స గాఢవిద్ధో వ్యథితో రథోపస్థే మహారథః । నిషసాద మహారాజ కశ్మలం చ జగామ హ
ఆ మహారథి బలంగా గాయపడి, బాధతో తన రథంలో కూర్చున్నాడు. ఓ రాజా, అతడు మూర్ఛకు లోనయ్యాడు.
తం విసంజ్ఞం నిపతితం సూతః సంప్రేక్ష్య సంయుగే। అపోవాహ రథేనాజౌ యమాభ్యామభిపీడితమ్
యుద్ధంలో అతడు మూర్ఛపోయి పడిపోవడాన్ని చూసిన సారథి, యముని కుమారుల చేతిలో బాధపడుతూ, అతడిని రథంలో తీసుకెళ్లాడు.
దృష్ట్వా మద్రేశ్వరరథం ధార్తరాష్ట్రాః పరాఙ్భుఖమ్। సర్వే విమనసో భూత్వా నేదమస్తీత్యచిన్తయన్
మద్రదేశ రాజు రథం తిరిగి పోతున్నదాన్ని చూసి, ధృతరాష్ట్రుని పుత్రులు అందరూ నిరుత్సాహపడ్డారు. 'ఇది జరగదు' అని అందరూ అనుకున్నారు.
నిర్జిత్య మాతులం సఙ్ఖ్యే మాద్రీపుత్రౌ మహారథౌ । దధ్యతుర్ముదితౌ శఙ్ఖౌ సింహనాదం చ నేదతుః
యుద్ధంలో తమ మామను జయించిన మాద్రీ కుమారులు, ఆనందంతో తమ శంఖాలను ఊదుతూ, సింహంలా గర్జించారు.
అభిదుద్రువతుర్హృష్టౌ తవ సైన్యం విశాంపతే । యథా దైత్యచమూం రాజన్నిన్ద్రోపేన్ద్రావివామరౌ
ఆనందంతో వారు నీ సైన్యంపై దూసుకెళ్లారు, ఓ రాజా! ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు దానవ సైన్యంపై దాడిచేసినట్టు వారు వచ్చారు.
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా మధ్యం ప్రాప్తే దివాకరే। శ్రుతాయుపమభిప్రేక్ష్య ప్రేషయామాస వాజినః
ఆ సమయంలో సూర్యుడు మధ్యాహ్నానికి చేరుకున్నప్పుడు, యుధిష్ఠిరుడు శృతాయువును చూస్తూ తన గుర్రాలను ముందుకు నడిపించాడు.
తతస్తు త్వరితో రాజఞ్శ్రుతాయుషమరిన్దమన్ । నిజఘ్నే సాయకైస్తీక్ష్ణైర్నవభిర్నతపర్వభిఃక
తర్వాత, ఓ రాజా, శత్రువులను సంహరించే యుధిష్ఠిరుడు తొందరగా వెళ్లి, పదునైన తొమ్మిది బాణాలతో శృతాయువును గాయపరిచాడు.
స సంవార్య రమే రాజా ప్రేషితాన్ధర్మసూనునా । శరాన్సప్త మహేష్వాసః కౌన్తేయాయా సమార్షయత్
ఆయన యుద్ధంలో తనను నియంత్రించుకొని, గొప్ప విలువాడు, ధర్మపుత్రుడు పంపిన ఏడు బాణాలను తిప్పికొట్టాడు.
తే తస్వ కవచం భిత్త్వా పపుః శోణితమాహవే। అసూనివ విచిన్వన్తో దేహే తస్య మహాత్మనః
యుద్ధంలో వారు అతని కవచాన్ని ఛేదించి, ఆ మహాత్ముడి శరీరంలో ప్రాణాన్ని వెతుకుతున్నట్టు అతని రక్తాన్ని పీల్చారు.
పాణ్డవస్తు భృశం క్రుద్ధో విద్ధస్తేన మహాత్మనా । రణే వరాహకర్ణేన రాజానం హృద్యవిధ్యతా
అయితే పాండవుడు, ఆ మహాత్ముని చేత బాగా కోపంతో గాయపడి, వరాహకర్ణ బాణంతో యుద్ధంలో రాజును గుండెల్లో గాయపరిచాడు.
అథాపరేణ భల్లేన కేతుం తస్య మహాత్మనః । రథశ్రేష్ఠో రథాత్తూర్ణం భూమౌ పార్థో న్యపాతయత్
తర్వాత మరో విశాలమైన బాణంతో, రథాలలో అగ్రగణ్యుడైన అర్జునుడు, ఆ మహాత్ముడైన రాజుని జెండాను రథం మీద నుంచి నేలపై పడగొట్టాడు.
కేతు నిపతితం దృష్ట్వా శ్రుతాయుః స తు పార్థివః । పాణ్డవం విశిఖైతీక్ష్ణై రాజన్వివ్యాధ సప్తభిః
తన జెండా పడిపోయినదాన్ని చూసి, శ్రుతాయుశు అనే ఆ రాజు, పాండవుని ఏడుగురు పదునైన బాణాలతో గాయపరిచాడు, ఓ రాజా.
తతః క్రోఘాత్ప్రజజ్వల ధర్మపుత్రో యుధిష్ఠిరః । యథా యుగాన్తే భూతాని దిధక్షురివ పావకః
అప్పుడే ధర్మపుత్రుడు యుదిష్ఠిరుడు కోపంతో మండిపడి, యుగాంతంలో అన్నీ భూతాలను కాల్చే అగ్నిలా ప్రకాశించాడు.
క్రుద్ధం తు పాణ్డవం దృష్ట్వా దేవగన్ధర్వరాక్షసాః । ప్రవివ్యధుర్మహారాజ వ్యాకులం జాప్యభూజ్జగత్
పాండవుడు కోపంతో ఉన్నాడని చూసి, దేవతలు, గంధర్వులు, రాక్షసులు—all కలవరపడి, ఓ మహారాజా, లోకం అంతా గందరగోళంగా మారింది.
సర్వేషాం చైవ భూతానామిదమాసీన్మనోగతమ్ । త్రీంల్లోకాన్మ సంక్రుద్ధో నృపోఽయం ధక్ష్యతీతి వై
అన్ని జీవుల మనసుల్లో ఇదే ఆలోచన వచ్చింది—ఈ రాజు ఈ కోపంతో ఆపకుండా ఉంటే మూడు లోకాలను కాల్చేస్తాడేమో.
ఋష..... దేవాశ్చ చక్రుః స్వస్త్యయనం మహత్। లోకానాం నృపాశాన్త్యర్థం క్రోధితే పాణ్డవే తదా
అప్పుడు ఋషులు, దేవతలు, పాండవుడు కోపంగా ఉన్నప్పుడు, లోకాల శాంతికోసం గొప్ప మంగళకార్యాలు చేశారు.
స చ క్రోధసమావిష్టః సృక్విణీ పరిసంలిహన । ఇవారాత్సవపుర్ఘోరం యుగాన్తాదిత్యసన్నిభమ్
అతడు కోపంతో నిండిపోయి, పెదవుల చుట్టూ నాలుకతో తుడుచుకుంటూ, యుగాంత సూర్యుడిలా భయంకరంగా కనిపించాడు.
తతః సైన్యాని సర్వాణి తావకాని విశాంపతే । నిరాశాన్యభవంస్తత్ర జీవితం ప్రతి భారత
అప్పుడు, ఓ రాజా, అక్కడ నీ సైన్యాలన్నీ తమ ప్రాణాల మీద ఆశ కోల్పోయాయి, ఓ భారత.
స తు ధైర్యేణ తం కోపం సన్నివార్య మహాయశాః । శ్రుతాయుషః ప్రచిచ్ఛేద ముష్టిదేశే మహాధనుః
కానీ ఆ మహాకీర్తివంతుడు, తన ధైర్యంతో కోపాన్ని అదుపు చేసుకుని, శ్రుతాయుశుని గొప్ప విల్లును ముష్టిపట్టులోనే కోసేశాడు.
అథైనం ఛిన్నధన్వానం నారాచేన స్తనాన్తరే । నిర్బిభేద రణే రాజా సర్వసైన్యస్య పశ్యతః
అన్నిసైన్యం చూస్తుండగా, రాజు, అతని విల్లు తెగిపోయినవాడిని యుద్ధంలో నారాచ బాణంతో ఛాతీ మధ్య గాయపరిచాడు.
సత్వరం చ రణే రాజంస్తస్య వాహాన్మహాత్మనః । నిజఘాన శరైః క్షిప్రం సూతం చ సుమహాబలః
యుద్ధంలో వేగంగా, ఆ మహాత్ముడైనవాడి గుర్రాలను బలవంతుడైన రాజు బాణాలతో చంపి, అతని రథసారథిని కూడా గాయపరిచాడు.
హతాశ్వం తు రథం త్యక్త్వా దృష్ట్వా రాజ్ఞోఽస్య పౌరుషమ్ । విప్రదుద్రావ వేగేన శ్రుతాయుః సమరే తదా
తన గుర్రాలు చనిపోయి, రథాన్ని వదిలి, రాజుని పరాక్రమాన్ని చూసి, శ్రుతాయుశు అప్పుడు యుద్ధభూమిలో వేగంగా పారిపోయాడు.
తస్మిఞ్జితే మహేష్వాసే ధర్మపుత్రేణ సంయుగే। దుర్యోధనబలం రాజన్సర్వమాసీత్పరాఙ్భుఖమ్
ఆ మహాశరధారుడు ధర్మపుత్రుడిచేత యుద్ధంలో ఓడించబడినప్పుడు, దుర్యోధనుడి సైన్యం అంతా వెనక్కు తిరిగి పారిపోయింది, ఓ రాజా.
ఏవం జిత్వా మహారాజ ధర్మపుత్రో యుధిష్ఠిరః । వ్యాత్తాననో యథా కాలస్తవ సైన్యం జఘాన హ
ఇలా విజయం సాధించిన ధర్మపుత్రుడు యుదిష్ఠిరుడు, కాలమంతా నోరు తెరిచి ఉన్నట్టు, నీ సైన్యాన్ని సంహరించాడు, ఓ మహారాజా.
చేకితానస్తు వార్ష్ణేయో గౌతమం రథినాం వరమ్ । ప్రేక్షతాం సర్వసైన్యానాం ఛాదయామాస సాయకైః
కానీ వృష్ణివంశీయుడు చెకితానుడు, అన్ని సైన్యాల ముందు కృష్ణుని వంశస్థుడైన కృపాచార్యునిపై బాణాలతో ముసురిపెట్టాడు.
సంనివార్య శరాంస్తాంస్తు కృపః శారద్వతో యుధి। చేకితానాం రణే యత్తం రాజన్వివ్యాధ పత్రిభిః
ఆ బాణాలను యుద్ధంలో తిప్పికొట్టిన కృపాచార్యుడు, చెకితానుడిని బాణాలతో గాయపరిచాడు, ఓ రాజా.
అథాపరేణ భల్లేన ధనుశ్చిచ్ఛేద మారిష । సారథిం చాస్య సమరే క్షిప్రహస్తో న్యపాతయత్
అప్పుడా యోధుడు ఇంకో బాణంతో ప్రత్యర్థి ధనుస్సును తెగతెంచాడు, వెంటనే తన చాకచక్యంతో యుద్ధంలో అతని రథసారథిని కూడా కూల్చేశాడు.
అశ్వాంస్ఛాస్యావధీద్రాజన్నుభౌ తౌ పార్ష్ణిసారథీ । అవప్లుత్య రథాత్తూర్ణం గదాం జగ్రాహ సాత్వతః
రాజా! ఆ యోధుడు అతని గుర్రాలను, వెనుక నడిపేవాడిని, రథసారథిని ఇద్దరినీ చంపాడు. వెంటనే రథం నుంచి దూకి, సాత్వతుడు తన గొడ్డలిని పట్టుకున్నాడు.
స తయా వీరఘాతిన్యా గదయా గదినాం వరః । గౌతమస్య హయాన్హత్వా సారథిం చ న్యపాతయత్
ఆ వీరహంతక గదతో, గొడ్డలిలో అగ్రగణ్యుడు గౌతముని గుర్రాలను చంపి, అతని రథసారథిని కూడా నేలకూల్చాడు.
భూమిష్ఠో గౌతమస్తస్య శరాంశ్చిక్షేప షోడశక । శరాస్తే సాత్వతం భిత్త్వా ప్రావిశన్ధరణీతలమ్
భూమిపై నిలబడి, గౌతముడు పదహారు బాణాలను అతనిపై వదిలాడు. ఆ బాణాలు సాత్వతుని దాటి భూమిలోకి ప్రవేశించాయి.