తురీయార్ధం ప్రదాస్యామో వీర్యస్యైకైకశో వయమ్। తేన వీర్యేణ పుత్రస్తే భవితా తస్య చేప్సితః
మేమంతా ఒక్కొక్కరుగా మా శక్తిలో నాలుగో వంతు ఇస్తాము. ఆ శక్తితో, అతనికి కావలసిన కుమారుడు జన్మిస్తాడు.
న సంపత్స్యతి మర్త్యేషు పునస్తస్య తు సన్తతిః। తస్మాదపుత్రః పుత్రస్తే భవిష్యతి స వీర్యవాన్
అతనివల్ల మానవులలో మరింత వంశం కొనసాగదు. అందువల్ల, నీ కుమారుడు శక్తివంతుడైనా, అతనికి సంతానం ఉండదు.
తతః ప్రతీపో రాజాఽఽసీత్సర్వభూతహితః సదా। నిషసాద సమా బహ్వీర్గఙ్గాద్వారగతో జపన్
తర్వాత ప్రతీపుడు అనే రాజు ఎప్పుడూ సమస్త జీవుల హితాన్ని కోరేవాడు. గంగా తీరానికి వచ్చి, అనేక సంవత్సరాలు అక్కడ కూర్చుని జపం చేసేవాడు.
తస్య రూపగుణోపేతా గఙ్గా స్త్రీరూపధారిణీ। ఉత్తీర్య సలిలాత్తస్మాల్లోభనీయతమాకృతిః
అతని దగ్గరకు, అందం, గుణాలతో కూడిన గంగా, స్త్రీ రూపంలో నీటిలో నుంచి బయటికి వచ్చి, అత్యంత ఆకర్షణీయమైన రూపంతో కనిపించింది.
అధీయానస్య రాజర్షేర్దివ్యరూపా మనస్వినీ। దక్షిణం శాలసఙ్కాశమూరుం భేజే శుభాననా
రాజర్షి జపం చేస్తున్నప్పుడు, దివ్యమైన, మనస్సు కలిగిన ఆ యువతి, ప్రకాశవంతమైన ముఖంతో, అతని కుడి తొడపై, శాల వృక్షంలా కూర్చుంది.
ప్రతీపస్తు మహీపాలస్తామువాచ యశస్వినీమ్। `వాక్యం వాక్యవిదాం శ్రేష్ఠో ధర్మనిశ్చయతత్త్వవిత్।' కరోమి కిం తే కల్యాణి ప్రియం యత్తేఽభికాఙ్క్షితమ్
ప్రతీపుడు అనే మహారాజు, యశస్సుతో కూడినవాడు, మాటలలో నిపుణుడూ, ధర్మస్వరూపాన్ని తెలిసినవాడూ, ఆమెను ఇలా అడిగాడు: 'శుభలక్షణమయినీ, నీకు ఇష్టమైనది, కోరుకున్నది ఏదైనా నేను చేయాలా?'
త్వామహం కామయే రాజన్భజమానాం భజస్వ మామ్। త్యాగః కామవతీనాం హి స్త్రీణాం సద్భిర్విగర్హితః
'రాజా! నేను నిన్ను కోరుతున్నాను. నన్ను ఆశ్రయించు. ప్రేమతో ఉన్న స్త్రీలను వదిలిపెట్టడం మంచివారు తప్పు అంటారు.'
నాహం పరస్త్రియం కామాద్గచ్ఛేదం వరవర్ణిని। న చాసవర్ణాం కల్యాణి ధర్మ్యమేతద్ధి మే వ్రతమ్
'ఓ సుందరివని! నేను కోరికతో పరస్త్రీని ఆశించను. నా వర్గానికి చెందని వారిని కూడా ఆశించను. ఇది నా ధార్మిక వ్రతం.'
యః స్వదారాన్పరిత్యజ్య పారక్యాం సేవతే స్త్రియమ్। నిరయాన్నైవ ముచ్యతే యావదాభూతసంప్లవమ్
'తన భార్యను వదిలిపెట్టి, వేరొక స్త్రీని ఆశించే వాడు, లోకాల నాశనం అయ్యే వరకు నరకంలో నుంచి విముక్తి పొందడు.'
నాశ్రేయస్యస్మి నాగమ్యా న వక్తవ్యా చ కర్హిచిత్। భజన్తీం భజ మాం రాజన్దివ్యాం కన్యాం వరస్త్రియమ్
'నేను అనుభవించదగినవాడిని కాదు, చేరదగినవాడిని కాదు, ఎప్పుడూ ఇలా మాట్లాడదగినవాడిని కూడా కాదు. రాజా! నన్ను ఆశ్రయించు. నేను దివ్యమైన యువతి, ఉత్తమ స్త్రీను.'
త్వయా నివృత్తమేతత్తు యన్మాం చోదయసి ప్రియమ్। అన్యథా ప్రతిపన్నం మాం నాశయేద్ధర్మవిప్లవః
'నీవు నన్ను కోరినది చేయమని ప్రేరేపించినా, నీవే దానిని తిరస్కరించావు. నేను వేరే విధంగా ప్రవర్తిస్తే, అది ధర్మాన్ని నాశనం చేస్తుంది.'
ప్రాప్య దక్షిణమూరుం మే త్వమాశ్లిష్టా వరాఙ్గనే। అపత్యానాం స్నుషాణాం చ భీరు విద్ధ్యేతదాసనమ్
'ఓ సుందరాంగినీ! నీవు నా కుడి తొడపై కూర్చున్నావు. భయపడే స్త్రీయా, ఈ స్థానం కుమార్తెలు, కోడళ్ళు కూర్చునే స్థానం అని తెలుసుకో.'
సవ్యోరుః కామినీభోగ్యస్త్వయా స చ వివర్జితః। తస్మాదహం నాచరిష్యే త్వయి కామం వరాఙ్గనే
నా ఎడమ తొడ స్త్రీలకు ఆనందాన్ని ఇవ్వడానికి, కానీ నువ్వు దాన్ని తిరస్కరించావు. అందుకే, సుందరాంగినీ, ఇకపై నేను నిన్ను కోరికతో చేరను.
స్నుషా మే భవ సుశ్రోణి పుత్రార్థం త్వాం వృణోమ్యహమ్। స్నుషాపక్షం హి వామోరు త్వమాగమ్య సమాశ్రితా
అందమైన నడుము కలిగినవాడివి, నువ్వు నా కోడలు అవు. కొడుకు కోసం నిన్ను నేను కోరుకుంటున్నాను. నువ్వు నన్ను ఆశ్రయించడంతో, నీవు కోడలు పక్షాన నిలిచినట్లవుతుంది.
ఏవమప్యస్తు ధర్మజ్ఞ సంయుజ్యేయం సుతేన తే। త్వద్భక్త్యా తు భజిష్యామి ప్రఖ్యాతం భారతం కులమ్
అలా అయితే అలా జరగనీ, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడవు. నీ కుమారునితో నేను కలిసిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను. నీపై భక్తితో, ప్రసిద్ధమైన భారత వంశాన్ని నేను గౌరవిస్తాను.
పృథివ్యాం పార్థివా యే చ తేషాం యూయం పరాయణమ్। గుణా న హి మయా శక్యా వక్తుం వర్షశతైరపి
ఈ భూమిపై ఉన్న రాజులందరికీ మీరు ఆశ్రయం. మీ గుణాలను నేను వంద సంవత్సరాలు చెప్పినా పూర్తిగా వివరించలేను.
కులస్య యే వః ప్రథితాస్తత్సాధుత్వమథోత్తమమ్। సమయేనేహ ధర్మజ్ఞ ఆచరేయం చ యద్విభో
మీ వంశానికి పేరుగాంచిన గొప్పతనం, ఉత్తమమైన సద్గుణాలు అందరికీ తెలిసినవే. ధర్మాన్ని తెలిసినవాడవు, ప్రభూ, నేను ఒప్పందాన్ని అనుసరించి ఇక్కడ నడుచుకుంటాను.
తత్సర్వమేవ పుత్రస్తే న మీమాంసేత కర్హిచిత్। ఏవం వసన్తీ పుత్రే తే వర్ధయిష్యామ్యహం రతిమ్
ఇవి అన్నీ నీ కుమారుడు ఎప్పుడూ సందేహించకూడదు. ఇక్కడ నివసిస్తూ, నీ కుమారునిపై ప్రేమను పెంచుతాను.
తథేత్యుక్త్వా తు సా రాజంస్తత్రైవాన్తరధీయత। `అదృశ్యా రాజసింహస్య పశ్యతః సాఽభవత్తదా
అలా జరుగనీ అని చెప్పి, ఆమె అక్కడే అంతర్ధానమైంది. రాజసింహుడైన అతను చూస్తుండగానే ఆమె కనిపించకుండా పోయింది.
పుత్రజన్మ ప్రతీక్షన్వై స రాజా తదధారయత్। ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు ప్రతీపః క్షత్రియర్షభః
రాజు కొడుకు జన్మ కోసం ఎదురుచూస్తూ, ఈ విషయాన్ని మనసులో ఉంచుకున్నాడు. అదే సమయంలో, క్షత్రియులలో శ్రేష్ఠుడైన ప్రతీపుడు—
తపస్తేపే సుతస్యార్థే సభార్యః కురునన్దన। `ప్రతీపస్య తు భార్యాయాం గర్భః శ్రీమానవర్ధత
కురు వంశానందమా, ప్రతీపుడు తన భార్యతో కలిసి కొడుకు కోసం తపస్సు చేశాడు. ప్రతీపుని భార్య గర్భంలో మహిమతో కూడిన శిశువు పెరిగింది.
శ్రియా పరమయా యుక్తః శరచ్ఛుక్లే యథా శశీ। తతస్తు దశమే మాసి ప్రాజాయత రవిప్రభమ్
అతడు అపూర్వమైన కాంతితో మెరిసిపోయాడు, శరదృతువులోని పౌర్ణమి చంద్రునిలా. పదవ నెలలో, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే కుమారుడు జన్మించాడు.
కుమారం దేవగర్భాభం ప్రతీపమహిషీ తదా।' తయోః సమభవత్పుత్రో వృద్ధయోః స మహాభిషక్
ఆ సమయంలో ప్రతీపుని మహిషి దేవతలవంటి కుమారుని ప్రసవించింది. వృద్ధులైన వారిద్దరికీ గొప్ప వైద్యుడైన కుమారుడు జన్మించాడు.
శాన్తస్య జజ్ఞే సన్తానస్తస్మాదాసీత్స శాన్తనుః। `తస్య జాతస్య కృత్యాని ప్రతీపోఽకారయత్ప్రభుః
శాంతుడు వంశానికి సంతానం కలిగింది. అందువల్ల అతనికి శాంతను అనే పేరు వచ్చింది. అతడు పుట్టినప్పుడు ప్రతీపుడు అవసరమైన కర్మలను నిర్వహించాడు.
జాతకర్మాది విప్రేణ వేదోక్తైః కర్మభిస్తదా। నామకర్మ చ విప్రాస్తు చక్రుః పరమసత్కృతమ్
ఆ సమయంలో, బ్రాహ్మణుడు వేదోక్త ప్రకారం జననాది కర్మలను చేశాడు. బ్రాహ్మణులు అతడికి పేరుపెట్టే కార్యక్రమాన్ని ఎంతో గౌరవంగా నిర్వహించారు.
శాన్తనోరవనీపాల వేదోక్తైః కర్మభిస్తదా। తతః సంవర్ధితో రాజా శాన్తనుర్లోకధార్మికః
భూమిని కాపాడే శాంతను వేదోక్త కర్మలతో పెంచబడాడు. అలా ధార్మికుడైన రాజు శాంతను పెరిగాడు.
స తు లేభే పరాం నిష్ఠాం ప్రాప్య ధర్మభృతాం వరః। ధనుర్వేదే చ వేదే చ గతిం స పరమా గతః
అతడు ధర్మాన్ని పాటించే వారిలో శ్రేష్ఠుడై, అత్యున్నత స్థాయిని సాధించాడు. ధనుర్వేదంలో, వేదాలలో కూడా అతడు పరమ శిఖరాన్ని చేరాడు.
యౌవనం చాపి సంప్రాప్తః కుమారో వదతాం వరః।' సంస్మరంశ్చాక్షయాఁల్లోకాన్విజాతాన్స్వేన కర్మణా
మాటలలో శ్రేష్ఠుడైన యువరాజు యవ్వనాన్ని చేరినప్పుడు, తన సొంత కర్మఫలితంగా పొందిన అమర లోకాలను గుర్తుచేసుకున్నాడు.
పుణ్యకర్మకృదేవాసీచ్ఛాన్తనుః కురుసత్తమః। ప్రతీపః శాన్తనుం పుత్రం యౌవనస్థం తతోఽన్వశాత్
పుణ్యకర్మలు చేసే కురు వంశ శ్రేష్ఠుడైన శాంతను అయ్యాడు. ఆ తరువాత ప్రతీపుడు యవ్వనంలో ఉన్న తన కుమారుడు శాంతనును ఉపదేశించాడు.
పురా స్త్రీ మాం సమభ్యాగాచ్ఛాన్తనో భూతయే తవ। త్వామావ్రజేద్యది రహః సా పుత్ర వరవర్ణినీ
ఒకప్పుడు, ఓ శాంతనూ, నీకోసం ఒక స్త్రీ నన్ను ఆశ్రయించింది. ఆ సుందర వర్ణం కలిగిన ఆమె నిన్ను ఏకాంతంగా కలవడానికి వస్తే—