పూర్ణాం హస్తిగవాశ్వైశ్చ బహురత్నసమాకులామ్। మమజ్జేవ మహీ తస్య భూరిభారావపీడితా
ఆయన పాలనలో భూమి ఏనుగులు, ఆవులు, కుదిరాలు, అనేక రత్నాలతో నిండిపోయి, భారంగా మోసుకోలేక పోయింది.
హస్త్యశ్వరథసంపూర్ణా మనుష్యకలిలా భృశమ్। సుహోత్రే రాజని తదా ధర్మతః శాసతి ప్రజాః
ఏనుగులు, కుదిరాలు, రథాలు, మనుషుల గుంపులతో భూమి నిండిపోయింది. అప్పుడు సుహోత్రుడు ధర్మబద్ధంగా ప్రజలను పాలించాడు.
చైత్యయూపాఙ్కితా చాసీద్భూమిః శతసహస్రశః। ప్రవృద్ధజనసస్యా చ సర్వదైవ వ్యరోచత
భూమి ఎక్కడ చూసినా లక్షలాది యజ్ఞస్తంభాలతో అలంకరించబడి, ఎప్పుడూ జనసమృద్ధిగా, పంటలతో ప్రకాశించింది.
ఐక్ష్వాకీ జనయామాస సుహోత్రాత్పృథివీపతేః। అజమీఢం సుమీఢం చ పురుమీఢం చ భారత
సుహోత్రుడు అనే రాజుకి ఐక్ష్వాకువంశపు యువరాణి అజమీఢుడు, సుమీఢుడు, పురుమీఢుడు అనే కుమారులను ప్రసవించింది, ఓ భరతా!
అజమీఢో వరస్తేషాం తస్మిన్వంశః ప్రతిష్ఠితః। షట్ పుత్రాన్సోప్యజనయత్తిసృషు స్త్రీషు భారత
వారిలో అజమీఢుడు ఉత్తముడు. వంశం ఆయనలో స్థిరపడింది. ఆయనకు మూడు భార్యల నుండి ఆరు మంది కుమారులు పుట్టారు, ఓ భరతా!
ఋక్షం ధూమిన్యథో నీలీ దుష్యన్తపరమేష్ఠఇనౌ। కేశిన్యజనయజ్జహ్నుం సుతౌ చ జనరూషిణౌ
ఋక్షుడు, ధూమినీ, నీలీ, దుశ్యంతుడు, పరమేష్ఠి, కేశినీ—ఇవాళ్లలో జహ్నుడు, జనరూషి అనే ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు.
విదుః సంవరణం వీరమృక్షాద్రాథన్తరీసుతమ్। తథేమే సర్వపఞ్చాలా దుష్యన్తపరమేష్ఠినోః। అన్వయాః కుశికా రాజఞ్జన్హోరమితతేజసః
ఋక్షుని నుండి రథాంతరీ కుమారుడైన శౌర్యవంతుడైన సంవరణుడు పుట్టాడు. దుశ్యంతుడు, పరమేష్ఠి వంశజులే పాంచాళులు. జనహుని వంశమే కుశికులు, ఓ రాజా!
జనరూషణయోర్జ్యేష్ఠమృక్షమాహుర్జనాధిపమ్। ఋక్షాత్సంవరణో జజ్ఞే రాజన్వంశకరస్తవ
జనరూషి కుమారుల్లో పెద్దవాడు ఋక్షుడు అని చెబుతారు. ఋక్షుని నుండి సంవరణుడు పుట్టాడు. ఆయనే నీ వంశాన్ని కొనసాగించాడు, ఓ రాజా!
ఆర్క్షే సంవరణే రాజన్ప్రశాసతి వసున్ధరామ్। సంక్షయః సుమహానాసీత్ప్రజానామితి నః శ్రుతమ్
ఋక్షుని కుమారుడైన సంవరణుడు భూమిని పాలిస్తున్నప్పుడు, ఓ రాజా, ప్రజలకు గొప్ప వినాశనం సంభవించిందని మేము విన్నాము.
వ్యశీర్యత తతో రాష్ట్రం క్షయైర్నానావిధైస్తదా। క్షున్మృత్యుభ్యామనావృష్ట్యా వ్యాధిభిశ్చ సమాహతమ్
ఆ సమయంలో రాజ్యం అనేక రకాల కష్టాలతో విచ్ఛిన్నమైంది. ఆకలి, మరణం, వర్షాభావం, వ్యాధులతో ప్రజలు బాధపడ్డారు.
అభ్యఘ్నన్భారతాంశ్చైవ సపత్నానాం బలాని చ। చాలయన్వసుధాం చేమాం బలేన చతురఙ్గిణా
భారతులు, తమ ప్రత్యర్థుల సైన్యాలపై దాడి చేసి, నాలుగు విభాగాల సైన్యంతో ఈ భూమిని కంపింపజేశారు.
అభ్యయాత్తం చ పాఞ్చల్యో విజిత్య తరసా మహీమ్। అక్షౌహిణీభిర్దశభిః స ఏనం సమరేఽజయత్
అంతట పాంచాల రాజకుమారి, తన బలంతో భూమిని జయించి, పది అక్షౌహిణి సైన్యాలతో అతని మీదికి వచ్చి యుద్ధంలో అతన్ని ఓడించింది.
తతః సదారః సామాత్యః సపుత్రః ససుహృజ్జనః। రాజా సంవరణస్తస్మాత్పలాయత మహాభయాత్
ఆపైన, సంవరణుడు భార్యతో, మంత్రులతో, కుమారులతో, స్నేహితులతో కలిసి ఆ మహా భయంతో అక్కడినుంచి పారిపోయాడు.
తే ప్రతీచీం పరాభూతాః ప్రపన్నా భారతా దిశమ్'। సిన్ధోర్నదస్య మహతో నికుఞ్జే న్యవసంస్తదా। నదీవిపయపర్యన్తే పర్వతస్య సమీపతః
ఓడిపోయిన భారతులు పశ్చిమ దిశగా వెళ్లి, సింధు అనే గొప్ప నదికట్ట వద్ద, నదీ తీరంలో, కొండ సమీపంలో ఉన్న అడవిలో నివసించారు.
తత్రావసన్బహూన్కాలాన్భారతా దుర్గమాశ్రితాః। తేషాం నివసతాం తత్ర సహస్రం పరివత్సరాన్
ఆ దుర్గమమైన ప్రదేశంలో భారతులు చాలా సంవత్సరాలు ఆశ్రయంగా ఉండి, అక్కడ వెయ్యేళ్ళు నివసించారు.
అథాభ్యగచ్ఛద్భరతాన్వసిష్ఠో భగవానృషిః। తమాగతం ప్రయత్నేన ప్రత్యుద్గమ్యాభివాద్య చ
అప్పుడు మహర్షి వసిష్ఠుడు భారతుల వద్దకు వచ్చాడు. వారు శ్రద్ధతో అతన్ని ఎదుర్కొని నమస్కరించారు.
అర్ఘ్యమభ్యాహరంస్తస్మై తే సర్వే భారతాస్తదా। నివేద్య సర్వమృషయే సత్కారేణ సువర్చసే
అందరూ భారతులు అతనికి ఆతిథ్యానికి నీళ్లు సమర్పించి, గౌరవంగా మహర్షికి అన్నీ వివరంగా చెప్పారు.
తమాసనే చోపవిష్టం రాజా వవ్రే స్వయం తదా। పురోహితో భవాన్నోఽస్తు రాజ్యాయ ప్రయతేమహి
ఆయన ఆసనంలో కూర్చున్నప్పుడు, రాజు స్వయంగా ప్రార్థిస్తూ, 'మీరు మా పురోహితుడిగా ఉండండి, మేము రాజ్యాన్ని పొందేందుకు ప్రయత్నిద్దాం' అని అడిగాడు.
ఓమిత్యేవం వసిష్ఠోఽపి భారతాన్ప్రత్యపద్యత। అథాభ్యషిఞ్చత్సామ్రాజ్యే సర్వక్షత్రస్య పౌరవమ్
వసిష్ఠుడు 'ఓం' అని సమాధానమిచ్చి భారతులను అంగీకరించాడు. తర్వాత అతను పౌరవరాజును సమస్త క్షత్రియులపై చక్రవర్తిగా అభిషేకించాడు.
విషాణభూతం సర్వస్యాం పృథివ్యామితి నః శ్రుతమ్। భరతాధ్యుషితం పూర్వం సోఽధ్యతిష్ఠత్పురోతోతమమ్
భూమిపై కొమ్ములా ఉన్న, భారతుడు ముందుగా నివసించిన ఉత్తమ నగరాన్ని అతను పాలించాడని మేము విన్నాము.
పునర్బలిభృతశ్చైవ చక్రే సర్వమహీక్షితః। తతః స పృథివీం ప్రాప్య పునరీజే మహాబలః
ఆయన మళ్లీ భూమిపై ఉన్న అందరు రాజులను వశపరిచాడు. అలా భూమిని తిరిగి పొందిన అనంతరం, ఆ మహాబలుడు యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు.
ఆజమీఢో మహాయజ్ఞైర్బహుభిర్భూరిదక్షిణైః। తతః సంవరణాత్సౌరీ తపతీ సుషువే కురుమ్
అజమీఢుడు ఎన్నో గొప్ప యజ్ఞాలు, విరాళాలతో నిర్వహించాడు. ఆ తరువాత సంవరణునికి సూర్యుని కుమార్తె తపతి కురు అనే కుమారుణ్ని ప్రసవించింది.
రాజత్వే తం ప్రజాః సర్వా ధర్మజ్ఞ ఇతి వవ్రిరే। `మహిమ్నా తస్య కురవో లేభిరే ప్రత్యయం భృశమ్।' తస్య నామ్నాఽభివిఖ్యాతం పృథివ్యాం కురుజాఙ్గలం
అన్ని ప్రజలు ధర్మజ్ఞుడని తెలుసుకుని అతన్ని రాజుగా ఎన్నుకున్నారు. అతని మహిమ వల్ల కురువులు గొప్ప విశ్వాసాన్ని పొందారు. అతని పేరుతో కురు జాంగలం భూమి ప్రసిద్ధి చెందింది.
కురుక్షేత్రం స తపసా పుణ్యం చక్రే మహాతపాః। అశ్వవన్తమభిష్యన్తం తథా చైత్రరథం మునిమ్
ఆ మహాతపస్వి తన తపస్సుతో కురుక్షేత్రాన్ని పవిత్ర స్థలంగా మార్చాడు. అలాగే అశ్వవంతుని, చైత్రరథ మునిని కూడా అభిషేకించాడు.
జనమేజయం చ విఖ్యాతం పుత్రాంశ్చాస్యానుశుశ్రుమ। పఞ్చైతాన్వాహినీ పుత్రాన్వ్యజాయత మనస్వినీ
అతని ప్రసిద్ధ కుమారుడు జనమేజయుడు, ఇంకా ఇతర కుమారుల గురించి మేము విన్నాము. ఆ మహాత్ముడు ఐదుగురు కుమారులను పొందాడు.
అవిక్షితః పరిక్షిత్తు శబలాశ్వస్తు వీర్యవాన్। ఆదిరాజో విరాజశ్చ శాల్మలిశ్చ మహాబలః
అవిక్షితుడు, పరిక్షితుడు, శబలాశ్వుడు, ఆదిరాజు, విరాజు, మహాబలుడు శాల్మలి — వీరందరూ అతని కుమారులు.
ఉచ్చైఃశ్రవా భఙ్గకారో జితారిశ్చాష్టమః స్మృతః। ఏతేషామన్వవాయే తు ఖ్యాతాస్తే కర్మజైర్గుణైః। జనమేజయాదయః సప్త తథైవాన్యే మహారథాః
ఉచ్చైఃశ్రవ, భంగకారుడు, జితారి ఎనిమిదవవాడు. వీరి వంశంలో జనమేజయుడు మొదలైన ఏడుగురు, ఇంకా ఇతర మహారథులు తమ కార్యఫలితాల వల్ల ప్రసిద్ధి చెందారు.
పరీక్షితోఽభవన్పుత్రాః సర్వే ధర్మార్థకోవిదాః। కక్షసేనోగ్రసేనౌ తు చిత్రసేనశ్చ వీర్యవాన్
పరిక్షితుని కుమారులు అందరూ ధర్మార్ధాలలో నిపుణులు. కక్షసేనుడు, ఉగ్రసేనుడు, శక్తిశాలి చిత్రసేనుడు కూడా ఉన్నారు.
ఇన్ద్రసేనః సుషేణశ్చ భీమసేనశ్చ నామతః। జనమేజయస్య తనయా భువి ఖ్యాతా మహాబలాః
ఇంద్రసేనుడు, సుషేనుడు, భీమసేనుడు అనే జనమేజయుని కుమారులు భూమిపై ప్రసిద్ధి గాంచిన మహాబలులు.
ధృతరాష్ట్రః ప్రథమజః పాణ్డుర్బాహ్లీక ఏవ చ। నిషధశ్చ మహాతేజాస్తథా జామ్బూనదో బలీ
ధృతరాష్ట్రుడు పెద్దవాడు, పాండుడు, బాహ్లీకుడు, నిషధుడు మహాశక్తివంతుడు, అలాగే జాంబూనదుడు బలవంతుడు.