చేకితానస్తతః క్రుద్ధః పునశ్చిక్షేప తాం గదామ్ । గౌతమస్య వధాకాఙ్క్షీ వృత్రస్యేవ పురన్దరః
అప్పుడే చెకితానుడు కోపంతో తన గొడ్డలిని మళ్లీ విసిరాడు. గౌతముడిని చంపాలని తపనతో, వృత్రునిపై ఇంద్రుడు దాడిచేసినట్టు అతను దూసుకెళ్లాడు.
తామాపతన్తీం విమలామశ్యమగర్భాం మహాగదామ్। శరైరనేకసాహస్త్రైర్వారయామాస గౌతమః
ఆ చెక్కుబండిని, లోపల ఇనుపంతో తయారైన ఆ మహా గొడ్డలిని గౌతముడు వేలాది బాణాలతో అడ్డగించాడు.
చేకితానస్తతః ఖఙ్గం క్రోధాదుద్ధృత్య భారత। లాఘవం పరమాస్థాయ గౌతమం సముపాద్రవత్
అప్పుడే చెకితానుడు కోపంతో తన ఖడ్గాన్ని తీసుకుని, అపూర్వమైన చురుకుతనంతో గౌతమునిపై దాడిచేశాడు.
గౌతమోఽపి ధనుస్త్యక్త్వా ప్రగృహ్యాసిం సుసంయతః । వేగేన మహతా రాజంశ్చేకితానముపాద్రవత్
గౌతముడు కూడా తన ధనుస్సును వదిలి, ఖడ్గాన్ని బలంగా పట్టుకుని, మహా వేగంతో చెకితానునిపై దూసుకెళ్లాడు.
తావుభౌ బలసంపన్నౌ నిస్త్రింశవరధారిణౌ । నిస్త్రింశాభ్యాం సుతీక్ష్ణాభ్యామన్యోన్యం సంతతక్షతుః
ఆ ఇద్దరూ బలవంతులు, గొప్ప ఖడ్గాలు పట్టుకుని, పదేపదే పరస్పరం పదునైన ఖడ్గాలతో కొట్టుకున్నారు.
నిస్త్రింశవేగాభిహతౌ తతస్తౌ పురుషర్షభౌ । ధరణీం సమనుప్రాప్తౌ సర్వభూతనిషేవితామ్
ఒకరిపై ఒకరు ఖడ్గాలతో బలంగా దాడిచేసి, ఆ ఇద్దరు మహాపురుషులు భూమిపై పడిపోయారు. అన్ని జీవులు వారిని గౌరవించాయి.
మూర్ఛయాఽభిపరీతాఙ్గౌ వ్యాయామేన తు మోహితౌ । తతోఽభ్యధావద్వేగేన భీమసేనః సుహృత్తయా
వారిద్దరి శరీరాలు మూర్చతో అలసిపోయి, శ్రమతో మత్తులోకి వెళ్లిపోయాయి. అప్పుడు భీమసేనుడు స్నేహభావంతో వేగంగా అక్కడికి పరుగెత్తాడు.
చేకితానం తథాభూతం దృష్ట్వా సమరదుర్మదః । రథమారోపయచ్చైనం సర్వసైకన్యస్య పశ్యతః
యుద్ధంలో ఉన్మాదంగా ఉన్న భీమసేనుడు, చెకితానుడు అలా క్షీణించినట్టు చూసి, అందరి సైనికుల ముందే అతన్ని తన రథంపై ఎక్కించాడు.
తథైవ శకుని శూరః స్యాలస్తవ విశాంపతేక । ఆరోపయద్రథం తూర్ణం గౌతమం రథినాం వరమ్
అదే విధంగా, శూరుడైన శకుని, రాజా! రథయోధులలో అగ్రగణ్యుడైన గౌతముని తన రథంపై వేగంగా ఎక్కించాడు.
సౌమదత్తిం తతః క్రుద్ధో ధృష్టకేతుర్మహాబలః । నవత్యా సాయకైః క్షిప్రం రాజన్వివ్యాధ వక్షసి
అప్పుడే మహాబలుడు ధృష్టకేతు కోపంతో, రాజా! సౌమదత్తిని తొంభై బాణాలతో అతని ఛాతీలో వేగంగా గాయపరిచాడు.
సౌమదత్తిరురస్థైస్తైర్భృశం బాణైరశోభత । మధ్యందినే మహారాజ రశ్మిభిస్తపనో యథా
సౌమదత్తి ఛాతిపై ఆ పదునైన బాణాలతో అలంకరించబడి, మధ్యాహ్నపు సూర్యుడు కిరణాలతో మెరిసినట్టు, రాజా! ఎంతో ప్రకాశించాడు.
భూరిశ్రవాస్తు సమరే ధృష్టకేతుం మహారథమ్ । హతసూతహయం చక్రే విరథం సాయకోత్తమైః
సమరంలో భూరిశ్రవా, ధృష్టకేతువును గొప్ప రథయోధుడిని, అతని రథసారథి, గుర్రాలు చంపి, అద్భుతమైన బాణాలతో రథం లేనివాడిగా చేశాడు.
విరథం తం సమాలోక్య హతాశ్వం హతసారథిమ్ । మహతా శరవర్షేణ చ్ఛాదయామాస సంయుగే
రథం లేకుండా, గుర్రాలు, రథసారథి చనిపోయిన ధృష్టకేతువును చూసి, యుద్ధంలో అతనిపై గొప్ప బాణవర్షం కురిపించాడు.
స తు తం రథముత్సృజ్య ధృష్టకేతుర్మహామనాః । ఆరురోహ తతో యానం శతానీకస్య మారిష
అప్పుడు ధృష్టకేతువు, గొప్ప మనస్సుతో ఆ రథాన్ని వదిలి, శతానీకుని రథాన్ని ఎక్కాడు, ఓ మహానుభావా!
చిత్రసేనో వికర్ణశ్చ రాజన్దుర్మర్షణస్తథా। రథినో హేమసన్నాహాః సౌభద్రమభిదుద్రువుః
ఓ రాజా, చిత్రసేనుడు, వికర్ణుడు, దుర్మర్షణుడు — వీరంతా బంగారు కవచాలు ధరించిన రథసారథులు — సౌభద్రుడి వైపు వేగంగా దూసుకొచ్చారు.
అభిమన్యోస్తతస్తైస్తు ఘోరం యుద్ధమవర్తత। శరీరస్య యథా రాజన్వాతపిత్తకఫైస్త్రిభిః
అభిమన్యుని మీద ఆ యోధులందరూ కలసి భయంకరమైన యుద్ధం ప్రారంభించారు. అది రాజా, మన శరీరాన్ని వాతం, పిత్తం, కఫం బాధించునట్లు జరిగింది.
విరథాంస్తవ పుత్రాంస్తు కృత్వా రాజన్మహాహవే । న జఘాన నరవ్యాఘ్రః స్మరన్భీమవచస్తదా
మహాయుద్ధంలో నీ కుమారులను రథాల నుంచి దించిన ఆ మనుష్యసింహుడు, ఆ సమయంలో భీముని మాటలు గుర్తు చేసుకొని వారిని చంపలేదు.
తతో రాజ్ఞాం బహుశతైర్గజాశ్వరథయాయిభిః । సంవృతం సమరే భీష్మం దేవైరపి దురాసదమ్
ఆ తర్వాత భీష్ముడు, అనేక వందల మంది రాజులు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో చుట్టుముట్టబడి, దేవతలకైనా చేరలేని శక్తిగా యుద్ధరంగంలో నిలిచాడు.
ప్రయాన్తం శీఘ్రముద్వీక్ష్య పరిత్రాతుం సుతాంస్తవ । అభిమన్యుం సముద్దిశ్య బాలమేకం మహారథమ్
నీ కుమారులను రక్షించేందుకు భీష్ముడు వేగంగా ముందుకు వస్తున్నాడని చూసి, ఒంటరిగా యుద్ధం చేస్తున్న బాలుడైన అభిమన్యుని లక్ష్యంగా చేసుకొని,
వాసుదేవమువాచేదం కౌన్తేయః శ్వేతవాహనః । చోదయాశ్వాన్హృషీకేశ యత్రైతే బహులా రథాః
ఆ సమయంలో శ్వేతపతాకను కలిగిన కౌంతేయుడు వాసుదేవునితో ఇలా అన్నాడు: 'హృషీకేశా! ఆ రథాలు ఎక్కువగా ఉన్న చోటికి మన గుర్రాలను వేగంగా నడిపించు.'
ఏతే హి బహవః శూరాః కృతాస్త్రా యుద్ధదుర్మదాః। యథా హన్యుర్న నః సేనాం తథా మాధవ చోదయ
'ఇక్కడ వీరులు చాలామంది ఉన్నారు. వీరంతా ఆయుధ విద్యలో నిపుణులు, యుద్ధంలో గర్వంతో ఉన్నారు. మా సైన్యాన్ని వీరు నాశనం చేయకుండా, మాధవా! నీవు గుర్రాలను నడిపించు.'
ఏవముక్తః స వార్ష్ణేయః కౌన్తేయేనామితౌజసా । రథం శ్వేతహయైర్యుక్తం ప్రేషయామాస సంయుగే
అంతటి బలవంతుడైన కౌంతేయుడు ఇలా చెప్పగానే, వృష్ణివంశజుడైన వాసుదేవుడు, తెల్లగుర్రాలు జోడించిన రథాన్ని యుద్ధరంగంలోకి నడిపించాడు.
నిష్ఠానకో మహానాసీత్తవ సైన్యస్య మారిష । యదర్జునో రణే క్రుద్ధః సంయాతస్తావకాన్ప్రతి
అర్జునుడు యుద్ధంలో కోపంతో నీ సైన్యంపై దాడి చేయగా, ఓ మారిషా! నీ సైన్యంలో గొప్ప గందరగోళం ఏర్పడింది.
సమాసాద్య తు కౌన్తేయో రాజ్ఞస్తాన్భీష్మరక్షిణః । సుశర్మాణమథో రాజన్నిదం వచనమబ్రవీత్
భీష్ముని రక్షకులుగా ఉన్న రాజులను అర్జునుడు సమీపించి, ఆ సమయంలో సుశర్ముడితో ఇలా అన్నాడు.
జానామి త్వాం యుధాం శ్రేష్ఠమత్యన్తం పూర్వవైరిణమ్ । అనయస్యాద్య సంప్రాప్తం ఫలం పశ్య సుదారుణమ్
'నీవు యుద్ధంలో అగ్రగణ్యుడవని, పాతకాలపు శత్రువవని నాకు తెలుసు. నీ దుష్కార్యాలకు ఫలితంగా ఈ రోజు నీకు ఎంత భయంకరమైన పరిణామం వచ్చిందో చూడు.'
అద్య తే దర్శయిష్యామి పూర్వప్రేతాన్పితామహాన్ । ఏవం సంజల్పతస్తస్య బీభత్సోః శత్రుఘాతినః
'ఈ రోజు నీకు పూర్వీకులైన పితామహులను చూపిస్తాను,' అని శత్రువులను సంహరించే బీభత్సుడు ఇలా అన్నాడు.
శ్రుత్వాపి పరుషం వాక్యం సుశర్మా రథయూథపః । న చైనమబ్రవీత్కించిచ్ఛుభం వా యది వాఽశుభమ్
బీభత్సుడు ఎంత కఠినంగా మాట్లాడినా, రథసారధులలో నాయకుడైన సుశర్ముడు, అతనికి ఏ మంచి మాటైనా, చెడు మాటైనా చెప్పలేదు.
అభిగమ్యార్జునం వీరం రాజభిర్బహుభిర్వృతః। పురస్తాత్పృష్ఠతశ్చైవ పార్శ్వతశ్చైవ సర్వతః
అనేక మంది రాజులతో చుట్టుముట్టబడి, సుశర్ముడు అర్జునుడి వద్దకు ముందుగా, వెనుకగా, పక్కపక్కన, అన్ని వైపులా వచ్చాడు.
పరివార్యార్జునం సఙ్ఖ్యే తవ పుత్రైర్మహారథః । శరైః సంఛాదయామాస మేఘైరివ దివాకరమ్
నీ కుమారులతో కలిసి ఆ మహారథుడు యుద్ధరంగంలో అర్జునుడిని చుట్టుముట్టి, మేఘాలు సూర్యుడిని కప్పినట్టు బాణాలతో అతన్ని పూర్తిగా కప్పేశాడు.
తతః ప్రవృత్తః సుమహాన్సంగ్రామః శోణితోదకః। తావకానాం చ సమరే పాణ్డవానాం చ భారత
ఆ తర్వాత నీ సైన్యం, పాండవుల సైన్యం మధ్య యుద్ధరంగంలో రక్తం నీరు లా పారే గొప్ప సంగ్రామం ప్రారంభమైంది.