అభిమానీ రణే భీష్మో నిత్యం చాపి రణప్రియః । స కథం పాణ్డవాన్యుద్ధే జేష్యతే తాత సంగతాన్
భీష్ముడు యుద్ధంలో గర్వంగా ఉంటాడు, యుద్ధాన్ని ఎప్పుడూ ఇష్టపడతాడు. తండ్రీ, ఇలా ఉంటే, కలిసిన పాండవులను యుద్ధంలో ఎలా ఓడిస్తాడు?
స త్వం శీఘ్రమితో గత్వా భీష్మస్య శిబిరం ప్రతి । అనుమాన్య గురుం వృద్ధం శస్త్రం న్యాసయ భారత
కాబట్టి, నీవు వెంటనే ఇక్కడినుండి భీష్ముడి శిబిరానికి వెళ్లి, ఆ వృద్ధుడైన గురువు అనుమతి తీసుకుని ఆయుధాలు దించమని చెప్పు, భరతా.
న్యస్తశస్త్రే తతో భీష్మే నిహతాన్పశ్య పాణ్డవాన్ । మయైకేన రణే రాజన్ససుహృద్గణబాన్ధవాన్
భీష్ముడు ఆయుధాలు దించిన తర్వాత, రాజా! పాండవులను, వారి స్నేహితులు, బంధువులు, సహాయులతో కలిసి, నేను ఒక్కడే యుద్ధంలో చంపినదాన్ని చూడండి.
ఏవముక్తస్తు కర్ణేన పుత్రో దుర్యోధనస్తవ । అబ్రవీద్భ్రాతరం తత్ర దుఃశాసనమిదం వచః
కర్ణుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, నీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు అక్కడ తన అన్నదమ్ముడు దుఃశాసనుని ఇలా అన్నాడు.
అనుయాత్రం యథా సర్వం సజ్జీభవతి సర్వశః । దుఃశాసన తథా క్షిప్రం సర్వమేవోపపాదయ
"దుఃశాసనా! యాత్రకు కావలసిన ఏర్పాట్లు అన్నీ త్వరగా పూర్తయ్యేలా చూడు."
ఏవముక్త్వా తతో రాజన్కర్ణమాహ జనేశ్వరః । అనుమాన్య రణే భీష్మమేషోఽహం ద్విపదాం వరమ్
అలా అన్న తర్వాత, రాజు కర్ణునితో ఇలా అన్నాడు: "యుద్ధంలో భీష్ముడి అనుమతి తీసుకుని, నేను నీ దగ్గరకు వస్తాను, మానవులలో శ్రేష్ఠుడా."
ఆగమిష్యే తతః క్షిప్రం త్వత్సకాశమరిన్దమ। అపక్రాన్తే తతో భీష్మే ప్రహరిష్యసి సంయుగే
"ఆ తర్వాత నేను త్వరగా నీ దగ్గరకు వస్తాను, శత్రువులను జయించేవాడా! భీష్ముడు వెళ్ళిపోయిన తర్వాత, నీవు యుద్ధంలో దాడి చేయాలి."
నిష్పపాత తతస్తూర్ణం పుత్రస్తవ విశాంపతే । సహితో భ్రాతృభిస్తైస్తు దేవైరివ శతక్రతుః
అంతటితో, నీ కుమారుడు మహారాజా, తన అన్నదమ్ములతో కలిసి, దేవతలలో ఇంద్రుడిలా, వేగంగా బయలుదేరాడు.
తతస్తం నృపశార్దూలం శార్దూలసమవిక్రమమ్ । ఆరోపయద్ధయం తూర్ణం భ్రాతా దుఃశాసనస్తదా
ఆ సమయంలో దుఃశాసనుడు వెంటనే ఆ మానవసింహుడిని, పులిలా పరాక్రమం కలిగినవాడిని, గుర్రంపై ఎక్కించాడు.
అఙ్గదీ బద్ధముకుటో హస్తాభరణవాన్నృప । ధార్తరాష్ట్రో మహారాజ విబభౌ స పథి వ్రజన్
ఆ ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు, చేతులకు అలంకారాలు, తలపై బిగంగా ముకుటం ధరించి, భుజబంధాలు వేసుకుని, మార్గంలో నడుస్తూ ప్రకాశించాడు, ఓ రాజా.
భణ్డీపుష్పనికాశేన తపనీయనిభేన చ। అనులిప్తః పరార్ద్ధ్యేన చన్దనేన సుగన్ధినా
ఆయన బండి పువ్వుల వలె మెరిసే, బంగారం లాంటి రంగులో ఉన్న, పరిమళభరితమైన ఉత్తమ చంద్రనం పూసుకుని ఉన్నాడు.
అరజోమ్బరసంవీతః సింహఖేలగతిర్నృప । శుశుభే విమలార్చిష్మాన్నభసీవ దివాకరః
నిర్మలమైన వస్త్రాలు ధరించి, సింహంలా నడిచి, ఆ పరిపూర్ణ కాంతితో ఆకాశంలో సూర్యుడిలా వెలిగిపోతున్నాడు.
తం ప్రయాన్తం నరవ్యాఘ్రం భీష్మస్య శిబిరం ప్రతి । అనుజగ్ముర్మహేష్వాసాః సర్వలోకస్య ధన్వినః । భ్రాతరశ్చ మహేష్వాసాస్త్రిదశా ఇవ వాసవమ్
ఆ మానవసింహుడు భీష్ముని శిబిరం వైపు పోతున్నప్పుడు, మహాశక్తివంతులైన విలువిద్యలు, ప్రపంచంలోని విలువాళ్ళంతా, అతని సోదరులు కూడా, దేవతలు ఇంద్రుని చుట్టూ ఉన్నట్లు, అతని చుట్టూ చేరారు.
హయానన్యే సమారుహ్య గజానన్యే చ భారత । రథానన్యే నరశ్రేష్ఠం పరివవ్రుః సమన్తతః
కొంతమంది గుర్రాలపై, మరికొంతమంది ఏనుగులపై, ఇంకొంతమంది రథాలపై ఎక్కి, ఆ మానవశ్రేష్ఠుడిని అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టారు, ఓ భారతా.
పదాతయశ్చ త్వరితా నఖరప్రాసయోధినః। పరివవ్రుర్మహేష్వాసం ధార్తరాష్ట్రం మహారథమ్
పంజాలూ, కత్తులూ పట్టుకున్న వేగవంతమైన కాలాళ్లు, ఆ మహావిలువాడు, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడైన మహారథిని చుట్టుముట్టారు.
ఆత్తశస్త్రాశ్చ సుహృదో రక్షణార్థం మహీపతేః । ప్రాదుర్బభూవుః సహితాః శక్రస్యేవామరా దివి
రాజును రక్షించేందుకు ఆయుధాలు పట్టుకున్న స్నేహితులు, ఆకాశంలో ఇంద్రునికి దేవతలు చేరినట్లు, సమూహంగా ప్రత్యక్షమయ్యారు.
స పూజ్యమానః కురుభిః కౌరవాణాం మహాబలః । ప్రయయౌ సదనం రాజా గాఙ్గేయస్య యశస్వినః । అన్వీయమానః సతతం సోదరైః పరివారితః
కౌరవులందరి గౌరవాన్ని పొందుతూ, ఆ మహాబలుడు గంగేయుడైన భీష్ముని ఇంటికి తన సోదరులతో కలిసి ఎల్లప్పుడూ చుట్టూ ఉండేలా వెళ్లాడు.
దక్షిణం దక్షిణః కాలే సంభృత్య స్వభుజం తదా। హస్తిహస్తోపమం సౌమ్యం సర్వశత్రునిబర్హణమ్
ఆ సమయంలో, ఏనుగు సొంకు లాంటి బలమైన తన కుడి చేయిని గౌరవంగా పైకి ఎత్తాడు, శత్రువులందరినీ సంహరించగలవాడైన వాడు.
ప్రగృహ్ణన్నఞ్జలీన్నౄణాముద్యతాన్సర్వతో దిశః। శుశ్రావ మధురా వాచో నానాదేశనివాసినామ్
అన్ని దిక్కుల నుంచి ప్రజలు చేతులు జోడించి నమస్కరించగా, ఆయన వారి మధురమైన మాటలను వినుతూ, ఆ అభివాదాలను ఆహ్వానించాడు.
సంస్తూయమానః సూతైశ్చ మాగధైశ్చ మహాయశాః। పూజయానశ్చ తాన్సర్వాన్సర్వలోకేశ్వరేశ్వరః
సూతులు, మాగధులు ఆయనను స్తుతించగా, ఆ మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన లోకాధిపతి వారందరినీ గౌరవించాడు.
ప్రదీపైః కాఞ్చనైస్తత్ర గన్ధతైలావసేచితైః । పరివవ్రుర్మహారాజం ప్రజ్వలద్భిః సమన్తతః
అక్కడ, సువాసన తైలంతో నింపిన బంగారు దీపాలు, ఆ మహారాజును చుట్టూ వెలిగుతూ ప్రకాశించాయి.
స తైః పరివృతో రాజా ప్రదీపైః కాఞ్చనైర్జ్వలన్। శుశుభే చన్ద్రమాయుక్తో దీప్తైరివ మహాగ్రహైః
ఆ బంగారు దీపాల వెలుగులో చుట్టుముట్టబడి, ఆ రాజు ప్రకాశిస్తూ, ప్రకాశవంతమైన గ్రహాలతో చుట్టుముట్టిన చంద్రుడిలా కనిపించాడు.
కఞ్చుకోష్ణీషిణస్తత్ర వేత్రఝర్ఝరపాణయః। ప్రోత్సారయన్తః శనకైస్తం జనం సర్వతో దిశమ్
అక్కడ, కంచుకాలు, పాగాలు ధరించిన సేవకులు, చేతుల్లో వెదురు పంకాలు, జార్జరాలు పట్టుకుని, ఆ జనాన్ని మెల్లగా అన్ని వైపులా తొలగించారు.
సంప్రాప్య తు తతో రాజా భీష్మస్య సదనం శుభమ్ । అవతీర్య హయాచ్చాపి భీష్మం ప్రాప్య జనేశ్వరః
ఆ తరువాత, రాజు భీష్ముని శుభ్రమైన ఇంటికి చేరి, గుర్రం నుంచి దిగిపోయి, జనాధిపతిగా భీష్ముని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
అభివాద్య తతో భీష్మం నిషణ్ణః పరమాసనే। కాఞ్చనే సర్వతోభద్రే స్పర్ద్ధ్యాస్తరణసంవృతే। ఉవాచ ప్రాఞ్జలిర్భీష్మం బాష్పకణ్ఠోఽశ్రులోచనః
తర్వాత భీష్మునికి నమస్కరించి, బంగారు, విలువైన వస్త్రాలతో కప్పబడిన ఉత్తమ ఆసనంలో కూర్చుని, చేతులు జోడించి, కన్నీరు కన్నుల్లో నిలిచి, గొంతు బరువెక్కి భీష్మునితో మాట్లాడాడు.
త్వాం వయం హి సమాశ్రిత్య సంయుగే శత్రుసూదన । ఉత్సహేమ రణే జేతుం సేన్ద్రానపి సురాసురాన్ । కిము పాణ్డుసుతాన్వీరాన్ససుహృద్గణబాన్ధవాన్
ఓ శత్రునాశకుడా! మేము నిన్ను ఆధారంగా పెట్టుకుని, ఇంద్రుడు సహా దేవతలు, అసురులను కూడా యుద్ధంలో జయించగలమనే ధైర్యం కలిగి ఉన్నాము. మరి పాండవులు, వారు వీరులైనా, స్నేహితులు, బంధువులతో ఉన్నా, వారిని గెలవడం మనకు ఎంత సులభమో!
తస్మాదర్హసి గాఙ్గేయ కృపాం కర్తుం మయి ప్రభో। జహి పాణడుసుతాన్వారాన్మహేన్ద్ర ఇవ దానవాన్
అందుకే, గంగేయా, ప్రభూ, నాపై దయ చూపించాలి. మహేంద్రుడు దానవులను ఎలా సంహరించాడో, అలాగే పాండవులనూ, వారి మిత్రులను నీవు జయించు.
పూర్వముక్తం మహాబాహో హనిష్యామి ససోమకాన్ । పాఞ్చాలాన్కేకయైః సార్ధం కరూపాంశ్చేతి భారత
మహాబాహువా, నేను ముందే చెప్పాను — పాంచాళులను, కేకయులతో పాటు సోమకులను కూడా సంహరిస్తానని, ఓ భారతా.
త్వద్వచః సత్యమేవాస్తు జహి పార్థాన్సమాగతాన్ । సోమకాంశ్చ మహేష్వాసాన్సత్యవాగ్భవ భారత
నీ మాటలు నిజమవ్వాలి. సమవాయమైన పార్థులను, బలమైన విలువీరులైన సోమకులను నీవు జయించు. నీవు నిజాయితీగా ఉండాలి, ఓ భారతా.
దయయా యది వా రాజన్ద్వేష్యభావాన్మమ ప్రభో । మన్దభాగ్యతయా వాపి మమ రక్షసి పాణ్డవాన్
రాజా, నీవు దయతోనైనా, నాపై ద్వేషంతోనైనా, లేక నా దురదృష్టంతోనైనా పాండవులను కాపాడుతున్నావా?