వారయస్వ రణే యత్తో మిషతాం సర్వధన్వినామ్ । రాక్షసం క్రూరకర్మాణం యథేన్ద్రస్తారకం పురా
యుద్ధంలో నీవు నీ శక్తినంతా ఉపయోగించి, అందరు విలువంతో చూస్తుండగా, క్రూరకర్మలు చేసే ఆ రాక్షసుని అడ్డుకో. ఇంద్రుడు తారకాసురుని ఎలా ఎదుర్కొన్నాడో అలా చేయు.
తవ దివ్యాని చాస్త్రాణి విక్రమశ్చ పరంతప । సమాగమశ్చ బహుభిః పురాఽభూదమరైః సహ
నీకు ఉన్న దివ్యాస్త్రాలు, నీ పరాక్రమం, పూర్వంలో దేవతలతో చేసిన యుద్ధాలు అందరికీ తెలుసు, శత్రువులను భయపెట్టేవాడవు కదా.
త్వం తస్య నృపశార్దూల ప్రతియోద్ధా మహాహవే । స్వబలేనావృతో గచ్ఛ జహి రాక్షసపుఙ్గవమ్
రాజులలో సింహుడవైన నీవే అతన్ని గొప్ప యుద్ధంలో ఎదుర్కొనగలవు. నీ సైన్యంతో కలిసి వెళ్లి, ఆ రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడైనవాడిని సంహరించు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వచనం భీష్మస్య పృతనాపతేః। ప్రయయౌ సింహనాదేన పరానభిముఖకో ద్రుతమ్
పదాతిపతిగా ఉన్న భీష్ముడు చెప్పిన ఈ మాటలు విని, అతడు సింహగర్జనతో శత్రువుల వైపు వేగంగా దూసుకెళ్లాడు.
తమాపతన్తం సంప్రేక్ష్య గర్జన్తమివ తోయదమ్ । అభ్యవర్తన్త సంక్రుద్ధాః పాణ్డవానాం మహారథాః
అతడు మేఘం గర్జించినట్లు గర్జిస్తూ పరుగెత్తుతూ వస్తున్నాడని చూసి, పాండవుల మహారథులు కోపంతో అతనిని ఎదుర్కొనడానికి ముందుకు వచ్చారు.
భీమసేనోఽభిమన్యుశ్చ రాక్షసశ్చ ఘటోత్కచః । ద్రౌపదేయాః సత్యధృతిః క్షత్రదేవశ్చ భారత
భీమసేనుడు, అభిమన్యుడు, రాక్షసుడైన ఘటోత్కచుడు, ద్రౌపదీ కుమారులు, సత్యధృతి, క్షత్రదేవుడు—ఓ భరతవంశీయా—
చేదిపో వసుదానశ్చ దశార్ణాధిపతిస్తథా । సుప్రతీకేన తాంశ్చాపి భగదత్తోఽప్యుపాద్రవత్
చేడిపుడు, వసుదానుడు, దశార్ణుల రాజు, సుప్రతీకుడు—ఇవన్నీ కలిసి, భగదత్తుడు వారిపై దాడి చేశాడు.
తతః సమభవద్యుద్ధం ఘోరరూపం భయానకమ్। పాణ్డూనాం భగదత్తేన యమరాష్ట్రవివర్ధనమ్
ఆ తర్వాత పాండవులు, భగదత్తుడి మధ్య భయంకరమైన, హృదయాన్ని కలవరపెట్టే యుద్ధం మొదలైంది. అది యమధర్మరాజు రాజ్యంలో మరణాన్ని పెంచింది.
ప్రయుక్తా రథిభిర్బాణా భీమవేగాః సుతేజనాః । తే నిపేతుర్మహారాజ నాగేషు చ రథేషు చ
రథసారథులు వదిలిన బాణాలు, వేగంగా, బాగా తయారుచేసినవి, ఏనుగుల మీద, రథాల మీద పడిపోయాయి, ఓ రాజా!
ప్రభిన్నాశ్చ మహానాగా వినీతా హస్తిసాదిభిః । పరస్పరం సమాసాద్య సంనిపేతురభీతవత్
పెద్ద ఏనుగులు, తమ పైకారుల చేత అదుపులోకి తెచ్చబడి, ఒకదానికొకటి ధైర్యంగా ఢీకొన్నాయి.
మదాన్ధా రోషసంరబ్ధా విషాణాగ్రైర్మహాహవే । బిభిదుర్దన్తముసలైః సమాసాద్య పరస్పరమ్
మదంతో మత్తెక్కిన, కోపంతో మండిపడిన ఆ ఏనుగులు, తమ దంతాలతో, బలమైన కఱ్ఱలతో ఒకదానికొకటి గాయపరిచాయి.
హయాశ్చ చామరాపీడాః ప్రాసపాణిభిరాస్థితాః । చోదితాః సాదిభిః క్షిప్రం నిజఘ్రురితరేతరమ్
యాకపుచ్చిన పావురాల వాలుతో అలంకరించిన గుర్రాలు, చేతిలో కత్తులు పట్టుకున్న యోధులతో, తమ పైకారుల ప్రేరణతో, ఒకదానికొకటి వేగంగా దాడి చేశాయి.
పాదాతాశ్చ పదాత్యోఘైస్తాడితాః శక్తితోమరైః। న్యపతన్త తదా భూమౌ శతశోఽథ సహస్రశః
పాదసేనలు, శక్తులు, తుమ్మెదలు వర్షంలా మీద పడటంతో, వందలాది, వేలాది మంది నేలపై పడిపోయారు.
రథినశ్చ రథాకంశ్చిత్రాన్కర్ణినాలీకతోమరైః । నిహత్య సమరే వీరాన్సింహనాదాన్వినేదిరే
రథసారథులు, రకరకాల బాణాలు, కోడెళ్లతో, తుమ్మెదలతో యుద్ధంలో వీరులను చంపి, సింహంలా గర్జించారు.
తస్మింస్తథా వర్తమానే సంగ్రామే రోమహర్షణే । భగతత్తో మహేష్వాసో భీమసేనమథాద్రవత్
అలా భయంకరమైన యుద్ధం జరుగుతుండగా, మహాశక్తివంతుడైన భగదత్తుడు, భీమసేనుడి మీద దూకాడు.
కుఞ్జరేణ ప్రభిన్నేన సప్తధా స్రవతా మదమ్। పర్వతేన యథా తోయం స్రవమాణేన సర్వశః
ఏడు చోట్ల మదం కారుతున్న, పగిలిన ఏనుగుపై ఎక్కి, ఆ ఏనుగు పర్వతంలా చుట్టూ నీళ్లు కార్చినట్టు కనిపించింది.
కిరఞ్ఛరసహస్రాణి సుప్రతీకశిరోగతః । ఐరావతస్థో మఘవాన్వారిధారా ఇవానఘ
సుప్రతీకుడి తలపై భగదత్తుడు కూర్చుని, వేలాది బాణాలను వర్షంలా వదిలాడు. అది ఎర్రావతంపై ఇంద్రుడు వర్షం కురిపించినట్టు ఉండింది, ఓ పాపరహితుడా!
స భీమం శరధారాభిస్తాజయామాస పార్థివః । పర్వతం వారిధారాభిస్తపాన్తే జలదో యథా
ఆ రాజు, బాణాల వర్షంతో భీముడిపై దాడి చేశాడు. అది వేసవికాలం చివర వానమేఘం పర్వతాన్ని ముంచినట్టు ఉండింది.
భీమసేనస్తు సంక్రుద్ధః పాదరక్షాన్పరఃశతాన్। నిజఘాన మహేష్వాసః సంరబ్ధః శరవృష్టిభిః
అయితే భీమసేనుడు కోపంతో, మహాశక్తివంతుడై, బాణాల వర్షంతో వందలాది పాదసేనలను చంపేశాడు.
తాన్దృష్ట్వా నిహతాన్క్రుద్ధో భగదత్తః ప్రతాపవాన్ । చోదయామాస నాగేన్ద్రం భీమసేనరథం ప్రతి
వారిని చనిపోయినట్టు చూసి, భగదత్తుడు కోపంతో, తన ఏనుగును భీమసేనుడి రథం వైపు దూకేలా చేశాడు.
స నాగః ప్రేషితస్తేన బాణో జ్యాచోదితో యథా। అభ్యధావత వేగేన భీమసేనపురోగమాః
ఆ ఏనుగు, భగదత్తుడు ప్రేరేపించిన బాణంలా, వేగంగా భీమసేనుడు ముందున్న వారిపై దూసుకొచ్చింది.
తమాపతన్తం సంప్రేక్ష్య పాణ్డవానాం మహారథాః। అభ్యవర్తన్త వేగేన భీమసేనపురోగమాః
ఆయన దూసుకొస్తున్నాడని చూసి, పాండవుల మహారథులు, భీమసేనుడు ముందుండగా, వెంటనే ఎదుర్కొనడానికి తిరిగివచ్చారు.
కేకయాశ్చాభిమన్యుశ్చ ద్రౌపదేయాశ్చ సర్వశః। దశార్ణాధిపతిః శూరః క్షత్రదేవశ్చ మారిష
కేకయులు, అభిమన్యుడు, ద్రౌపదీ కుమారులు అందరూ, దశార్ణుల వీరుడూ, క్షత్రదేవుడూ అక్కడ ఉన్నారు, ఓ మహానుభావా!
చేదిపో ధృష్టకేతుశ్చ సంరబ్ధాః సర్వ ఏవ తే। ఉత్తమాస్త్రాణి దివ్యాని దర్శయన్తో మహాబలాః
చేడిపుడు, ధృష్టకేతువు—వీళ్లంతా కోపంతో, అపారమైన బలంతో, తమ గొప్ప, దివ్యమైన ఆయుధాలను ప్రదర్శించారు.
తమేకం కుఞ్జరం క్రుద్ధాః సమన్తాత్పర్యవారయన్ । స విద్ధో బహుభిర్బాణైర్వ్యరోచత మహాద్విపః
కోపంతో ఉన్న వారు ఆ ఏకైక ఏనుగును అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టారు. అనేక బాణాలతో గాయపడి, ఆ గొప్ప ఏనుగు ప్రకాశవంతంగా కనిపించింది.
సంజాతరుధిరోత్పీడో ధాతుచిత్ర ఇవాద్రిరాట్। దశార్ణాధిపతిశ్చాఽపి గజం భూమిధరోపమమ్
రక్తం ప్రవహిస్తూ, ఆ ఏనుగు ఖనిజాలతో అలంకరించిన కొండలా కనిపించింది. దశార్ణ దేశాధిపతియు, కొండలాంటి ఆ ఏనుగును ఎదుర్కొనడానికి ముందుకు వచ్చాడు.
సమాస్థితోఽభిదుద్రావ భగదత్తస్య వారణమ్। తమాపతన్తం సమరే జగం జగపతిః స చ
తన స్వంత ఏనుగుపై ఎక్కి, భగదత్తుని ఏనుగును యుద్ధంలో ఎదుర్కొనడానికి దూసుకెళ్లాడు. అతను దూసుకొస్తుండగా, ఏనుగుల అధిపతి అతనిని ఎదుర్కొన్నాడు.
దధార సుప్రతీకోఽపి వేలేవ మకరాలయమ్ । వారితం ప్రేక్ష్య నాగేన్ద్రం దశార్ణస్య మహాత్మనః
సుప్రతీకుడు కూడా, తీరంలా సముద్రాన్ని నిలిపివేసినట్టు, తన స్థానం నుంచి కదలకుండా నిలిచిపోయాడు. దశార్ణ మహారాజు యొక్క శక్తివంతమైన ఏనుగును ఆపబడినదని చూసి,
సాధుసాధ్వితి సైన్యాని త్వదీయాన్యభ్యపూజయన్ । తతః ప్రాగ్జ్యోతిషః క్రుద్ధస్తోమరాన్వై చతుర్దశ
నీ సైనికులు 'బాగుంది! బాగుంది!' అని హర్షధ్వానాలు చేశారు. వెంటనే ప్రాగ్జ్యోతిషపురాధిపతి భగదత్తుడు కోపంతో పద్నాలుగు కటారులను విసిరాడు.
ప్రాహిణోత్తస్య నాగస్య ప్రముఖే నృపసత్తమ। తస్య కుమ్భపరిత్రాణాం శాతకుమ్భపరిష్కృతమ్
అతను ఆ ఏనుగు ముఖభాగాన్ని లక్ష్యంగా చేసి వాటిని పంపాడు, ఓ మహారాజా! ఆ బలమైన బంగారు కవచాన్ని ఛేదించి,