సమభ్యధావన్క్రోశన్తో రాజానం జాతసంభ్రమాః । సంప్రేక్ష్య తాన్సంపతతః సంక్రుద్ధాఞ్జాతసంభ్రమాన్
అందరూ కోపంతో, కలవరంతో రాజును 향ించి అరుస్తూ దూసుకొచ్చారు. వారిని ఆవేశంతో, భయంతో పరుగెత్తుతూ చూసి—
భారద్వాజోఽబ్రవీద్వాక్యం తావకానాం మహారథాన్ । క్షిప్రం గచ్ఛత భద్రం వో రాజానం పరిరక్షత
భారద్వాజుని కుమారుడు మీ మహారథులకు ఇలా చెప్పాడు: 'త్వరగా వెళ్లండి, మేలు జరగాలి; రాజును రక్షించండి.'
సంశయం పరమం ప్రాప్తం మఞ్జన్తం వ్యసనార్ణవే। ఏతే క్రుద్ధా మహేష్వాసాః పాణ్డవానాం మహారథాః
'అతడు అత్యంత ప్రమాదంలో, కష్టాల సముద్రంలో మునిగిపోతున్నాడు; వీరు పాండవుల మహాబలవంతులు, కోపంతో ఉన్నారు.'
భీమసేనం పురస్కృత్య దుర్యోధనముపాద్రవన్। నానావిధాని శస్త్రాణి విసృజన్తో మహారథాః
భీమసేనుడిని ముందుగా ఉంచుకుని, మహారథులు దుర్యోధనుని మీదకు అనేక ఆయుధాలు విసురుతూ దాడి చేశారు.
నదన్తో భైరవాన్నాదాంస్త్రాసయన్తశ్చ భూమిపాన్ । తదాఽఽచార్యవచః శ్రుత్వా సౌమదత్తిపురోగమాః
భయంకరమైన అరుపులతో గర్జిస్తూ, రాజులను భయపెట్టారు. అప్పుడు, ఆచార్యుని మాటలు విని, సౌమదత్తిని ముందుగా ఉంచుకుని—
తావకాః సమవర్తన్త పామ్డవానామనీకినీమ్ । కృపో భూరిశ్రవాః శల్యో ద్రోణపుత్రో వివింశతిః
మీ సైన్యం తిరిగి పాండవుల సైన్యాన్ని ఎదుర్కొంది. కృప, భూరిశ్రవ, శల్య, ద్రోణుని కుమారుడు, వివింశతి—
చిత్రసేనో వికర్ణశ్చ సైన్ధవోఽథ బృహద్బలః । ఆవన్త్యౌ చ మహేష్వాసౌ కౌరవం పర్యవారయన్
చిత్రసేనుడు, వికర్ణుడు, సింధు రాజు, బృహద్బలుడు, అవంతి దేశానికి చెందిన ఇద్దరు మహాబలులు కలిసి కౌరవ రాజును చుట్టుముట్టారు.
తే వింశతిపదం గత్వా సంప్రహారం ప్రచక్రిరే । పాణ్డవా ధార్తరాష్ట్రాశ్చ పరస్పరజిఘాంసవఃక
వీరు ఇరవై అడుగులు ముందుకు వెళ్లి యుద్ధాన్ని ప్రారంభించారు; పాండవులు, ధృతరాష్ట్ర కుమారులు పరస్పరం వినాశనానికి సిద్ధమయ్యారు.
ఏవముక్త్వా మహాబాహుర్మహద్విష్ఫార్య కార్ముకమ్ । భారద్వాజస్తతో భీమం షడ్వింశత్యా సమార్పయత్
అలా చెప్పిన అనంతరం, బలవంతుడు అయిన భారద్వాజుడు తన గొప్ప విల్లు ఎక్కించి, ఆ తరువాత భీముని మీద ఇరవై ఆరు బాణాలు వదిలాడు.
భూయశ్చైనం మహాబాహుః శరైః శీఘ్రమవాకిరత్ । పర్వతం వారిధారాభిః ప్రావృషీవ వలాహకః
మళ్ళీ ఆ బలవంతుడు వేగంగా బాణాలతో అతడిని కప్పేశాడు. వానకాలంలో మేఘం పర్వతాన్ని జల్లులు కురిపించడంలా.
తం ప్రత్యవిధ్యద్దశభిర్భీమసేనః శిలీముఖైః । త్వరమాణో మహేష్వాసః సవ్యే పార్శ్వే మహాబలః
అప్పుడే భీమసేనుడు, ఆ మహాబలుడు, తన ఎడమ ప్రక్కపై పదిమంది పదునైన బాణాలతో అతడిని వేగంగా గాయపరిచాడు.
స గాఢవిద్ధో వ్యథితో వయోవృద్ధశ్చ భారత। ప్రనష్టసంజ్ఞః సహసా రథోపస్థ ఉపావిశత్
తీవ్రంగా గాయపడి, బాధతో, వయసులో పెద్దవాడైన అతడు, హఠాత్తుగా స్పృహ కోల్పోయి తన రథంలో కూర్చున్నాడు.
గురుం ప్రవ్యథితం దృష్ట్వా రాజా దుర్యోధనః స్వయమ్ । ద్రౌణాయనిశ్చ సంక్రుద్ధౌ భీమసేనమభిద్రుతౌ
తన గురువు బాధపడుతున్నాడని చూసి, రాజు దుర్యోధనుడు స్వయంగా, ద్రౌణి కూడా కోపంతో, ఇద్దరూ భీమసేనుని మీద దూకారు.
తావాపతన్తౌ సంప్రేక్ష్య కాలాన్తకయమోపమౌ । భీమసేనో మహాబాహుర్గదామాదాయ సత్వరమ్
ఆ ఇద్దరూ భయంకరంగా, కాలాంతకుడిలా ముందుకు వస్తున్నారని గమనించిన భీమసేనుడు, తన గొప్ప బలంతో, వెంటనే గదను పట్టుకున్నాడు.
అవప్లుత్య రథాత్తూర్ణం తస్థౌ గిరిరివాచలః। సముద్యమ్య గదాం గుర్వీ యమదణ్డోపమాం రణే
వేగంగా తన రథం నుంచి దూకి, భీమసేనుడు పర్వతంలా నిలబడి, యుద్ధంలో యమధండంలాంటి బరువైన గదను పైకి ఎత్తాడు.
తముద్యతగదం దృష్ట్వా కైలాసమివ శృఙ్గిణమ్। కౌరవో ద్రోణపుత్రశ్చ సహితావభ్యధావతామ్
ఆయన గదను పైకి ఎత్తి, కైలాస శిఖరంలా నిలబడి ఉన్నాడని చూసి, కౌరవుడు, ద్రోణుని కుమారుడు ఇద్దరూ కలసి అతని మీద దాడికి వచ్చారు.
తావాపతన్తౌ సహితౌ త్వరితౌ బలినాం వరౌ। అభ్యధావత వేగేన త్వరమాణో వృకోదరః
బలవంతులలో అగ్రగాములైన ఆ ఇద్దరూ కలసి, వేగంగా ముందుకు వచ్చారు. వారిని ఎదుర్కొనడానికి వృకోదరుడు కూడా త్వరగా పరుగెత్తాడు.
తమాపతన్తం సంప్రేక్ష్య సంక్రుద్ధం భీమదర్శనమ్ । సమభ్యధావంస్త్వరితాః కౌరవాణాం మహారథాః
అతను కోపంతో, భయంకరంగా ముందుకు వస్తున్నాడని చూసి, కౌరవుల మహారథులు త్వరగా అతన్ని ఎదుర్కొనడానికి పరుగెత్తారు.
భారద్వాజముఖాః సర్వే భీమసేనజిఘాంసయా । నానావిధాని శస్త్రాణి భీమస్యోరస్యపాతయన్
భారద్వాజుని నేతృత్వంలో అందరూ, భీమసేనుడిని చంపాలని ఆశించి, భీముని ఛాతీ మీద ఎన్నో రకాల ఆయుధాలు విసిరారు.
సహితాః పాణ్డవం సర్వే పీడయన్తః సమన్తతః। తం దృష్ట్వా సంశయం ప్రాప్తం పీడ్యమానం మహారథమ్
అందరూ కలసి పాండవుని చుట్టుముట్టి, అన్ని వైపులా అతన్ని ఇబ్బంది పెట్టారు. ఆ మహారథుడు కష్టంలో ఉన్నాడని చూసారు.
అభిమన్యుప్రభృతయః పాణ్డవానాం మహారథాఃక । అభ్యదావన్పరీప్సన్తః ప్రాణాంస్త్యక్త్వా సుదుస్త్యజాన్
అభిమన్యుడు మొదలుకొని పాండవుల మహారథులు, ప్రాణాలను కూడా త్యాగం చేయడానికి సిద్ధమై, అతన్ని రక్షించేందుకు పరుగెత్తారు.
అనూపాధిపతిః శూరో భీమస్య దయితః సఖా । నీలో నీలామ్బుదప్రఖ్యః సంక్రుద్ధో ద్రౌణిమభ్యాత్
అనూప దేశాధిపతి, భీమునికి ప్రియమైన స్నేహితుడు, మేఘంలా నీలవర్ణమున్న నీలుడు, కోపంతో ద్రౌణి మీద దాడికి వెళ్లాడు.
స్పర్ధతే హి మహేష్వాసో నిత్యం ద్రోణసుతేన సః। స విష్ఫార్య మహచ్చాపం ద్రౌణిం వివ్యాధ పత్రిణా
ఆ మహాశూరుడు ఎప్పుడూ ద్రోణుని కుమారుడితో పోటీ పడేవాడు. అతను తన గొప్ప విల్లు ఎక్కించి, పక్షిరేకతో చేసిన బాణంతో ద్రౌణిని గాయపరిచాడు.
యథా శక్రో మహారాజ పురా వివ్యాధ దానవమ్ । విప్రచిత్తిం దురాధర్షం దేవతానాం భయంకరమ్
ఓ రాజా! ఇంద్రుడు ఎప్పుడో దేవతలకు భయంకరుడైన, దుర్జయుడైన విప్రచిత్తి అనే దానవుడిని ఎలా బాణంతో గాయపరిచాడో, అలా...
యేన లోకత్రయం క్రోధాత్రాసితం స్వేన తేజసాక । `స రుద్రేణ జితః పూర్వం నిహతో మాతరిశ్వనా' తథా నీలేన నిర్భిన్నః సమ్యఙ్భుక్తేన పత్రిణా
తన తేజస్సుతో మూడు లోకాలను భయపెట్టిన విప్రచిత్తి, ముందుగా రుద్రునిచేత ఓడిపోయి, వాయుదేవునిచేత చంపబడ్డాడు. అలాగే, నీలుడు కూడా సమంగా గురిపెట్టి ద్రౌణిని బాణంతో గాయపరిచాడు.
సంజాతరుధిరోత్పీడో ద్రౌణిః క్రోధసమన్వితః । స విష్ఫార్య ధనుశ్చిత్రమిన్ద్రాశనిసమస్వనమ్
ద్రౌణి రక్తంతో తడిసి, కోపంతో నిండిపోయి, ఇంద్రుని వజ్రంలా గర్జించే తన అద్భుతమైన విల్లు ఎక్కించాడు.
దధ్రే నీలవినాశాయ మతిం మతిమతాం వరః। తతః సంధాయ విమలాన్భల్లాన్కర్మారమార్జితాన్
బుద్ధిమంతులలో అగ్రగామి అయిన ద్రౌణి, నీలుని సంహరించాలనే సంకల్పం చేసాడు. వెంటనే, మెరిసే, మెలితిప్పిన బాణాలను విల్లులో పెట్టాడు.
జఘాన చతురో వాహాన్పాతయామాస చ ధ్వజమ్। `సూతం చైకేన భల్లేన రథనీడాదపాహరత్' సప్తమేన చ భల్లేన నీలం వివ్యాధ వక్షసి
అతడు నాలుగు గుర్రాలను చంపి, జెండాను కూల్చాడు. ఒక బాణంతో రథసారథిని రథం నుంచి పడగొట్టాడు. ఏడవ బాణంతో నీలుని ఛాతీలో గాయపరిచాడు.
స గాఢవిద్ధో వ్యథితో రథోపస్థ ఉపావిశత్। మోహితం వీక్ష్య రాజానం నీలమశ్మచయోపమమ్
భారీగా గాయపడి, నీలుడు బాధతో తన రథంలో కూర్చున్నాడు. అతను అశ్మమయమైన గుట్టలా మౌనంగా ఉండిపోవడాన్ని చూసారు.
ఘటోత్కచోఽభిసంక్రుద్ధో జ్ఞాతిభిః పరివారితః । అభిదుద్రావ వేగేన ద్రౌణిమాహవశోభినమ్ । తథేతరే చాభ్యధావన్రాక్షసా యుద్ధదుర్మదాః
అప్పుడు ఘటోత్కచుడు, తన బంధువులతో కలసి, కోపంతో వేగంగా యుద్ధంలో ప్రకాశించే ద్రౌణి మీద దాడికి వెళ్లాడు. అలాగే, ఇతర రాక్షసులు కూడా యుద్ధ మత్తులో అక్కడికి పరుగెత్తారు.