ప్రతరిష్యే మహాపారం భుజాభ్యాం సమరోదధిమ్ । నాయం క్లీబాయితుం కాలో విద్యతే మాధవ క్వచిత్
ఈ మహాయుద్ధ సముద్రాన్ని నా చేతులతో దాటి పోతాను. మాధవా, ఇప్పుడు భయపడే సమయం కాదు.
ఏవముక్తస్తు పార్థేన కేశవః పరవీరహా। చోదయామాస తానశ్వాన్పాణ్డురాన్వాతరంహసః
పార్థుడు ఇలా అన్న తరువాత, శత్రువులను సంహరించే కేశవుడు ఆ తెల్ల గుర్రాలను గాలివేగంతో నడిపించాడు.
అథ శబ్దో మహానాసీత్తవ సైన్యస్య భారత। మారుతోద్ధూతవేగస్య సాగరస్యేవ పర్వణి
ఆ సమయంలో, భరతా, నీ సైన్యంలో గొప్ప శబ్దం ఎగిసిపడింది. అది పూర్ణచంద్రుని సమయంలో గాలి ఊదిన సముద్రం గర్జనలా వినిపించింది.
అపరాహ్ణే మహారాజ సంగ్రామః సమపద్యత । పర్జన్యసమనిర్ఘోషో భీష్మస్య సహ పాణ్డవైః
మహారాజా, మధ్యాహ్నం తరువాత భీష్ముడు పాండవులతో యుద్ధం ప్రారంభించాడు. ఆ ధ్వని మేఘాల గర్జనలా మ్రోగింది.
తతో రాజంస్తవ సుతా భీమసేనముపాద్రవన్ । పరివార్య రణే ద్రోణం వసవో వాసవం యథా
రాజా, ఆ తరువాత నీ కుమారులు భీమసేనుని యుద్ధంలో చుట్టుముట్టారు. అది వాసవుని చుట్టూ వసువులు ఉన్నట్లు అయింది.
తతః శాన్తనవో భీష్మః కృపశ్చ రథినాం వరః। భగదత్తః సుశర్మా చ ధనంజయముపాద్రవన్
తర్వాత శాంతనువు కుమారుడైన భీష్ముడు, రథయోధులలో శ్రేష్ఠుడైన కృపుడు, భగదత్తుడు, సుశర్మా—all together—ధనంజయునిపై దాడి చేశారు.
హార్దిక్యో బాహ్లికశ్చైవ సాత్యకిం సమభిద్రుతౌ । అమ్బష్ఠకస్తు నృపతిరభిమన్యుమవస్థితః
హార్దిక్యుడు, బాహ్లికుడు సత్యకిని ఎదుర్కొన్నారు. అంబష్టుల రాజు అభిమన్యుని ఎదుట నిలిచాడు.
శేషాస్త్వన్యే మహారాజ శేషానేవ మహారథాన్ । తతః ప్రవవృతే యుద్ధం ఘోరరూపం భయావహమ్
మిగతా యోధులు, రాజా, మిగతా మహారథులపై ఎదురుదాడి చేశారు. అప్పుడు భయంకరమైన, భయపెట్టే యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
భీమసేనస్తు సంప్రేక్ష్య పుత్రాంస్తవ విశాంపతే'। ప్రజజ్వాల రణే క్రుద్ధో హవిషా హవ్యవాడివ
విశాలులలో అధిపతివైన రాజా, నీ కుమారులను చూసిన భీమసేను యుద్ధంలో కోపంతో మండిపడుతూ, హోమంలో ఆహుతి వేస్తే ఎగిసే అగ్నిలా ప్రకాశించాడు.
పుత్రాస్తు తవ కౌన్తేయం ఛాదయాంచక్రిరే శరైః। ప్రావృషీవ మహారాజ జలదా ఇవ పర్వతమ్
రాజా, నీ కుమారులు కుంతీపుత్రుడిని బాణాలతో కప్పేశారు. అది వర్షకాలంలో మేఘాలు కొండను కప్పినట్లు అయింది.
స చ్ఛాద్యమానో బహుధా పుత్రైస్తవ విశాంపతే । సృక్విణీ సంలిహన్వీరః శార్దూల ఇవ దర్పితః
రాజా, నీ కుమారులు ఎన్నో విధాలుగా అతన్ని కప్పివేసినా, ఆ వీరుడు గర్వంతో ఉన్న పులిలా పెదవులు నాకుతూ నిలిచాడు.
వ్యూఢోరస్కస్తతో భీమః పోథయామాస పార్థివమ్ । క్షురప్రేణ సుతీక్ష్ణేన సుముక్తేన మహారణే
ఆ తర్వాత విస్తృతమైన ఛాతితో ఉన్న భీముడు, మహాయుద్ధంలో పదునైన, బాగా తయారైన క్షురబాణంతో రాజును గట్టిగా కొట్టాడు.
తాడయామాస సంక్రుద్ధః సోఽభవద్వ్యథితేన్ద్రియః । అపరేణ తు భల్లేన పీతేన నిశితేన తు। అపాతయత్కుణ్డలితం సింహః క్షుద్రమృగం యథా
ఆ కోపంతో మళ్ళీ బలంగా కొట్టాడు. దాంతో అతని ఇంద్రియాలు బాధపడ్డాయి. మరొక పదునైన, బంగారు తుంపరతో చేసిన బాణంతో, సింహం చిన్న జంతువును పడగొట్టినట్లు అతన్ని పడగొట్టాడు.
తతః సునిశితాన్బాణాన్భీమసేనః శిలాశితాన్ । స సప్త సందధే హన్తుం పుత్రాస్తే భరతర్షభ
ఆ తరువాత భీమసేను రాయిలా పదునైన బాణాలను తీసుకొని, నీ కుమారులను సంహరించడానికి ఏడు బాణాలను సిద్ధం చేసుకున్నాడు, భరతవంశశిరోమణీ.
ప్రేషితా భిమసేనేన శరాస్తే దృఢధన్వనా । అపాతయన్త పుత్రాంస్తే రథేభ్యః సుమహారథాన్
బలమైన విల్లు పట్టిన భీమసేనుడు పంపిన ఆ బాణాలు నీ కుమారులను, మహారథులను వారి రథాలపై నుంచి పడగొట్టాయి.
అనాధృష్టిం కుణ్డభేదిం విరాజం దీప్తలోచనమ్ । దీర్ఘబాహుం సుబాహుం చ తథైవ మకరధ్వజమ్
అనాధృష్టి, కుండభేది, ప్రకాశించే కళ్ళున్న విరాజ, దీర్ఘబాహు, సుబాహు, అలాగే మకరధ్వజుడు— వీరిని భీముడు ఎదుర్కొన్నాడు.
ప్రపతన్తిస్మ వీరాస్తే విరేజుర్భరతర్షభ। వసన్తే పుష్పశబలాః కింశుకాః పతితా ఇవ
ఓ భరత వంశశిఖామణి, ఆ వీరులు వసంతకాలంలో పూలతో నిండిన కింశుక వృక్షాలు నేలపై పడినట్లు ప్రకాశిస్తూ యుద్ధభూమిలో పడిపోయారు.
తతః ప్రదుద్రువుః శేషాస్తవ పుత్రా మహాహవే । తం కాలమివ మన్యన్తో భీమసేనం మహాబలమ్
తర్వాత, మహాయుద్ధంలో మిగిలిన నీ కుమారులు భీమసేనుడిని కాలముగా భావించి భయంతో పరారయ్యారు.
ద్రోణస్తు సమరే వీరం నిర్దహనక్తం సుతాంస్తవ । యథాద్రిం వారిధారాభిః సమన్తాద్వ్యకిరచ్ఛరైః
ద్రోణుడు యుద్ధంలో నీ కుమారులను బాణాలతో చుట్టుముట్టి, ఒక పర్వతాన్ని మేఘాలు ముట్టడించినట్లు, ఆ వీరుని దహించాడు.
తత్రాద్భుతమపశ్యామ కున్తీపుత్రస్య పౌరుషమ్ । ద్రోణేన వార్యమాణోఽపి నిజఘ్నే యత్సుతాంస్తవ
అక్కడ కుంతీ కుమారుని అద్భుతమైన పరాక్రమం చూశాము. ద్రోణుడు అడ్డుకున్నా కూడా అతడు నీ కుమారులను సంహరించాడు.
యథా గోవృషభో వర్షం సంధారయతి స్వాత్పతత్ । భీమస్తథా ద్రోణముక్తం శరవర్షమదీధరత్
ఎలాగైతే ఒక ఎద్దు మీద వర్షం పడినా దాన్ని తట్టుకుని నిలబడతదో, అలాగే భీముడు ద్రోణుడు వదిలిన బాణవర్షాన్ని ధైర్యంగా తట్టుకున్నాడు.
అద్భుతం చ మహారాజ తత్ర చక్రే వృకోదరః । యత్పుత్రాంస్తేఽవధీత్సఙ్ఖ్యే ద్రోణం చైవ న్యవారయత్
ఓ మహారాజా, అక్కడ వృకోదరుడు అద్భుత కార్యం చేశాడు. యుద్ధంలో నీ కుమారులను సంహరించి, ద్రోణుని కూడా ఎదుర్కొన్నాడు.
పుత్రేషు తవ వీరేషు చిక్రీడార్జునపూర్వజః । మృగేష్వివ మహారాజ చరన్వ్యాఘ్రో మహాబలః
నీ వీర కుమారుల మధ్య అర్జునుని అన్నయ్య, ఓ రాజా, ఒక పెద్ద పులి మృగాల మధ్య సంచరించినట్లు ఆనందంగా ఆడుకుంటూ తిరిగాడు.
యథా హి పశుమధ్యస్థో ద్రావయేత పశూన్వృకః । వృకోదరస్తవ సుతాంస్తథా వ్యద్రావయద్రణే
ఎలాగైతే గొర్రెల మధ్యలోకి వచ్చిన కోతి వాటిని చెల్లాచెదురుగా పరుగెత్తిస్తుందో, అలాగే వృకోదరుడు నీ కుమారులను యుద్ధంలో పారదోపెట్టాడు.
గాఙ్గేయో భగదత్తశ్చ గోతమశ్చ మహారథాః । పాణ్డవం రభసం యుద్ధే వారయామాసురర్జునమ్
గంగేయుడు, భగదత్తుడు, గౌతముడు వంటి మహారథులు యుద్ధంలో ఉగ్రంగా ముందుకు వస్తున్న అర్జునుని అడ్డుకునేందుకు ప్రయత్నించారు.
అస్త్రైరస్త్రాణి సంవార్య తేషాం సోఽతిరథో రణే ప్రవీరాంస్తవ సైన్యేషు ప్రేషయామాస మృత్యవే
ఆ అతి మహారథుడు తన ఆయుధాలతో వారి ఆయుధాలను ఎదుర్కొని, నీ సైన్యంలో ఉన్న వీరులను యుద్ధంలో మరణానికి పంపించాడు.
అభిమన్యుస్తు రాజానమమ్బష్ఠం లోకవిశ్రుతమ్ । విరథం రథినాం శ్రేష్ఠం కారయామాస సాయకైః
అభిమన్యుడు తన బాణాలతో ప్రసిద్ధి చెందిన అంబష్ట రాజును, రథయోధులలో శ్రేష్ఠుడైన వాడిని, రథం లేకుండా చేశాడు.
విరథో వధ్యమానస్తు సౌభద్రేణ యశస్వినా । అవప్లుత్య రథాత్తూర్ణమమ్బష్ఠో వసుధాధిపః
రథం లేకుండా పోయి, సుభద్ర కుమారుడి చేతిలో బాధపడుతూ, అంబష్ట మహారాజు వెంటనే తన రథం నుండి దిగి నేలపైకి దూకాడు.
అసిం చిక్షేప సమరే సౌభద్రస్య మహాత్మనః । ఆరురోహ రథం చైవ హార్దిక్యస్య మహాబలః
యుద్ధంలో అతడు సుభద్ర కుమారునిపై ఒక కత్తిని విసిరి, వెంటనే మహాబలుడు హార్దిక్యుని రథంపై ఎక్కాడు.
ఆపతన్తం తు నిస్త్రింశం యుద్ధమార్గవిశారదః । లాఘవాద్వ్యంసయామాస సౌభద్రః పరవీరహా
ఆ కత్తి వేగంగా వచ్చేటప్పుడు, యుద్ధ నైపుణ్యం కలిగిన సుభద్ర కుమారుడు తన చాతుర్యంతో దాన్ని తప్పించుకున్నాడు.