తస్య శబ్దేన మహతా పాణ్డవానాం బలం మహత్ । ప్రాచలత్సర్వతో రాజన్వాతోద్ధూత ఇవార్ణవః
ఆ మహాశబ్దానికి, రాజా! పాండవుల గొప్ప సైన్యం అన్ని వైపులా వణికిపోయింది, గాలికి ఊగిపడే సముద్రంలా.
బహవశ్చ మహారాజ తస్య నాదేన భీషితాః। ప్రియాన్ప్రాణాన్పరిత్యజ్య నిపేతుర్ధరణీతలే
రాజా! ఆ అరుపుతో భయపడిన అనేక మంది, ప్రాణాలను వదిలేసి నేలమీద పడిపోయారు.
కార్ష్ణిశ్చాపి ముదా యుక్తః ప్రగృహ్య సశరం ధనుః । నృత్యన్నివ రథోపస్థే తద్రక్షః సముపాద్రవత్
కానీ కృష్ణుడు ఆనందంతో, బాణాలతో కూడిన తన విల్లు పట్టుకుని, రథంపై నాట్యం చేస్తున్నట్టు, ఆ రాక్షసుడి వైపు ముందుకు వెళ్లాడు.
తతః స రాక్షసః క్రుద్ధః సంప్రాప్యైవార్జునం రణే। నాతిదూరే స్థితాం తస్య ద్రావయామాస వై చమూమ్
ఆ తర్వాత, ఆ కోపంతో ఉన్న రాక్షసుడు, యుద్ధంలో అర్జునుడి దగ్గరకు వచ్చి, అతడి సైన్యం దగ్గరగా నిలిచిన చోట దాన్ని పరుగెత్తించాడు.
తాం వధ్యమానాం చ తథా పాణ్డవానాం మహాచమూమ్। ప్రత్యద్యయౌ రణే రక్షో దేవసేనాం యథా బలః
అలా పాండవుల గొప్ప సైన్యం నాశనం అవుతుండగా, ఆ రాక్షసుడు యుద్ధంలో వారిపై దాడి చేశాడు, బలుడు దేవతల సైన్యంపై దూకినట్టు.
విమర్దః సుమహానాసీత్తస్య సైన్యస్య మారిష । రక్షసా ఘోరరూపేణ వధ్యమానస్య సంయుగే
మిత్రమా! ఆ భయంకరమైన రూపం గల రాక్షసుడు యుద్ధంలో ఆ సైన్యాన్ని సంహరిస్తుండగా, అక్కడ గొప్ప పోరాటం జరిగింది.
తతః శరసహస్త్రైస్తాం పాణ్డవానాం మహాచమూమ్। వ్యద్రావయద్రణే రక్షో దర్శయతత్స్వపరాక్రమమ్
తర్వాత, ఆ రాక్షసుడు వేలాది బాణాలతో పాండవుల గొప్ప సైన్యాన్ని యుద్ధంలో పరుగెత్తించాడు, తన పరాక్రమాన్ని చూపిస్తూ.
సా వధ్యమానా చ తథా పాణ్డవానామనీకినీ । రక్షసా ఘోరరూపేణ ప్రదుద్రావ రణే భయాత్
అలా, ఆ భయంకరమైన రూపం గల రాక్షసుడు పాండవుల విభాగాన్ని సంహరిస్తుండగా, వారు భయంతో యుద్ధభూమిలో పారిపోయారు.
ప్రమృద్య చ రణే సేనాం పద్మినీం వారణో యథా। తతోఽభిద్రద్రావ రణే ద్రౌపదేయాన్మహాబలాన్
యుద్ధంలో ఆ సైన్యాన్ని ఏనుగు పద్మవనం నాశనం చేసినట్టు నాశనం చేసి, ఆ తర్వాత దౌపదీ కుమారులవైపు యుద్ధానికి దూకాడు.
తే తు క్రుద్ధా మహేష్వాసా ద్రౌపదేయాః ప్రహారిణః। రాక్షసం దుద్రువుః సఙ్ఖ్యే గ్రహాః పఞ్చ రవిం యథా
కానీ, దౌపదీ కుమారులు, మహాబలులు, గొప్ప విలువిదులు, కోపంతో, ఆ రాక్షసుడిని ఎదుర్కొనడానికి పరిగెత్తారు, ఐదు గ్రహాలు సూర్యుని చేరినట్టు.
వీర్యవద్భిస్తతస్తైస్తు పీడితో రాక్షసోత్తమః । యథా యుగక్షయే ఘోరే చన్ద్రమాః పఞ్చభిర్గ్రహైః
వీరులైన వారిచేత ఆ రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడు బాధపడుతూ, యుగాంతంలో ఐదు గ్రహాలు చంద్రుడిని బాధించినట్టు అవమానాన్ని అనుభవించాడు.
ప్రతివిన్ధ్యస్తతో రక్షో బిభేద నిశితైః శరైః । సర్వపారశవైస్తూర్ణమకుణ్ఠాగ్రైర్మహాబలః
ఆ తర్వాత ప్రతివింద్యుడు, గొప్ప బలంతో, పదునైన ఇనుప అంచుల బాణాలతో, ఆ రాక్షసుడిని వేగంగా గాయపరిచాడు.
స తైర్భిన్నతనుత్రాణః శుశుభే రాక్షసోత్తమః । మరీచిభిరివార్కస్య సంస్యూతో జలదో మహాన్
ఆ దెబ్బలతో అతని కవచం పగిలిపోయినప్పటికీ, రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడైన అతడు, సూర్యకిరణాలతో పొడవబడిన పెద్ద మేఘంలా ప్రకాశించాడు.
విషక్తైః సశరైశ్చాపి తపనీయపరిచ్ఛదైః । ఆర్శ్యశృఙ్గిర్బభౌ రాజన్దీప్తశృఙ్గ ఇవాచలః
బంగారు అలంకారాలతో కూడిన బాణాలతో తగిలించబడిన ఆ ārśyaśṛṅgi, రాజా! అగ్ని జ్వలించే కొండ శిఖరంలా మెరిసిపోయాడు.
తతస్తే భ్రాతరః పఞ్చ రాక్షసేన్ద్రం మహాహవే। వివ్యధుర్నిశితైర్బాణైస్తపనీయవిభూషితైః
ఆ మహా సంగ్రామంలో ఆ ఐదుగురు అన్నదమ్ములు, బంగారు అలంకారాలున్న పదునైన బాణాలతో రాక్షసుల రాజును గట్టిగా పొడిచారు.
స నిర్భిన్నః శరైర్ఘోరైర్భుజగైః కోపితైరివ । అలమ్బుసో భృశం రాజన్నాగేన్ద్ర ఇవ చుక్రుధే
భయంకరమైన బాణాలతో, పిచ్చిగా ఉన్న పాముల్లా గాయపడి, అలంబుసుడు రాజా! నాగరాజు కోపంతో ఉన్నట్టుగా తీవ్రమైన కోపంతో నిండిపోయాడు.
సోఽతివిద్ధో మహారాజ ముహూర్తమథ మారిష । ప్రవివేశ తమో దీర్ఘం పీడితస్తైర్మహారథైః
అలా గాయపడి, మహారథుల చేత బాధపడిన ఆ రాక్షసుడు, ఓ రాజా! కొంతసేపు లోతైన చీకటిలోకి మునిగిపోయాడు.
ప్రతిలభ్య తతః సంజ్ఞాం క్రోధేన ద్విగుణీకృతః । చిచ్ఛేద సాయకైస్తేషాం ధ్వజాంశ్చైవ ధనూంషి చ
తర్వాత తనకు మళ్లీ జ్ఞానం వచ్చి, కోపం రెట్టింపు అయిన ఆ రాక్షసుడు, తన బాణాలతో వారి జెండాలు, విల్లు లను కోసేశాడు.
ఏకైకం పఞ్చభిర్బాణైరాజఘాన స్మయన్నివ । అలమ్బుసో రథోపస్థే నృత్యన్నివ మహారథః
అలంబుసుడు, ఆ మహారథుడు, తన రథంపై నాట్యం చేస్తున్నట్టుగా, చిరునవ్వుతో వారిలో ప్రతి ఒక్కరిని ఐదు బాణాలతో గాయపరిచాడు.
త్వరమాణః సుసంబద్ధో హయాంస్తేషాం మహాత్మనామ్ । జఘాన రాక్షసః క్రుద్ధః సారథీంశ్చ సహస్రశః
వేగంగా, సిద్ధంగా ఉన్న ఆ కోపంతో ఉన్న రాక్షసుడు, ఆ మహాత్ముల గుర్రాలను, వేలాది రథసారథులను చంపేశాడు.
బిభేద చ సుసంరబ్ధః పునశ్చైనాన్సుతాంశితైః। శరైర్బహువిధాకారైః శతశోఽథ సహస్రశః
మరింత ఉన్మాదంతో, మళ్లీ పదునైన, నాణంగా తయారైన అనేకరకాల బాణాలతో వందలాది, వేలాది సార్లు వారిని గాయపరిచాడు.
విరథాంశ్చ మహేష్వాసాన్కృత్వా తత్ర స రాక్షసః । అభిదుద్రావ వేగేన హన్తుకామో నిశాచరః
ఆ రాక్షసుడు, ఆ మహాశక్తివంతులైన విల్లు వీరులను రథం లేకుండా చేసి, వారిని చంపాలని ఉద్దేశంతో వేగంగా వారిపైన దాడి చేశాడు.
తానర్దితాన్రణే తేన రాక్షసేన దురాత్మనా । దృష్ట్వాఽర్జునసుతః సఙ్ఖ్యే రాక్షసం సముపాద్రవత్
ఆ దుష్ట రాక్షసుడు యుద్ధంలో ఆ వీరులను బాధించడాన్ని చూసి, అర్జునుని కుమారుడు యుద్ధరంగంలో ఆ రాక్షసుని మీద దూకాడు.
తయోః సమభవద్యుద్ధం వృత్రవాసవయోరివ। దదృశుస్తావకాః సర్వే పాణ్డవాశ్చ పరస్పరమ్
వృత్రుడు, ఇంద్రుడు యుద్ధించినట్లుగా, ఆ ఇద్దరి మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది. కౌరవులు, పాండవులు పరస్పరం ఒకరినొకరు గమనించారు.
తౌ సమేతౌ మహాయుద్ధే క్రోధదీప్తౌ పరస్పరమ్। మహాబలౌ మహారాజ క్రోధసంరక్తలోచనౌ
ఆ ఇద్దరూ మహాయుద్ధంలో కలసి, కోపంతో కళ్లూ ఎర్రబడి, పరస్పరం ఎదురెదురుగా నిలబడ్డారు, రాజా! ఇద్దరూ అపార బలశాలులు.
పరస్పరమవేక్షేతాం కాలానలసమౌ యుధి। `ఆశీవిషావివ క్రుద్ధౌ నేత్రాభ్యామితరేతరమ్ ।' తయోః సమాగమో ఘోరో బభూవ కటుకోదయః
యుద్ధంలో ఇద్దరూ ఒకరినొకరు చూస్తూ, కాలాంతకాగ్నిలా, కోపంతో ఉన్న పాముల్లా, కళ్లతో ఎదురెదురుగా గమనిస్తూ, వారి సంధానం భయంకరంగా, క్రూరంగా మారింది.
యథా దేవాసురే యుద్ధే శక్రశమ్బరయోః పురా
దేవాసుర యుద్ధంలో శక్రుడు, శంబరుడు పోరాడినట్లు.
ఆర్జునం సమరే శూరం వినిఘ్నన్తం మహారథాన్। అలమ్బుసః కథం యుద్ధే ప్రత్యయుధ్యత సఞ్జయ
సంజయ! యుద్ధంలో మహారథులను సంహరిస్తున్న వీరుడు ārjuna ను అలంబుసుడు ఎలా ఎదుర్కొన్నాడు?
ఆర్శ్యశృఙ్గిం కథం చైవ సౌభద్రః పరవీరహా। తన్మమాచక్ష్వ తత్త్వేన యథావృత్తం స్మ సంయుగే
పరశత్రువులను సంహరించే సౌభద్రుడు ārśyaśṛṅgi ని ఎలా ఎదుర్కొన్నాడు? యుద్ధంలో నిజంగా ఏం జరిగిందో నాకు వివరంగా చెప్పు.
ధనంజయశ్చ కిం చక్రే మమ సైన్యేషు సంయుగే । భీమో వా రథినాం శ్రేష్ఠో రాక్షసో వా ఘటోత్కచః
నా సైన్యంలో యుద్ధంలో ధనంజయుడు ఏమి చేశాడు? లేక రథులలో శ్రేష్ఠుడైన భీముడు, లేక రాక్షసుడు ఘటోత్కచుడు ఏమి చేశారు?