో మహిమతో కూడిన శిశువు పెరిగింది.
శ్రియా పరమయా యుక్తః శరచ్ఛుక్లే యథా శశీ। తతస్తు దశమే మాసి ప్రాజాయత రవిప్రభమ్
అతడు అపూర్వమైన కాంతితో మెరిసిపోయాడు, శరదృతువులోని పౌర్ణమి చంద్రునిలా. పదవ నెలలో, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే కుమారుడు జన్మించాడు.
కుమారం దేవగర్భాభం ప్రతీపమహిషీ తదా।' తయోః సమభవత్పుత్రో వృద్ధయోః స మహాభిషక్
ఆ సమయంలో ప్రతీపుని మహిషి దేవతలవంటి కుమారుని ప్రసవించింది. వృద్ధులైన వారిద్దరికీ గొప్ప వైద్యుడైన కుమారుడు జన్మించాడు.
శాన్తస్య జజ్ఞే సన్తానస్తస్మాదాసీత్స శాన్తనుః। `తస్య జాతస్య కృత్యాని ప్రతీపోఽకారయత్ప్రభుః
శాంతుడు వంశానికి సంతానం కలిగింది. అందువల్ల అతనికి శాంతను అనే పేరు వచ్చింది. అతడు పుట్టినప్పుడు ప్రతీపుడు అవసరమైన కర్మలను నిర్వహించాడు.
జాతకర్మాది విప్రేణ వేదోక్తైః కర్మభిస్తదా। నామకర్మ చ విప్రాస్తు చక్రుః పరమసత్కృతమ్
ఆ సమయంలో, బ్రాహ్మణుడు వేదోక్త ప్రకారం జననాది కర్మలను చేశాడు. బ్రాహ్మణులు అతడికి పేరుపెట్టే కార్యక్రమాన్ని ఎంతో గౌరవంగా నిర్వహించారు.
శాన్తనోరవనీపాల వేదోక్తైః కర్మభిస్తదా। తతః సంవర్ధితో రాజా శాన్తనుర్లోకధార్మికః
భూమిని కాపాడే శాంతను వేదోక్త కర్మలతో పెంచబడాడు. అలా ధార్మికుడైన రాజు శాంతను పెరిగాడు.
స తు లేభే పరాం నిష్ఠాం ప్రాప్య ధర్మభృతాం వరః। ధనుర్వేదే చ వేదే చ గతిం స పరమా గతః
అతడు ధర్మాన్ని పాటించే వారిలో శ్రేష్ఠుడై, అత్యున్నత స్థాయిని సాధించాడు. ధనుర్వేదంలో, వేదాలలో కూడా అతడు పరమ శిఖరాన్ని చేరాడు.
యౌవనం చాపి సంప్రాప్తః కుమారో వదతాం వరః।' సంస్మరంశ్చాక్షయాఁల్లోకాన్విజాతాన్స్వేన కర్మణా
మాటలలో శ్రేష్ఠుడైన యువరాజు యవ్వనాన్ని చేరినప్పుడు, తన సొంత కర్మఫలితంగా పొందిన అమర లోకాలను గుర్తుచేసుకున్నాడు.
పుణ్యకర్మకృదేవాసీచ్ఛాన్తనుః కురుసత్తమః। ప్రతీపః శాన్తనుం పుత్రం యౌవనస్థం తతోఽన్వశాత్
పుణ్యకర్మలు చేసే కురు వంశ శ్రేష్ఠుడైన శాంతను అయ్యాడు. ఆ తరువాత ప్రతీపుడు యవ్వనంలో ఉన్న తన కుమారుడు శాంతనును ఉపదేశించాడు.
పురా స్త్రీ మాం సమభ్యాగాచ్ఛాన్తనో భూతయే తవ। త్వామావ్రజేద్యది రహః సా పుత్ర వరవర్ణినీ
ఒకప్పుడు, ఓ శాంతనూ, నీకోసం ఒక స్త్రీ నన్ను ఆశ్రయించింది. ఆ సుందర వర్ణం కలిగిన ఆమె నిన్ను ఏకాంతంగా కలవడానికి వస్తే—
కామయానాఽభిరూపాఢ్యా దివ్యస్త్రీ పుత్రకామ్యయా। సా త్వయా నానుయోక్తవ్యా కాసి కస్యాసి చాఙ్గనే
పుత్రసంతానం కోరుకుంటూ, అందమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన ఆ దేవకన్యను, నువ్వు ఎవరు? ఎవరి కుమార్తె? అని అడగకూడదు.
యచ్చ కుర్యాన్న తత్కర్మ సా ప్రష్టవ్యా త్వయాఽనఘ। సన్నియోగాద్భజన్తీం తాం భజేథా ఇత్యువాచ తమ్
ఆమె ఏ పని చేసినా, నీవు దాని గురించి ప్రశ్నించకూడదు, పాపరహితుడా. ఆమె నీతో కలిసినట్లుగా, నీవు ఆమెను అంగీకరించాలి అని అతడికి చెప్పారు.
ఏవం సందిశ్య తనయం ప్రతీపః శాన్తనుం తదా। స్వే చ రాజ్యేఽభిషిచ్యైనం వనం రాజా వివేశ హ
అలా తన కుమారుడికి ఉపదేశం చేసి, ప్రతీపుడు తన రాజ్యంలో శాంతనును రాజుగా అభిషేకించి, తానే అరణ్యంలోకి వెళ్లిపోయాడు.
స రాజా శాన్తనుర్ధీమాన్దేవరాజసమద్యుతిః। `బభూవ సర్వలోకస్య సత్యవాగితి సంమతః
ఆ శాంతను మహారాజు, దేవేంద్రుని వంటి కాంతితో, జ్ఞానంతో, సత్యవాది అని అందరికీ ప్రసిద్ధి చెందాడు.
పీనస్కన్ధో మహాబాహుర్మత్తవారణవిక్రమః। అన్వితః పరిపూర్ణార్థైః సర్వైర్నృపతిలక్షణైః
విశాలమైన భుజాలు, బలమైన చేతులు, మత్తయిన ఏనుగుకు సమానమైన శక్తి, అన్ని రాజలక్షణాలు, సంపూర్ణమైన నైపుణ్యాలతో అలంకరించబడ్డవాడు.
అమాత్యలక్షణోపేతః క్షత్రధర్మవిశేషవిత్। వశే చక్రే మహీమేకో విజిత్య వసుధాధిపాన్
ఉత్తమ మంత్రుల లక్షణాలు కలిగి, క్షత్రియ ధర్మాల్లో నిపుణుడై, ఇతర రాజులను జయించి, ఒక్కతానే భూమిని తన ఆధీనంలోకి తెచ్చుకున్నాడు.
వేదానాగమయత్కృత్స్నాన్రాజధర్మాంశ్చ సర్వశః। ఈజే చ బహుభిః సత్రైః క్రతుభిర్భూరిదక్షిణైః
వేదాలన్నింటినీ పూర్తిగా అభ్యసింపజేసి, రాజధర్మాలను పాటింపజేశాడు. అనేక యజ్ఞాలు, హోమాలు నిర్వహించి, విరివిగా దానాలు ఇచ్చాడు.
తర్పయామాస విప్రాంశ్చ వేదాధ్యయనకోవిదాన్। రత్నైరుచ్చావచైర్గోభిర్గ్రామైరశ్వైర్ధనైరపి
వేదపఠనంలో నిపుణులైన బ్రాహ్మణులను, రత్నాలు, గోవులు, గ్రామాలు, కుదిరిన ధనంతో సంతృప్తిపరిచాడు.
వయోరూపేణ సంపన్నః పౌరుషేణ బలేన చ। ఐశ్వర్యేణ ప్రతాపేన విక్రమేణ ధనేన చ
వయస్సులో, అందంలో, పురుషత్వంలో, బలంలో, ఐశ్వర్యంలో, ప్రతాపంలో, ధైర్యంలో, ధనంలో అతను అందరికన్నా మెరుగైనవాడయ్యాడు.
వర్తమానశ్చ సత్యేన సర్వధర్మవిశారదః। తం మహీపం మహీపాలా రాజరాజమకుర్వత
సత్యాన్ని పాటిస్తూ, అన్ని ధర్మాల్లో నిపుణుడై, ఆ మహారాజును ఇతర రాజులు రాజధిరాజుగా చేశారు.