సత్వరం చ రణే రాజంస్తస్య వాహాన్మహాత్మనః । నిజఘాన శరైః క్షిప్రం సూతం చ సుమహాబలః
యుద్ధంలో వేగంగా, ఆ మహాత్ముడైనవాడి గుర్రాలను బలవంతుడైన రాజు బాణాలతో చంపి, అతని రథసారథిని కూడా గాయపరిచాడు.
హతాశ్వం తు రథం త్యక్త్వా దృష్ట్వా రాజ్ఞోఽస్య పౌరుషమ్ । విప్రదుద్రావ వేగేన శ్రుతాయుః సమరే తదా
తన గుర్రాలు చనిపోయి, రథాన్ని వదిలి, రాజుని పరాక్రమాన్ని చూసి, శ్రుతాయుశు అప్పుడు యుద్ధభూమిలో వేగంగా పారిపోయాడు.
తస్మిఞ్జితే మహేష్వాసే ధర్మపుత్రేణ సంయుగే। దుర్యోధనబలం రాజన్సర్వమాసీత్పరాఙ్భుఖమ్
ఆ మహాశరధారుడు ధర్మపుత్రుడిచేత యుద్ధంలో ఓడించబడినప్పుడు, దుర్యోధనుడి సైన్యం అంతా వెనక్కు తిరిగి పారిపోయింది, ఓ రాజా.
ఏవం జిత్వా మహారాజ ధర్మపుత్రో యుధిష్ఠిరః । వ్యాత్తాననో యథా కాలస్తవ సైన్యం జఘాన హ
ఇలా విజయం సాధించిన ధర్మపుత్రుడు యుదిష్ఠిరుడు, కాలమంతా నోరు తెరిచి ఉన్నట్టు, నీ సైన్యాన్ని సంహరించాడు, ఓ మహారాజా.
చేకితానస్తు వార్ష్ణేయో గౌతమం రథినాం వరమ్ । ప్రేక్షతాం సర్వసైన్యానాం ఛాదయామాస సాయకైః
కానీ వృష్ణివంశీయుడు చెకితానుడు, అన్ని సైన్యాల ముందు కృష్ణుని వంశస్థుడైన కృపాచార్యునిపై బాణాలతో ముసురిపెట్టాడు.
సంనివార్య శరాంస్తాంస్తు కృపః శారద్వతో యుధి। చేకితానాం రణే యత్తం రాజన్వివ్యాధ పత్రిభిః
ఆ బాణాలను యుద్ధంలో తిప్పికొట్టిన కృపాచార్యుడు, చెకితానుడిని బాణాలతో గాయపరిచాడు, ఓ రాజా.
అథాపరేణ భల్లేన ధనుశ్చిచ్ఛేద మారిష । సారథిం చాస్య సమరే క్షిప్రహస్తో న్యపాతయత్
అప్పుడా యోధుడు ఇంకో బాణంతో ప్రత్యర్థి ధనుస్సును తెగతెంచాడు, వెంటనే తన చాకచక్యంతో యుద్ధంలో అతని రథసారథిని కూడా కూల్చేశాడు.
అశ్వాంస్ఛాస్యావధీద్రాజన్నుభౌ తౌ పార్ష్ణిసారథీ । అవప్లుత్య రథాత్తూర్ణం గదాం జగ్రాహ సాత్వతః
రాజా! ఆ యోధుడు అతని గుర్రాలను, వెనుక నడిపేవాడిని, రథసారథిని ఇద్దరినీ చంపాడు. వెంటనే రథం నుంచి దూకి, సాత్వతుడు తన గొడ్డలిని పట్టుకున్నాడు.
స తయా వీరఘాతిన్యా గదయా గదినాం వరః । గౌతమస్య హయాన్హత్వా సారథిం చ న్యపాతయత్
ఆ వీరహంతక గదతో, గొడ్డలిలో అగ్రగణ్యుడు గౌతముని గుర్రాలను చంపి, అతని రథసారథిని కూడా నేలకూల్చాడు.
భూమిష్ఠో గౌతమస్తస్య శరాంశ్చిక్షేప షోడశక । శరాస్తే సాత్వతం భిత్త్వా ప్రావిశన్ధరణీతలమ్
భూమిపై నిలబడి, గౌతముడు పదహారు బాణాలను అతనిపై వదిలాడు. ఆ బాణాలు సాత్వతుని దాటి భూమిలోకి ప్రవేశించాయి.
చేకితానస్తతః క్రుద్ధః పునశ్చిక్షేప తాం గదామ్ । గౌతమస్య వధాకాఙ్క్షీ వృత్రస్యేవ పురన్దరః
అప్పుడే చెకితానుడు కోపంతో తన గొడ్డలిని మళ్లీ విసిరాడు. గౌతముడిని చంపాలని తపనతో, వృత్రునిపై ఇంద్రుడు దాడిచేసినట్టు అతను దూసుకెళ్లాడు.
తామాపతన్తీం విమలామశ్యమగర్భాం మహాగదామ్। శరైరనేకసాహస్త్రైర్వారయామాస గౌతమః
ఆ చెక్కుబండిని, లోపల ఇనుపంతో తయారైన ఆ మహా గొడ్డలిని గౌతముడు వేలాది బాణాలతో అడ్డగించాడు.
చేకితానస్తతః ఖఙ్గం క్రోధాదుద్ధృత్య భారత। లాఘవం పరమాస్థాయ గౌతమం సముపాద్రవత్
అప్పుడే చెకితానుడు కోపంతో తన ఖడ్గాన్ని తీసుకుని, అపూర్వమైన చురుకుతనంతో గౌతమునిపై దాడిచేశాడు.
గౌతమోఽపి ధనుస్త్యక్త్వా ప్రగృహ్యాసిం సుసంయతః । వేగేన మహతా రాజంశ్చేకితానముపాద్రవత్
గౌతముడు కూడా తన ధనుస్సును వదిలి, ఖడ్గాన్ని బలంగా పట్టుకుని, మహా వేగంతో చెకితానునిపై దూసుకెళ్లాడు.
తావుభౌ బలసంపన్నౌ నిస్త్రింశవరధారిణౌ । నిస్త్రింశాభ్యాం సుతీక్ష్ణాభ్యామన్యోన్యం సంతతక్షతుః
ఆ ఇద్దరూ బలవంతులు, గొప్ప ఖడ్గాలు పట్టుకుని, పదేపదే పరస్పరం పదునైన ఖడ్గాలతో కొట్టుకున్నారు.
నిస్త్రింశవేగాభిహతౌ తతస్తౌ పురుషర్షభౌ । ధరణీం సమనుప్రాప్తౌ సర్వభూతనిషేవితామ్
ఒకరిపై ఒకరు ఖడ్గాలతో బలంగా దాడిచేసి, ఆ ఇద్దరు మహాపురుషులు భూమిపై పడిపోయారు. అన్ని జీవులు వారిని గౌరవించాయి.
మూర్ఛయాఽభిపరీతాఙ్గౌ వ్యాయామేన తు మోహితౌ । తతోఽభ్యధావద్వేగేన భీమసేనః సుహృత్తయా
వారిద్దరి శరీరాలు మూర్చతో అలసిపోయి, శ్రమతో మత్తులోకి వెళ్లిపోయాయి. అప్పుడు భీమసేనుడు స్నేహభావంతో వేగంగా అక్కడికి పరుగెత్తాడు.
చేకితానం తథాభూతం దృష్ట్వా సమరదుర్మదః । రథమారోపయచ్చైనం సర్వసైకన్యస్య పశ్యతః
యుద్ధంలో ఉన్మాదంగా ఉన్న భీమసేనుడు, చెకితానుడు అలా క్షీణించినట్టు చూసి, అందరి సైనికుల ముందే అతన్ని తన రథంపై ఎక్కించాడు.
తథైవ శకుని శూరః స్యాలస్తవ విశాంపతేక । ఆరోపయద్రథం తూర్ణం గౌతమం రథినాం వరమ్
అదే విధంగా, శూరుడైన శకుని, రాజా! రథయోధులలో అగ్రగణ్యుడైన గౌతముని తన రథంపై వేగంగా ఎక్కించాడు.
సౌమదత్తిం తతః క్రుద్ధో ధృష్టకేతుర్మహాబలః । నవత్యా సాయకైః క్షిప్రం రాజన్వివ్యాధ వక్షసి
అప్పుడే మహాబలుడు ధృష్టకేతు కోపంతో, రాజా! సౌమదత్తిని తొంభై బాణాలతో అతని ఛాతీలో వేగంగా గాయపరిచాడు.
సౌమదత్తిరురస్థైస్తైర్భృశం బాణైరశోభత । మధ్యందినే మహారాజ రశ్మిభిస్తపనో యథా
సౌమదత్తి ఛాతిపై ఆ పదునైన బాణాలతో అలంకరించబడి, మధ్యాహ్నపు సూర్యుడు కిరణాలతో మెరిసినట్టు, రాజా! ఎంతో ప్రకాశించాడు.
భూరిశ్రవాస్తు సమరే ధృష్టకేతుం మహారథమ్ । హతసూతహయం చక్రే విరథం సాయకోత్తమైః
సమరంలో భూరిశ్రవా, ధృష్టకేతువును గొప్ప రథయోధుడిని, అతని రథసారథి, గుర్రాలు చంపి, అద్భుతమైన బాణాలతో రథం లేనివాడిగా చేశాడు.
విరథం తం సమాలోక్య హతాశ్వం హతసారథిమ్ । మహతా శరవర్షేణ చ్ఛాదయామాస సంయుగే
రథం లేకుండా, గుర్రాలు, రథసారథి చనిపోయిన ధృష్టకేతువును చూసి, యుద్ధంలో అతనిపై గొప్ప బాణవర్షం కురిపించాడు.
స తు తం రథముత్సృజ్య ధృష్టకేతుర్మహామనాః । ఆరురోహ తతో యానం శతానీకస్య మారిష
అప్పుడు ధృష్టకేతువు, గొప్ప మనస్సుతో ఆ రథాన్ని వదిలి, శతానీకుని రథాన్ని ఎక్కాడు, ఓ మహానుభావా!
చిత్రసేనో వికర్ణశ్చ రాజన్దుర్మర్షణస్తథా। రథినో హేమసన్నాహాః సౌభద్రమభిదుద్రువుః
ఓ రాజా, చిత్రసేనుడు, వికర్ణుడు, దుర్మర్షణుడు — వీరంతా బంగారు కవచాలు ధరించిన రథసారథులు — సౌభద్రుడి వైపు వేగంగా దూసుకొచ్చారు.
అభిమన్యోస్తతస్తైస్తు ఘోరం యుద్ధమవర్తత। శరీరస్య యథా రాజన్వాతపిత్తకఫైస్త్రిభిః
అభిమన్యుని మీద ఆ యోధులందరూ కలసి భయంకరమైన యుద్ధం ప్రారంభించారు. అది రాజా, మన శరీరాన్ని వాతం, పిత్తం, కఫం బాధించునట్లు జరిగింది.
విరథాంస్తవ పుత్రాంస్తు కృత్వా రాజన్మహాహవే । న జఘాన నరవ్యాఘ్రః స్మరన్భీమవచస్తదా
మహాయుద్ధంలో నీ కుమారులను రథాల నుంచి దించిన ఆ మనుష్యసింహుడు, ఆ సమయంలో భీముని మాటలు గుర్తు చేసుకొని వారిని చంపలేదు.
తతో రాజ్ఞాం బహుశతైర్గజాశ్వరథయాయిభిః । సంవృతం సమరే భీష్మం దేవైరపి దురాసదమ్
ఆ తర్వాత భీష్ముడు, అనేక వందల మంది రాజులు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో చుట్టుముట్టబడి, దేవతలకైనా చేరలేని శక్తిగా యుద్ధరంగంలో నిలిచాడు.
ప్రయాన్తం శీఘ్రముద్వీక్ష్య పరిత్రాతుం సుతాంస్తవ । అభిమన్యుం సముద్దిశ్య బాలమేకం మహారథమ్
నీ కుమారులను రక్షించేందుకు భీష్ముడు వేగంగా ముందుకు వస్తున్నాడని చూసి, ఒంటరిగా యుద్ధం చేస్తున్న బాలుడైన అభిమన్యుని లక్ష్యంగా చేసుకొని,
వాసుదేవమువాచేదం కౌన్తేయః శ్వేతవాహనః । చోదయాశ్వాన్హృషీకేశ యత్రైతే బహులా రథాః
ఆ సమయంలో శ్వేతపతాకను కలిగిన కౌంతేయుడు వాసుదేవునితో ఇలా అన్నాడు: 'హృషీకేశా! ఆ రథాలు ఎక్కువగా ఉన్న చోటికి మన గుర్రాలను వేగంగా నడిపించు.'