న్యహనత్తావకాంశ్చాపి సాత్యకిః సత్యవిక్రమః । నిశితైర్బహుభిర్బాణైస్తేఽద్రవన్త భయార్దితాః
సత్యకి నిజమైన వీరుడు, నీ సైనికులను ఎన్నో పదునైన బాణాలతో గాయపరిచాడు. వారు భయంతో పారిపోయారు.
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు ద్రుపదస్యాత్మజో బలీ। ధృష్టద్యుమ్నో మహారాజ పుత్రం తవ జనేశ్వరమ్
అదే సమయంలో, ఓ మహారాజా, ద్రుపదుని బలవంతుడైన కుమారుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు, నీ కుమారుడైన జనాధిపతిని ఎదుర్కొన్నాడు.
ఛాదయామాస సమరే శరైః సన్నతపర్వభిః । స చ్ఛాద్యమానో విశిఖైర్ధృష్టద్యుమ్నేన భారత
యుద్ధంలో వంగిన అంచులున్న బాణాలతో అతడిని కప్పేశాడు. ధృష్టద్యుమ్నుడు బాణవర్షం కురిపించగా,
వివ్యథే న చ రాజేన్ద్ర తవ పుత్రో జనేశ్వర । ధృష్టద్యుమ్నం చ సమరే తూర్ణం వివ్యాధ పత్రిభిఃక
ఓ రాజేంద్రా, నీ కుమారుడు ఏమాత్రం వెరవలేదు. యుద్ధంలో వెంటనే ధృష్టద్యుమ్నుడిని బాణాలతో గాయపరిచాడు.
షష్ట్యా చ త్రింశతా చైవ తదద్భుతమివాభవత్ । తస్య సేనాపతిః క్రుద్ధో ధనుశ్చిచ్ఛేద మారిష
అతడు అరవై, ముప్పై బాణాలతో అద్భుతంగా యుద్ధం చేశాడు. ఆ సమయంలో నీ సేనాధిపతి కోపంతో అతని విల్లును నరికివేశాడు, ఓ మారిషా.
హయాంశ్చ చతురః శీఘ్రం నిజఘాన మహాబలః । శరైశ్చైనం సునిశితైః క్షిప్రం వివ్యాధ సప్తభిః
మహాబలుడు అతని నాలుగు గుర్రాలను వెంటనే చంపాడు. ఆ తరువాత ఏడుపదునైన బాణాలతో అతడిని త్వరగా గాయపరిచాడు.
స హతాశ్వాన్మహాబాహురవప్లుత్య రథాద్బలీ । పదాతిరసిముద్యమ్య ప్రాద్రవత్పార్షతం ప్రతి
అతిబలవంతుడైన ఆ యోధుడు, తన గుర్రాలు చనిపోవడంతో, రథం నుంచి దిగి, ఖడ్గాన్ని చేతబట్టి, పాదుగా ప్రిషతుని కుమారుని మీద దాడికి వెళ్లాడు.
శకునిస్తం సమభ్యేత్య రాజగృద్ధీ మహాబలః । రాజానం సర్వలోకస్య రథమారోపయత్స్వకమ్
అప్పుడు రాజ్యాన్ని కోరుకునే శకుని, మహాబలుడైన వాడు, అతని దగ్గరకు వచ్చి, సమస్త ప్రజల రాజును తన రథంలో ఎక్కించుకున్నాడు.
తతో నృపం పరాజిత్య పార్షతః పరవీరహా । న్యహనత్తావకం సైన్యం వజ్రపాణిరివాసురాన్
ఆ తరువాత, రాజును ఓడించిన ప్రిషతుని కుమారుడు, శత్రు వీరులను సంహరించేవాడు, మీ సైన్యాన్ని వజ్రాయుధాన్ని పట్టుకున్న ఇంద్రుడు రాక్షసులను నాశనం చేసినట్లు నాశనం చేశాడు.
కృతవర్మా రణే భీమం శరైరార్చ్ఛన్మహారథః । ప్రచ్ఛాదయామాస చ తం మహామేఘో రవిం యథా
మహారథుడైన కృతవర్మ యుద్ధంలో భీముని మీద బాణములతో వర్షంలా కురిపించాడు, అది పెద్ద మేఘం సూర్యుని కప్పినట్లుగా కనిపించింది.
తతః ప్రహస్య సమరే భీమసేనః పరంతపః । ప్రేషయామాస సంక్రుద్ధః సాయంకాన్కృతవర్మణే
అప్పుడు భీమసేనుడు, శత్రువులను భయపెట్టేవాడు, యుద్ధంలో నవ్వుతూ, కోపంతో కృతవర్మను లక్ష్యంగా చేసుకుని బలమైన బాణాన్ని పంపాడు.
తైరర్ద్యమానోఽతిరథః సాత్వతః శస్త్రకోవిదః । నాకమ్పత మహారాజ భీమం చార్చ్ఛచ్ఛితైః శరైః
ఆ బాణాల వర్షంలోనూ, ఆయుధ నిపుణుడైన సాత్వతుడు, మహారాజా, ذرలిపోకుండా నిలబడి, భీముని మీద పదునైన బాణాలతో దాడి చేశాడు.
తస్యాశ్వాంశ్చతురో హత్వా భీమసేనో మహారథః । సారథిం పాతయామాస సధ్వజం సుపరిష్కృతమ్
మహారథుడైన భీమసేనుడు అతని నాలుగు గుర్రాలను చంపి, అతని సారథిని, అలంకరించిన పతాకంతో సహా కింద పడేశాడు.
శరైర్బహువిధైశ్చైనమాచినోత్పరవీరహా । శకలీకృతసర్వాఙ్గః శ్వావిత్తు శలలైర్యథా
శత్రు వీరులను సంహరించేవాడు, అనేక రకాల బాణాలతో అతన్ని చుట్టుముట్టి, అతని అవయవాలను శ్వానం ఎముకలను పిసికి తినినట్లు విరగొట్టేశాడు.
హతాశ్వశ్చ తతస్తూర్ణం సుబలస్య రథం యయౌ। స్వాలస్య తే మహారాజ తవ పుత్రస్య పశ్యతః
తన గుర్రాలు చనిపోవడంతో, అతడు వెంటనే సుబలుని కుమారుని రథానికి, రాజా, నీ కుమారుడు చూస్తుండగానే చేరాడు.
భీమసేనోఽపి సంక్రుద్ధస్తవ సైన్యముపాద్రవత్। నిజఘాన చ సంక్రుద్ధో దణ్డపాణిరివాన్తకః
అప్పుడూ భీమసేనుడు కోపంతో నీ సైన్యంపై దూకి, తన ఆగ్రహంతో యమధర్మరాజు శిక్షా దండాన్ని పట్టుకున్నట్లు వారిని సంహరించాడు.
బహూని హి విచిత్రాణి ద్వైరథాని స్మ సఞ్జయ। పాణ్డూనాం మామకైః సార్ధమశ్రౌషం తవ జల్పతః
సంజయా! పాండవులు, మా వంశస్థులతో కలసి ఎన్నో ఆశ్చర్యకరమైన ద్వంద్వ యుద్ధాలు జరిగాయని, నువ్వు చెప్పినట్లు నేను విన్నాను.
న చైవ మామకం కించిద్ధృష్టం శంససి సఞ్జయ । నిత్యం పాణ్డుసుతాన్హృష్టానభగ్నాన్సంప్రశంససి
కానీ సంజయా! నువ్వు ఎప్పుడూ మా వంశస్థుల ధైర్యాన్ని చెప్పడం లేదు; పాండవులను మాత్రమే సంతోషంగా, ఓడిపోని వారిగా పొగిడేస్తున్నావు.
జీయమానాన్విమనసో మామకాన్విగతౌజసః । వదసే సంయుగే సూత దిష్టమేతన్న సంశయః
సారథీ! యుద్ధంలో మా వారు ఓడిపోతూ, మనసు నిస్సహాయంగా, శక్తి తగ్గిపోయారని నువ్వు చెబుతున్నావు. ఇది నిజమే, ఎలాంటి సందేహం లేదు.
యథాశక్తి యథోత్సాహం యుద్ధే చేష్టన్తి తావకాః। దర్శయానాః పరం శక్త్యా పౌరుషం పురుషర్షభ
పురుషోత్తమా! నీ సైనికులు తమ శక్తికి తగినంతగా, ఉత్సాహంతో యుద్ధంలో శ్రమిస్తూ, తమ పరాక్రమాన్ని, మానవత్వాన్ని చూపిస్తున్నారు.
గఙ్గాయాః సురనద్యా వై స్వాదుభూతం యథోదకమ్ । మహోదధిసమభ్యాశే లవణత్వం నిగచ్ఛతి
దేవతా నది అయిన గంగానది తీపి నీరు, మహాసముద్రానికి చేరినప్పుడు ఎలా ఉప్పుగా మారుతుందో,
తథా తత్పౌరుషం రాజంస్తావకానాం పరంతప । ప్రాప్య పాణ్డుసుతాన్వీరాన్వ్యర్థం భవతి సంయుగే
అలాగే రాజా! నీ సైనికుల గొప్ప పరాక్రమం, పాండవుల వంటి వీరులను ఎదుర్కొనగానే యుద్ధంలో వ్యర్థమవుతోంది.
ఘటమానాన్యథాశక్తి కుర్వాణాన్కర్మ దుష్కరమ్ । న దోషేణ కురుశ్రేష్ఠ కౌరవాన్గన్తుమర్హసి
కురుశ్రేష్ఠా! వారు ఎంత శ్రమించి, కష్టమైన పనులు చేసినా, నువ్వు కౌరవులను తప్పు పట్టకూడదు.
తవాపరాధాత్సుమహాన్సపుత్రస్య విశాంపతే । పృతివ్యాః ప్రక్షయో ఘోరో యమరాష్ట్రవివర్ధనః
ప్రజల పాలకా! నీ తప్పు, నీ కుమారుని తప్పు వల్లే ఈ భూమిపై ఘోరమైన నాశనం జరుగుతోంది. యమధర్మరాజు లోకం పెరుగుతోంది.
ఆత్మదోషాత్సముత్పన్నం శోచితుం నార్హసే నృప । న హి రక్షన్తి రాజానః సర్వథాఽత్రాపి జీవితమ్
ఓ రాజా, నీ తప్పు వల్ల వచ్చిన దుఃఖాన్ని నీవు బాధపడకూడదు. ఎందుకంటే, రాజులు ప్రతి పరిస్థితిలో తమ ప్రాణాలను కాపాడుకోలేరు.
యుద్ధే సుకృతినాం లోకానిచ్ఛన్తో వసుధాధిపాః। చమూం విగాహ్య యుద్ధ్యన్తే నిత్యం స్వర్గపరాయణాః
పుణ్యశీలులు యుద్ధంలో పొందే లోకాలను కోరుతూ, భూమిపై పాలకులు ఎప్పుడూ స్వర్గాన్ని ఆశిస్తూ, సైన్యంలోకి ప్రవేశించి ధైర్యంగా యుద్ధం చేస్తారు.
పూర్వాహ్ణే తు మహారాజ ప్రావర్తత జనక్షయః। తం త్వమేకమనా భూత్వా శృణు దేవాసురోపమమ్
మహారాజా, ఉదయం నుంచే మనుషుల నాశనం మొదలైంది. ఇప్పుడు నీవు మనసు ఒకచోట పెట్టుకుని, దేవతలు-దానవుల యుద్ధంలా జరిగిన ఈ సంగ్రామాన్ని విను.
ఆవన్త్యౌ తు మహేష్వాసౌ మహాసేనౌ మహాబలౌ । యుధామన్యుమభిప్రేక్ష్య సమేయతా రణోత్కటౌ
అవంతి దేశానికి చెందిన మహాశక్తివంతులు, గొప్ప బాణధారులు ఇద్దరూ, యుద్ధంలో ఉగ్రంగా ఉన్న యుధామన్యుని చూసి కలసి ముందుకు వచ్చారు.
తేషాం ప్రవవృతే యుద్ధం సముహద్రోణహర్షణమ్ । యుధామన్యుః సుసంక్రుద్ధో భ్రాతరౌ దేవరూపిణౌ
వారందరి మధ్య ఘోరంగా, ఉల్లాసంగా యుద్ధం మొదలైంది. యుధామన్యుడు తీవ్రమైన కోపంతో, దేవతలవంటి ఇద్దరు సోదరులపై దాడి చేశాడు.
వివ్యాధ నిశితైస్తూర్ణం శరైః సన్నతపర్వభిః। తావేనం ప్రత్యవిధ్యేతాం సమరే చిత్రయోధినౌ
ఆయన పదునైన, బలమైన బాణాలతో వారిని వేగంగా గాయపరిచాడు. వారిద్దరూ కూడా యుద్ధంలో నైపుణ్యం చూపిస్తూ అతనిపై తిరిగి బాణాలు వదిలారు.