యుద్ధే హి క్షత్రియాంస్తాత పాణ్డవానాం జయైషిణః । సర్వానన్యాన్హనిష్యామి సంప్రాప్తాన్రణమూర్ధని
యుద్ధంలో పాండవులలో విజయం కోరే క్షత్రియులందరినీ, అతడిని తప్పించి, ముందుకు వచ్చిన వారిని నేను చంపుతాను తండ్రీ.
ఏవం మాం భరతశ్రేష్ఠ గాఙ్గేయః ప్రాహ శాస్త్రవిత్ । తత్ర సర్వాత్మనా మన్యే గాఙ్గేయస్యైవ పాలనమ్
ఇలా గాంగా కుమారుడు, శాస్త్రజ్ఞుడు, నన్ను ఉద్దేశించి అన్నాడు, ఓ భారతులలో శ్రేష్ఠుడా. అందుకే నా హృదయపూర్వకంగా భావిస్తున్నాను, గాంగా కుమారుని రక్షించాలి.
అరక్ష్యమాణం హి వృకో హన్యాత్సింహం మహాహవే । మా వృకేణేవ గాఙ్గేయం ఘాతయేమ శిఖణ్డినా
ఎందుకంటే, ఒక సింహాన్ని కాపాడకపోతే, పెద్ద యుద్ధంలో ఓ నక్క కూడా దాన్ని చంపగలదు. అలాగే, శిఖండినిచేత గాంగా కుమారుడు నశించకుండా మనం జాగ్రత్త పడాలి.
మాతులః శకునిః శల్యః కృపో ద్రోణో వివింశతిః। యత్తా రక్షన్తు గాఙ్గేయం తస్మిన్గుప్తే ధ్రువో జయః
మామ శకుని, శల్యుడు, కృప, ద్రోణుడు, వివింశతి—ఇవాళ్లందరూ సిద్ధంగా ఉండి గాంగా కుమారుని రక్షించాలి. ఆయన సురక్షితంగా ఉంటే మన విజయం ఖాయం.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు తే సర్వే దుర్యోధనవచస్తదా । సర్వతో రథవంశేన గాఙ్గేయం పర్యవారయన్
దుర్యోధనుడు చెప్పిన మాటలు విని, అందరూ చుట్టూ రథాల వరుసలతో గాంగా కుమారుని అన్ని వైపులా ముట్టడి చేశారు.
పుత్రాశ్చ తవ గాఙ్గేయం పరివార్య యయుర్ముదా । కమ్పయన్తో భువం ద్యాం చ క్షోభయన్తశ్చ పాణ్డవాన్
నీ కుమారులూ ఆనందంతో గాంగా కుమారుని చుట్టుముట్టి, భూమిని, ఆకాశాన్ని కంపింపజేస్తూ, పాండవులను కలవరపరిచారు.
తే రథైః సుప్రసంయుక్తైర్దన్తిభిశ్చ మహారథాః । పరివార్య రణే భీష్మం దంశితాః సమవస్థితాః
అందులో ఉన్న మహారథులు, బలమైన రథాలు, ఏనుగులతో భీష్ముని చుట్టూ నిలబడి, యుద్ధానికి సిద్ధంగా, అప్రమత్తంగా ఉన్నారు.
యథా దేవాసురే యుద్ధే త్రిదశా వజ్రధారిణమ్। సర్వే తే స్మ వ్యతిష్ఠన్త రక్షన్తస్తం మహారథమ్
దేవాసుర యుద్ధంలో అమరులు వజ్రాయుధుడిని ఎలా కాపాడారో, అలాగే అందరూ ఆ మహారథుని రక్షిస్తూ నిలబడ్డారు.
తతో దుర్యోధనో రాజా పునర్భ్రాతరమబ్రవీత్ । సవ్యం చక్రం యుధామన్యురుత్తమౌజాశ్చ దక్షిణమ్। గోప్తారావర్జునస్యైతావర్జునోఽపి శిఖణ్డినః
అంతటా రాజు దుర్యోధనుడు మళ్లీ తన తమ్ముడితో ఇలా అన్నాడు: 'యుధామన్యుడు ఎడమ చక్రాన్ని, ఉత్తమౌజుడు కుడి చక్రాన్ని కాపాడాలి. వీరిద్దరూ అర్జునుని రక్షకులు, అర్జునుడు శిఖండిని కాపాడుతున్నాడు.'
రక్ష్యమాణః స పార్థేన తథాస్మాభిర్వివర్జితః । యథా భీష్మం న నో హన్యాద్దుఃశాసన తథా కురు
అర్జునుడు శిఖండిని కాపాడుతూ, మనమంతా అతడిని తప్పుకుంటూ ఉంటే, దుఃశాసనా, భీష్ముడు అతడిని చంపకుండా జాగ్రత్త పడాలి.
భ్రాతుస్తద్వచనం శ్రుత్వా పుత్రో దుఃశాసనస్తవ। భీష్మం ప్రముఖతః కృత్వా ప్రయయౌ సహ సేనయా
నీ అన్న మాటలు విని, నీ కుమారుడు దుఃశాసనుడు భీష్ముడిని ముందుంచి, సైన్యంతో కలిసి బయలుదేరాడు.
భీష్మం తు రథవంశేన దృష్ట్వా సమభిసంవృతమ్। అర్జునో రథినాం శ్రేష్ఠో ధృష్టద్యుమ్నమువాచ హ
భీష్ముడు రథాల వరుసలో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నట్టు చూసి, రథసారధుల్లో శ్రేష్ఠుడైన అర్జునుడు ధృష్టద్యుమ్నునితో ఇలా అన్నాడు.
శిఖణ్డినం నరవ్యాఘ్రం భీష్మస్య ప్రముఖే నృప। స్థాపయస్వాద్య పాఞ్చాల్య తస్య గోప్తాఽహమిత్యుత
ఓ రాజా! పాంచాలీ కుమారుడా, నేడు మనుషులలో సింహుడైన శిఖండిని భీష్ముడి ఎదుట ఉంచు. అతనికి నేను రక్షకుడిని అవుతాను.
తతః శాన్తనవో భీష్మో నిర్యయౌ సహ సేనయా। వ్యూహం చావ్యూహత మహత్సర్వతోభద్రమాత్మనః
తర్వాత శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముడు తన సైన్యంతో బయలుదేరి, తనకు రక్షణ కలిగించే మహా వ్యూహమైన సర్వతోభద్రాన్ని ఏర్పరిచాడు.
కృపశ్చ కృతవర్మా చ శైబ్యశ్చైవ మహారథః । శకునిః సైన్ధవశ్చైవ కామ్భోజశ్చ సుదక్షిణః
కృపుడు, కృతవర్ముడు, మహారథుడైన శైబ్యుడు, శకుని, సింధు రాజు, కాంభోజ దేశపు సుదక్షిణుడు కూడా చేరారు.
భీష్మేణ సహితాః సర్వే పుత్రైశ్చ తవ భారత । అగ్రతః సర్వసైన్యానాం వ్యూహస్య ప్రముఖే స్థితాః
ఈ అందరూ భీష్ముడితో పాటు, నీ కుమారులతో కలిసి, అన్ని సైన్యాల ముందుభాగంలో, వ్యూహానికి తలగా నిలిచారు.
ద్రోణో భూరిశ్రవాః శల్యో భగదత్తశ్చ మారిష । దక్షిణం పక్షమాశ్రిత్య స్థితా వ్యూహస్య దంశితాః
ద్రోణుడు, భూరిశ్రవుడు, శల్యుడు, భగదత్తుడు కూడా వ్యూహానికి కుడివైపున తమ స్థానాలు ఏర్పరిచారు.
అశ్వత్థామా సోమదత్తశ్చావన్త్యౌ చ మహారథౌ । మహత్యా సేనయా యుక్తా వామం పక్షమపాలయన్
అశ్వత్థామ, సోమదత్తుడు, అవంతి దేశపు ఇద్దరు మహారథులు గొప్ప సైన్యంతో కలిసి, ఎడమ వైపున రక్షణగా నిలిచారు.
దుర్యోధనో మహారాజ త్రిగర్తైః సర్వతో వృతః । వ్యూహమధ్యే స్థితో రాజన్పాణ్డవాన్ప్రతి భారత
మహారాజు దుర్యోధనుడు త్రిగర్తులతో四వైపులా చుట్టుముట్టబడి, వ్యూహ మధ్యంలో పాండవులను ఎదుర్కొంటూ నిలిచాడు.
అలమ్బుసో రథశ్రేష్ఠః శ్రుతాయుశ్చ మహారథః । పృష్ఠతః సర్వసైన్యానాం స్థితౌ వ్యూహస్య దంశితౌ
రథాలలో శ్రేష్ఠుడైన అలంబుసుడు, మహారథుడైన శ్రుతాయుడు, అన్ని సైన్యాల వెనుకభాగంలో వ్యూహబద్ధంగా నిలిచారు.
ఏవం చ తం తదా వ్యూహం కృత్వా భారత తావకాః। సన్నద్ధాః సమదృశ్యన్త ప్రతపన్త ఇవాగ్నయః
ఇలా, ఓ భారతా! నీ సైన్యాలు ఆ వ్యూహాన్ని ఏర్పరిచి, సంపూర్ణంగా కవచధారులై, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ కనిపించాయి.
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా భీమసేనశ్చ పాణ్డవః। నకులః సహదేవశ్చ మాద్రీపుత్రావుభావపి
అప్పుడే రాజు యుధిష్ఠిరుడు, పాండవుడు భీమసేనుడు, మాద్రీ కుమారులు నకులుడు, సహదేవుడు కూడా—
అగ్రతః సర్వసైన్యానాం స్థితా వ్యూహస్య దంశితాః । ధృష్టద్యుమ్నో విరాటశ్చ సాత్యకిశ్చ మహారథః
అన్ని సైన్యాల ముందుభాగంలో, వ్యూహబద్ధంగా ధృష్టద్యుమ్నుడు, విరాటుడు, మహారథుడైన సాత్యకి నిలిచారు.
స్థితాః సైన్యేన మహతా పరానీకవినాశనాః । శిఖణ్డీ విజయశ్చైవ రాక్షసశ్చ ఘటోత్కచః
వారు గొప్ప సైన్యంతో కలిసి, శత్రు పంక్తులను నాశనం చేయాలని సంకల్పించి, శిఖండీ, విజయుడు, రాక్షసుడైన ఘటోత్కచుడు నిలిచారు.
చేకితానో మహాబాహుః కున్తిభోజశ్చ వీర్యవాన్ । స్థితా రణే మహారాజ మహత్యా సేనయా వృతాః
మహాబాహువైన చెకితానుడు, పరాక్రమశాలి కుంతిభోజుడు కూడా యుద్ధంలో, గొప్ప సైన్యంతో చుట్టుముట్టబడి నిలిచారు.
అభిమన్యుర్మహేష్వాసో ద్రుపదశ్చ మహాబలః । యుయుధానో మహేష్వాసో యుధామన్యుశ్చ వీర్యవాన్
మహాశరధారి అభిమన్యుడు, అపార బలశాలి ద్రుపదుడు, మహాశరధారి యుయుధానుడు, పరాక్రమవంతుడైన యుధామన్యుడు—
కేకయా భ్రాతరశ్చైవ స్థితా యుద్ధాయ దంశితాః । ఏవం తేఽపి మహావ్యూహం ప్రతివ్యూహ్య సుదుర్జయమ్
కేకయ దేశపు అన్నదమ్ములు కూడా యుద్ధానికి సిద్ధమై నిలిచారు. ఇలా వారు కూడా ఓడించలేని గొప్ప వ్యూహాన్ని ఏర్పరిచారు.
పాణ్డవాః సమరే శూరాః స్థితా యుద్ధాయ దంశితాః । తావకాస్తు రణే యత్తాః సహసేనా నరాధిపాః
పాండవులు యుద్ధంలో ధైర్యంగా, యుద్ధానికి సిద్ధంగా నిలిచారు. నీ రాజులు సైన్యాలతో కలిసి యుద్ధానికి తగినట్టు సిద్ధమయ్యారు.
అభ్యుద్యయూ రణే పార్థాన్భీష్మం కృత్వాఽగ్రతో నృప। తథైవ పాణ్డవా రాజన్భీమసేనపరోగమాః
ఓ రాజా! పాండవులు యుద్ధంలో భీష్ముడిని ముందుంచుకొని ముందుకు సాగారు. అలాగే భీమసేనుడు ముందుండగా పాండవులు కూడా ముందుకు వచ్చారు.
భీష్మం యోద్ధుమభీప్సన్తః సంగ్రామే విజయైషిణః । క్ష్వేలాః కిలకిలాః శఙ్ఖాన్క్రకచాన్గోవిషాణికాః
యుద్ధంలో విజయాన్ని కోరుతూ భీష్ముడితో పోరాడాలని ఆశించి వారు క్ష్వేలాలు, కిలకిలలు, శంఖాలు, క్రకచాలు, గోవిషాణాలు ఊదారు.