తం శ్రుత్వా సుమహానాదం తవ సైన్యస్య భారత ।। ఊరుస్తమ్భః సమభవద్వేపథుః స్వేద ఏవ చ
ఆ ఘోరమైన గర్జన విని, ఓ భారతా, నీ సైన్యంలో ఉన్నవారికి తొడలు బలహీనమయ్యాయి, వారు వణికిపోయారు, చెమటలు పట్టాయి.
సర్వ ఏవ మహారాజ తావకా దీనచేతసః ।। సర్వతః సమచేష్టన్త సింహభీతా గజా ఇవ
నీ సైన్యంలో ఉన్నవారంతా, ఓ మహారాజా, మనసులో భయంతో నిండిపోయారు. వారు అన్ని వైపులా సింహాన్ని చూసిన ఏనుగుల్లా పరుగులు తీశారు.
నర్దిత్వా సుమహానాదం నిర్ఘాతమివ రాక్షసః ।। జ్వలితం శూలముద్యమ్య రూపం కృత్వా విభీషణమ్
ఆ రాక్షసుడు ఉరుములా గర్జించి, అగ్నిలా మండుతున్న శూలాన్ని ఎత్తి, భయంకరమైన రూపాన్ని ధరించి ముందుకు వచ్చాడు.
నానారూపప్రహరణైర్వృతో రాక్షసపుఙ్గవైః ।। ఆజఘాన సుసంక్రుద్ధః కాలాన్తకయమోపభః
వివిధ ఆయుధాలతో ఉన్న ప్రముఖ రాక్షసులతో చుట్టుముట్టబడి, ఘటోత్కచుడు యమధర్మరాజు కోపంతో వచ్చినట్లుగా శత్రువులను దాడి చేశాడు.
తమాపతన్తం సంప్రేక్ష్య సంక్రుద్ధం భీమదర్శనమ్ ।। స్వబలం చ భయాత్తస్య ప్రాయశో విముఖీకృతమ్
అతడిని ఉగ్రంగా, భయంకరంగా దూసుకొస్తున్నాడని చూసి, తమ సైన్యం భయంతో ఎక్కువగా పారిపోతున్నదని గమనించారు.
తతో దుర్యోధనో రాజా ఘటోత్కచముపాద్రవత్ ।। ప్రగృహ్య విపులం చాపం సింహవద్వినదన్ముహుః
అప్పుడు దుర్యోధనుడు తన గొప్ప విల్లు పట్టుకుని, సింహంలా మళ్లీ మళ్లీ గర్జిస్తూ, ఘటోత్కచుని మీదకు పరుగెత్తాడు.
పృష్ఠతోఽనుయయౌ చైనం స్రవద్భిః పర్వతోపమైః ।। కుఞ్జరైర్దశసాహస్రైర్వఙ్గానామధిపః స్వయమ్
వంగ దేశాధిపతి తానే, పర్వతాల్లాంటి, మదమొలిచే పది వేల ఏనుగులతో అతని వెనుకనుంచి అనుసరించాడు.
పుత్రం తవ మహారాజ చుకోప స నిశాచరః । తతః ప్రవవృతే యుద్ధం తుములం రోమహర్షణమ్
మహారాజా, ఆ నిశాచరుడు నీ కుమారునిపై కోపంతో మండిపడ్డాడు. వెంటనే అక్కడ భయంకరమైన, హృదయాన్ని గడగడలాడించే యుద్ధం మొదలైంది.
రాక్షసానాం చ రాజేన్ద్ర దుర్యోధనబలస్య చ। గజానీకం చ సంప్రేక్ష్య మేఘబృన్దమివోదితమ్
రాజేంద్రా, రాక్షసులు, దుర్యోధనుడి సైన్యం, ఆ ఏనుగుల దళాన్ని మేఘమండలా కనిపిస్తూ యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు.
అభ్యధావన్త సంక్రుద్ధా రాక్షసాః శస్త్రపాణయః । నదన్తో వివిధాన్నాదాన్మేఘా ఇవ సవిద్యుతః
రాక్షసులు కోపంతో ఆయుధాలు పట్టుకుని, మెఘాలు మెరుపులతో గర్జించినట్లు విభిన్నమైన అరుపులతో ముందుకు దూసుకొచ్చారు.
శరశక్త్యృష్టినారాచైర్నిఘ్నన్తో గజయోధినః । భిణ్డిపాలైస్తథా శూలైర్ముద్గరైః సపరశ్వథైః
వారు బాణాలు, శక్తులు, ఇష్టికలు, నారాచాలు, అలాగే గదలు, శూలాలు, ముద్గరాలు, పరశువులతో ఏనుగు యోధులను చంపారు.
పర్వతాగ్రైశ్చ వృక్షైశ్చ నిజఘ్నుస్తే మహాగజాన్ । భిన్నకుమ్భాన్విరుధిరాన్భిన్నగాత్రాంశ్చ వారణాన్
పర్వత శిఖరాలు, చెట్లతో ఆ మహా ఏనుగులను కొట్టి, వారి తలలు పగలగొట్టి, శరీరాలను గాయపర్చారు; రక్తంతో ముంచెత్తారు.
అపశ్యామ మహారాజ వధ్యమానాన్నిశాచరైః । తేషు ప్రక్షీయమాణేషు భగ్నేషు గజయోధిషు
మహారాజా, రాక్షసులు ఏనుగు యోధులను చంపుతుండగా, వారు నశిస్తూ, పారిపోతుండగా మేము చూశాము.
దుర్యోధనో మహారాజ రాక్షసాన్సముపాద్రవత్। అమర్షవశమాపన్నస్త్యక్త్వా జీవితాత్మనః
మహారాజా, దుర్యోధనుడు కోపంతో తన ప్రాణాన్ని లెక్కచేయకుండా రాక్షసులపై దూకాడు.
ముమోచ నిశితాన్బాణాన్రాక్షసేషు పరంతప । జఘాన చ మహేష్వాసః ప్రధానాంస్తత్ర రాక్షసాన్
శత్రువులను భయపెట్టే వాడు, రాక్షసులపై పదునైన బాణాలను వదిలాడు; ఆ మహాశూరుడు అక్కడ వారి నాయకులను చంపాడు.
సంక్రుద్ధో భరతశ్రేష్ఠ పుత్రో దుర్యోధనస్తవ । వేగవన్తం మహారౌద్రం విద్యుజ్జిహ్వం ప్రమాథినమ్
భరతశ్రేష్ఠా, నీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు తీవ్రమైన కోపంతో, వేగంగా, భయంకరంగా, మెరుపు నాలుకలతో ఉన్న విధ్వంసకుడిపై దాడిచేశాడు.
శరైశ్చతుర్భిశ్చతురో నిజఘాన మహాబలః । తతః పునరమేయాత్మా శరవర్షం దురాసదమ్
ఆ మహాబలుడు నలుగురిని నాలుగు బాణాలతో చంపాడు; ఆ తరువాత, అపారమైన ధైర్యంతో, భరించలేని బాణవర్షాన్ని వదిలాడు.
ముమోచ భరతశ్రేష్ఠో నిశాచరబలం ప్రతి। తత్తు దృష్ట్వా మహత్కర్మ పుత్రస్య తవ మారిష
భరతశ్రేష్ఠుడు, ఆ బాణవర్షాన్ని రాక్షసుల సైన్యంపై వదిలాడు; నీ కుమారుడి గొప్ప కార్యాన్ని చూసి, మారిషా,
క్రోధేనాభిప్రజజ్వాల భైమసేనిర్మహాబలః । స విష్ఫార్య మహచ్చాపమిన్ద్రాశనిసమప్రభమ్
భీమసేనుడు, మహాబలుడు, కోపంతో మండిపడి, ఇంద్రుడి వజ్రాయుధంలా ప్రకాశించే తన గొప్ప విల్లు ఎక్కించుకున్నాడు.
అభిదుద్రావ వేగేన దుర్యోధనమరిన్దమమ్ । తమాపతన్తముద్వీక్ష్య కాలసృష్టమివాన్తకమ్
అతడు శత్రువులను జయించే దుర్యోధనునిపై వేగంగా దూసుకొచ్చాడు; అతడు దూసుకొస్తున్న దృశ్యాన్ని, కాలం సృష్టించిన యముడిలా చూశారు.
న వివ్యథే మహారాజ పుత్రో దుర్యోధనస్తవ। అథైనమబ్రవీత్క్రుద్ధః క్రూరః సంరక్తలోచనః
మహారాజా, నీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు ఏమాత్రం వెనకడుగు వేయలేదు; అప్పుడు కోపంతో, కళ్లలో రక్తం మెరుస్తూ, అతనితో కఠినంగా మాట్లాడాడు.
అద్యానృణ్యం గమిష్యామి పితౄణాం మాతురేవ చ। యే త్వయా సునృశంసేన దీర్ఘకాలం ప్రవాసితాః
ఈరోజు నేను నా పితృదేవతలకు, తల్లికీ ఋణం తీర్చుతాను. నీవు క్రూరత్వంతో వారిని చాలా కాలం వెళ్ళగొట్టావు.
యచ్చ తే పాణ్డవా రాజంశ్ఛలద్యూతే పరాజితాః । యచ్చైవ ద్రౌపదీ కృష్ణా ఏవవస్త్రా రజస్వలా
రాజా, నీవు మోసపూరితమైన పాశా ఆటలో పాండవులను ఓడించినప్పుడు, ద్రౌపదిని ఒకే వస్త్రంతో, రజస్వలగా సభలోకి తీసుకొచ్చినప్పుడు,
సభామానీయ దుర్బుద్ధే బహుధా క్లేశితా త్వయా। తవ చ ప్రియకామేన ఆశ్రమస్థా దురాత్మనా
దుర్మార్గుడా, నీవు ఆమెను సభలోకి తీసుకొచ్చి అనేక విధాలుగా బాధించావు; నీకు ఇష్టంగా ఉండాలని ఆశించి, ఆశ్రమస్థులను కూడా నీవే బాధించావు.
సైన్ధవేన పరామృష్టా పరిభూయ పితౄన్మమ । ఏతేషామపమానానామన్యేషాం చ కులాధమ
సింధు రాజు నా పితృవులను అవమానపరిచి, మా వంశానికే కాదు, ఇతర వంశాలకు కూడా అపకీర్తి తెచ్చాడు.
అన్తమద్య గమిష్యామి యది నోత్సృజసే రణమ్। ఏవముక్త్వా తు హైడిమ్బో మహద్విష్ఫార్య కార్ముకమ్
నీవు యుద్ధాన్ని వదిలిపెట్టకపోతే, ఈ రోజు అతని అంతం చేస్తాను అని హిడింబుని కుమారుడు గర్జనతో తన గొప్ప విల్లు ఎక్కించాడు.
సందశ్య దశనైరోష్ఠం సృకిణీ పరిసంలిహన్। శరవర్షేణ మహతా దుర్యోధనమవాకిరత్। పర్వతం వారిధారాభిః ప్రావృషీవ బలాహకః
దంతాలతో పెదవులను కొరుకుతూ, నోటికొనెములు నాకుతూ, ఘటోత్కచుడు దుర్యోధనునిపై భారీ బాణవర్షం కురిపించాడు. అది వర్షాకాలంలో మేఘం కొండపై వర్షం కురిపించినట్లు ఉండింది.
తతస్తద్బాణవర్షం తు దుఃసహం దానవైరపి। దధార యుధి రాజేన్ద్రో యథా వర్షం మహాద్విపః
ఆ బాణవర్షం దానవులకైనా తట్టుకోలేనిది అయినా, రాజు యుద్ధంలో దాన్ని గొప్ప ఏనుగు వానను తట్టుకున్నట్టు సహించాడు.
తతః క్రోధసమావిష్టో నిఃశ్వసన్నివ పన్నగః । సంశయం పరమం ప్రాప్తః పుత్రస్తే భరతర్షభ
అప్పుడా రాజు కోపంతో పాములా ఊపిరి పీలుస్తూ, భరత వంశశిఖామణీ, నీ కుమారుడు తీవ్రమైన సంకటానికి లోనయ్యాడు.
ముమోచ నిశితాంస్తీక్ష్ణాన్నారాచాన్పఞ్చవింశతిమ్। తేఽపతన్సహసా రాజంస్తస్మిన్రాక్షసపుఙ్గవే
అతడు పదిహేను పదునైన ఇరుకైన బాణాలను విడిచాడు. అవి ఆ రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడైన ఘటోత్కచునిపై వేగంగా పడ్డాయి.