తతః సముత్సృజ్య ధనుః సబాణం యుధిష్ఠిరం వీక్ష్య భయాభిభూతమ్। గదాం ప్రగృహ్యాభిపపాత సఙ్ఖ్యే జయద్రథం భీమసేనః పదాతిః
తర్వాత తన విల్లు, బాణాలను వదిలేసి, భయంతో ఉన్న యుధిష్ఠిరుని చూచి, భీమసేనుడు కాలినడకన తన గదను పట్టుకుని, జయద్రథుని మీద యుద్ధంలో దూసుకెళ్లాడు.
తమాపతన్తం సహసా జవేన జయద్రథః సగదం భీమసేనమ్। వివ్యాధ ఘోరైర్యమదణ్డకల్పైః శితైః శరైః పఞ్చశరైః సమన్తాత్
భీమసేనుడు గదతో వేగంగా దూసుకొస్తుండగా, జయద్రథుడు యమదండంలా భయంకరమైన ఐదు పదునైన బాణాలతో చుట్టూ చుట్టూ అతన్ని గాయపరిచాడు.
అచిన్తయిత్వా స శరాంస్తరస్వీ వృకోదరః క్రోధపరీతచేతాః । జఘాన వాహాన్సమరే సమన్తాత్ సుసంమతాన్సిన్ధురాజస్య సఙ్ఖ్యే
ఆ బాణాలను పట్టించుకోకుండా, వేగవంతుడైన వృకోదరుడు కోపంతో, యుద్ధంలో సింధు రాజు యొక్క శిక్షణ పొందిన గుర్రాలను చుట్టూ చుట్టూ చంపేశాడు.
తతోఽభివీక్ష్యాప్రతిమప్రభావ- స్తవాత్మజస్త్వరమాణో రథేన అభ్యాయౌ భీమసేనం నిహన్తుం సముద్యతాస్త్రః సురరాజకల్పః
అప్పుడు నీ కుమారుడు, అపూర్వ శక్తితో, రథంలో వేగంగా ఆయుధాలతో సిద్ధంగా ఉండి, దేవేంద్రుడిలా భీమసేనుడిని సంహరించేందుకు ముందుకు వచ్చాడు.
జయద్రథో భగ్రవాహం రథం త త్యక్త్వా యయౌ యత్ర రాజా కురూణామ్ । భయేన భీమస్య సమూఢచేతాః ససౌబలస్తత్ర యుద్ధస్య భీతః
జయద్రథుడు తన రథం గుర్రాలు చచ్చిపోవడంతో వదిలేసి, భీముడి భయంతో మనస్సు గందరగోళంగా, సౌబలుడితో కలిసి కౌరవుల రాజు వద్దకు వెళ్లాడు.
భీమోఽప్యథైనం సహసా వినద్య ప్రత్యుద్యయౌ గదయా తర్జయానః। సముద్యతాం తాం యమదణ్డకల్పాం దృష్ట్వా గదాం తే కురవః సమన్తాత్
ఆ సమయంలో భీముడు గర్జిస్తూ, గదను ఊపుతూ అతని మీదకు దూసుకెళ్లాడు. ఆ యమదండంలా ఉన్న గదను చూసి చుట్టూ ఉన్న కౌరవులు—
పాతం గదాయాః పరిహర్తుకామాః। అపక్రాన్తాస్తుములే సంప్రమర్దే సుదూరుణే భారత మోహనీయే
ఆ గద పతనం తప్పించుకోవాలని కోరుకుని, ఆ భయంకరమైన, మోహపరిచే, ఘోరమైన యుద్ధంలో చెట్టు వేరుల దగ్గర నుంచి పారిపోయారు, ఓ భారతా.
జ్జగామాన్యం భ్రమప భూమిదేశమ్
అతడు అక్కడి నుండి మరో యుద్ధభూమి వైపు తిరుగుతూ వెళ్లిపోయాడు.
గదాపి సా ప్రాప్య రథం సుచిత్రం సాశ్వ ససూతం వినిహత్య సఙ్ఖ్యే। జగామ భూమిం జ్వలితా మహోల్క భ్రష్టాఽమ్బరాద్గామివ సంపతన్తీ
ఆ గదా, అద్భుతంగా అలంకరించిన రథాన్ని, దాని గుర్రాలు, సారథితో కలిసి యుద్ధంలో బలంగా కొట్టి పడగొట్టి, ఆకాశంలో నుంచి జ్వలించుతూ పడిపడిన పెద్ద ఉల్కలా భూమిపైకి వచ్చి పడింది.
ఆశ్చర్యభూతం సుమహత్త్వదీయా దృష్ట్వైవ తద్భారత సంప్రహృష్టాః। సర్వే వినేదుః సహితాః సమన్తా- త్పుపూజిరే తవ పుత్రస్య శౌర్యమ్
నీ ఆ అద్భుతమైన, గొప్ప కార్యాన్ని చూసి, ఓ భారతా, అక్కడ ఉన్న అందరూ ఆనందంతో ఉల్లాసంగా కేకలు వేసి, నీ కుమారుని వీరత్వాన్ని గౌరవించారు.
విరథం తం సమాసాద్య చిత్రసేనం యశస్వినమ్ । రథమారోపయామాస వికర్ణస్తనయస్తవ
ఆ సమయంలో నీ కుమారుడు వికర్ణుడు, రథం లేకుండా నిలిచిన ప్రతిష్ఠాత్మకుడైన చిత్రసేనుని చూసి, తన రథంపైకి ఎక్కించుకున్నాడు.
తస్మింస్తథా వర్తమానే తుములే సంకులే భృశమ్। భీష్మః శాన్తనవస్తూర్ణం యుధిష్ఠిరముపాద్రవత్
అలా ఆ ఘోరమైన, కలకలమైన యుద్ధం జరుగుతుండగా, శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముడు వేగంగా యుధిష్ఠిరుని వైపు దూసుకొచ్చాడు.
తతః సరథనాగాశ్వాః సమకమ్పన్త సృఞ్జయాః । మృత్యోరాస్యమనుప్రాప్తం మేనిరే చ యుధిష్ఠిరమ్
అప్పుడే రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలతో ఉన్న శ్రీంజయులు భయంతో వణికిపోయారు. యుధిష్ఠిరుడు మరణం ముఖంలోకి వెళ్లాడని అనుకున్నారు.
యుధిష్ఠిరోఽపి కౌరవ్యో యమాభ్యాం సహితః ప్రభుః । మహేష్వాసం నరవ్యాఘ్రం భీష్మం శాన్తనవం యయౌ
కౌరవుల అధిపతి యుధిష్ఠిరుడు కూడా, యమద్వయులతో కలిసి, మహాశూరుడైన భీష్ముడు శాంతనువు కుమారుడి వైపు ముందుకు సాగాడు.
తతః శరసహస్రాణి ప్రముఞ్చన్పాణ్డవో యుధి । భీష్మం సంఛాదయామాస యథా మేఘో దివాకరమ్
అప్పుడు పాండవుడు యుద్ధంలో వేలాది బాణాలను వదిలి, భీష్ముని మేఘం సూర్యుని కప్పినట్లుగా పూర్తిగా ఆవరించాడు.
తేన సమ్యక్ప్రణీతాని శరజాలాని మారిష । ప్రతిజగ్రాహ గాఙ్గయః శతశోఽథ సహస్రశః
ఓ మారిషా, గంగా కుమారుడు భీష్ముడు, అలా సమర్థంగా వదిలిన ఆ బాణవర్షాలను వందల, వేల సంఖ్యలో ఎదుర్కొన్నాడు.
తథైవ శరజాలాని భీష్మోణాస్తాని మారిష । ఆకాశే సమదృశ్యన్త స్వగమానాం వ్రజా ఇవ
అదే విధంగా, భీష్ముని బాణాల వర్షాలు కూడా ఆకాశంలో, తమ గూళ్లకు తిరిగి వెళ్తున్న పక్షుల గుంపుల్లా కనిపించాయి.
నిమేషార్ధేన కౌన్తేయం భీష్మః శాన్తనవో యుధి । అదృశ్యం సమరే చక్రే శరజాలేన భారత
అర్ధ క్షణంలోనే, శాంతనువు కుమారుడు భీష్ముడు, కుంటిదేవి కుమారుణ్ణి బాణవర్షంతో యుద్ధభూమిలో కనబడకుండా చేశాడు.
తతో యుధిష్ఠిరే రాజా కౌరవ్యస్య మహాత్మనః । నారాచం ప్రేషయామాస క్రుద్ధ ఆశీవిషోపమమ్
అప్పుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు కోపంతో, మహాత్ముడైన కౌరవుని మీద పాములాంటి విషమయమైన బాణాన్ని వదిలాడు.
అసంప్రాప్తం తతస్తం తు క్షురప్రేణ మహారథః । చచ్ఛేద సమరే రాజన్భీష్మస్తస్య ధనుశ్చ్యుతమ్
అది చేరకముందే, మహారథి భీష్ముడు, క్షురప్ర బాణంతో దాన్ని యుద్ధంలో కోసి, యుధిష్ఠిరుని విల్లులో నుంచి పడిపోయేలా చేశాడు.
తం తు చ్ఛిత్వా రణే భీష్మో నారాచం కలసంమితమ్ । నజఘ్నే కౌరవేన్ద్రస్య హయాన్కాఞ్చనభూషణాన్
ఆ బాణాన్ని యుద్ధంలో కోసిన తర్వాత, భీష్ముడు, కౌరవేంద్రుని బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న గుర్రాలను కొట్టలేదు.
హతాశ్వం తు రథం త్యక్త్వా ధర్మపుత్రో యుధిష్ఠిరః। ఆరురోహ రథం తూర్ణం నకులస్య మహాత్మనఃక
తన గుర్రాలు చనిపోవడంతో, ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు తన రథాన్ని వదిలి, వెంటనే మహాత్ముడైన నకులుని రథంపైకి ఎక్కాడు.
యమావపి హి సంక్రుద్ధః సమాసాద్య రణే తదా । శరైః సంఛాదయామాస భీష్మః పరపురంజయః
అప్పుడు భీష్ముడు, యుద్ధంలో కోపంతో ఉన్న యమద్వయులను ఎదుర్కొని, వారిని బాణాలతో పూర్తిగా కప్పేశాడు.
తౌ తు దృష్ట్వా మహారాజ భీష్మబాణప్రపీడితౌ। జగామ పరమాం చిన్తాం భీష్మస్య వధకాఙ్క్షయా
భీష్ముని బాణాల దెబ్బలకు యమద్వయులు బాధపడుతున్నదాన్ని చూసి, ఓ రాజా, యుధిష్ఠిరుడు భీష్ముడు మరణించాలనే ఆకాంక్షతో తీవ్రమైన ఆందోళనలో పడిపోయాడు.
తతో యుధిష్ఠిరో వశ్యాన్రాజ్ఞస్తాన్సమచోదయత్ । భీష్మం శాన్తనవం సర్వే నిహతేతి సుహృద్గణాన్
అప్పుడు యుధిష్ఠిరుడు తనకు విధేయులైన రాజులను ఉత్సాహపరిచాడు: 'మనమందరం కలిసి శాంతనువు కుమారుడైన భీష్ముని సంహరించాలి!' అని చెప్పాడు.
తతస్తే పార్థివాః సర్వే శ్రుత్వా పార్థస్య భాషితమ్ । మహతా రథవంశేన పరివవ్రుః పితామహమ్
ప్రిత కుమారుడు యుధిష్ఠిరుడు చెప్పిన మాటలు విని, అక్కడ ఉన్న అన్ని రాజులు గొప్ప రథాల సమూహంతో పితామహుడిని చుట్టుముట్టారు.
స సమన్తాత్పరివృతః పితా దేవవ్రతస్తవ। చిక్రీడ ధనుషా రాజన్పాతయానో మహారథాన్
అన్నివైపులా మీ తండ్రి దేవవ్రతుడు చుట్టుముట్టబడి, రాజా, తన విల్లుతో మహారథులను కూలదీస్తూ యుద్ధంలో ఆనందంగా ఆడుకున్నాడు.
తం చరన్తం రణే పార్థా దదృశుః కౌరవం యుధి। మృగమధ్యం ప్రవిశ్యేవ యథా సింహశిశుం వనే
పాండవులు యుద్ధరంగంలో ఆ కౌరవుని చూస్తూ, అతడు మృగాల మధ్యలోకి ప్రవేశించిన సింహపిల్లలా యోధుల మధ్య సంచరిస్తున్నాడని గమనించారు.
తర్జయానం రమే వీరాంస్త్రాసయానం చ సాయకైః । దృష్ట్వా త్రేసుర్మహారాజ సింహం మృగగణా ఇవ
వీరులను బెదిరిస్తూ, బాణాలతో భయపెట్టుతూ ఉన్న భీష్ముడిని చూసి, రాజా, మృగసమూహం సింహాన్ని చూసినట్టు యోధులందరూ భయంతో వణికిపోయారు.
రణే భారత సింహస్య దదృశుః క్షత్రియా గతిమ్। అగ్నేర్వాయుసహాయస్య యథా కక్షం దిధక్షతః
భారతా, యుద్ధరంగంలో ఆ సింహస్వభావం గల యోధుని ప్రవర్తనను క్షత్రియులు చూశారు. అది గాలితో సహాయంగా అరణ్యాన్ని కాల్చే అగ్నిలా అనిపించింది.